ਵਿषਾਣਾਗ੍ਰਣ ਮਦੂਬਾਹੁਕਣ੍ਡੂਯਨਪਰੋ ਹਿ ਸਃ । ਕ੍ਸ਼ੇਮੇਣਾਭ੍ਯਾਗਤੋऽਰਣ੍ਯਾਦਿਪਿ ਮਾਂ ਸੁਖਯਿष੍ਯਤਿ
'ਉਹ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਾਪਸ ਆਵੇਗਾ, ਆਪਣੀ ਸਿੰਗ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਲ ਗਲ ਖੁਜਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰੇਗਾ।'
ਏਤੇ ਲੂਨਸ਼ਿਖਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਦਸ਼ਨੈਰਚਿਰੋਦੂਗਤੈਃ । ਕੁਸ਼ਾਃ ਕਾਸਾ ਵਿਰਾਜਨ੍ਤੇ ਵਟਵਃ ਸਾਮਗਾ ਇਵ
'ਇਹ ਘਾਹ ਦੀਆਂ ਪਤੀਆਂ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ।'
ਇਤ੍ਥਂ ਚਿਰਗਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ ਚਕ੍ਰ ਮਾਨਸਂ ਮੁਨਿਃ । ਪ੍ਰੀਤਿਪ੍ਰਸਨ੍ਨਵਦਨਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਥੇ ਚਾਭਵਨ੍ਮृਗੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਹਿਰਣ ਦਾ ਬੱਚਾ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦਾ, ਮੁਨੀ ਦਾ ਮਨ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ; ਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਨੇੜੇ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਖੁਸ਼ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ।
ਸਮਾਧਿਭਙ੍ਗਸ੍ਤਾਸੀਤ੍ ਤਨ੍ਮਮਤ੍ਵਾਦृਤਾਤ੍ਮਨਃ । ਸਨ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਰਾਜ੍ਯਭੋਗਰ੍ਦ੍ਧਿਖਜਨਸ੍ਯਾਪਿ ਭੂਪਤੇਃ
ਉਸ ਦੇ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਸਮਾਧੀ ਟੁੱਟ ਗਈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਰਾਜ ਤੇ ਰਾਜ-ਭੋਗ ਛੱਡ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।
ਚਪਲਂ ਚਪਲੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਦੂਰਗਂ ਦੂਰਗਾਮਿਨਿ । ਮृਗਪਤੋऽਭਵਜ੍ਵਿਤ੍ਤਂ ਸ੍ਥੈਰ੍ਯ੍ਯਵਤ੍ਤਸ੍ਯ ਭੂਪਤੇਃ
ਉਹ ਰਾਜੇ ਦੀ ਦੌਲਤ, ਜੋ ਸਥਿਰ ਸੀ, ਹਿਰਣ ਵਾਂਗ ਬੇਚੈਨ ਤੇ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਦੂਰ ਦੌੜਣ ਵਾਲਾ ਜਾਨਵਰ।
ਕਾਲੇਨ ਗਚ੍ਛਤਾ ਸੋऽਥ ਕਾਲਞ੍ਚਕ੍ਰ ਮਹੀਪਤਿਃ । ਪਿਤੇਵ ਸਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਮृਗਪੋਤੇਨ ਵੀਕ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਸਮਾਂ ਲੰਘਣ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਹਿਰਣ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਮृਗਮੇਵ ਤਦਾਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੀਤ੍ ਤ੍ਯਜਨ੍ ਪ੍ਰਾਣਾਨਸਾਵਪਿ । ਤਨ੍ਮਯਤ੍ਵੇਨ ਮੈਤ੍ਰਯ! ਨਾਨ੍ਯਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਦਚਿਨ੍ਤਯਤ੍
ਮੈਤਰੇਯਾ! ਜਦ ਉਹ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਹਿਰਣ ਨੂੰ ਹੀ ਵੇਖਿਆ; ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ।
ਤਤਸ਼੍ਵ ਤਤ੍ਕਾਲਕृਤਾਂ ਭਾਵਨਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤਾਦृਸ਼ੀਮ੍ । ਜਮ੍ਬੂਮਾਰ੍ਗੇ ਮਹਾਰਣ੍ਯੇ ਜਾਤੋ ਜਾਤਿਸ੍ਮਰੋ ਮृਗਃ
ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੀ ਮਨੋਸਥਿਤੀ ਐਸੀ ਹੋ ਗਈ, ਕਿ ਜੰਬੂ ਰਾਹ ਦੇ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀ ਯਾਦ ਵਾਲਾ ਹਿਰਣ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮਿਆ।
ਜਾਤਿਸ੍ਮਰਤ੍ਵਾਦੁਦ੍ਰਿਗ੍ਨਃ ਸਂਸਾਰਸ੍ਯ ਦ੍ਰਿਜੋਤ੍ਤਮ! ਵਿਹਾਯ ਮਾਤਰਂ ਭੂਯਃ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਮੁਪਾਯਯੌ
ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੁੜ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਸ਼ੁष੍ਕੈਸ੍ਤृਣੈਸ੍ਤਥਾ ਪਰ੍ਣੌਃ ਸ ਕੁਰ੍ਵ੍ਵਨ੍ਨਾਤ੍ਮਪੋषਣਮ੍ । ਮृਗਤ੍ਵਹਤੁਭੂਤਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮ੍ਮਣੋ ਨਿष੍ਕृਤਿਂ ਯਯੌ
ਉਥੇ, ਸੁੱਕੇ ਘਾਹ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਚਲਾਉਂਦਾ, ਹਿਰਣ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਕਰਮ ਦੀ ਮਾਫੀ ਲਈ ਉਪਰਾਲਾ ਕੀਤਾ।
ਤਤ੍ਰ ਚੋਤਸृष੍ਟਦੇਹੋऽਸੌ ਜਜ੍ਞ ਜਾਤਿਸ੍ਮਰੋ ਦ੍ਰਿਜਃ । ਸਦਾਚਾਰਵਤਾਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧ ਯੋਗਿਨਾਂ ਪ੍ਰਵਰੇ ਕੁਲੇ
ਉਥੇ, ਹਿਰਣ ਦਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀ ਯਾਦ ਵਾਲਾ, ਚੰਗੀ ਆਚਰਨ ਵਾਲੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ।
ਅਰ੍ਵ੍ਵਵਿਜ੍ਞਾਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਃ ਸਰ੍ਵ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਤ੍ । ਅਪਸ਼੍ਯਤ੍ ਸ ਚ ਮੈਤ੍ਰੇਯ ! ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਪ੍ਰਕृਤੇਃ ਪਰਮ੍
ਉਹ ਗਹਿਰੀ ਸਮਝ ਤੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਸੱਚੀ ਮਤ ਲੈ ਕੇ, ਮੈਤਰੇਯਾ! ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਵੇਖਿਆ।
ਆਤ੍ਮਨੋऽਧਿਗਤਜ੍ਞਾਨੋ ਦੇਵਾਦੀਨਿ ਮਹਾਮੁਨੇ । ਸਰ੍ਵ੍ਵਭੂਤਾਨ੍ਯਭੇਦੇਨ ਸ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਮਹਾਮਤਿਃ
ਆਤਮਾ ਦੀ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ! ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਾਂਗ ਹੀ ਇੱਕਤਾ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ।
ਨ ਪਪਾਠ ਗੁਰੁਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਕृਤੋਪਨਯਨਃ ਸ਼੍ਵੁਤਿਮ੍ । ਨ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਚ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਣਿ ਜਗृਹੇ ਨ ਚ
ਉਪਨਯਨ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਗੁਰੂ ਵਲੋਂ ਸਿਖਾਈ ਗਈ ਪਾਠ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ, ਨਾ ਕਰਮ ਕਰਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਪੜ੍ਹਦਾ।
ਉਕ੍ਤੋऽਪਿ ਬਹੁਸ਼ਃ ਕਿਞ੍ਚਿੜਵਾਕ੍ਯਮਭਾषਤ । ਤਦਪ੍ਯਸਂਸ੍ਕਾਰਗੁਣਾਂ ਗ੍ਰਾਮ੍ਯਵਾਕ੍ਯੋਕ੍ਤਿਸਂਸ਼੍ਰਿਤਮ੍
ਕਈ ਵਾਰੀ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਵੀ, ਉਹ ਘੱਟ ਬੋਲਦਾ ਸੀ; ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਬੋਲਦਾ, ਉਹ ਸਧਾਰਣ ਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਵਾਲੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ, ਵਿਦਿਆ ਦੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ।
ਅਪਧ੍ਵਸ੍ਤਵਪੁਃ ਸੋऽਪਿ ਮਲਿਨਾਮ੍ਬਰਧृਗ੍ ਦ੍ਰਿਜਃ । ਕ੍ਲਿਨ੍ਨਦਨ੍ਤਾਨ੍ਤਰਃ ਸਰ੍ਵੈਃ ਪਰਿਭੂਤਃ ਸ ਨਾਗਰੈਃ
ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੀ, ਗੰਦੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਦੰਦ ਤੇ ਮੂੰਹ ਗੰਦੇ, ਉਹ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮਿਆ, ਪਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ।
ਸਮ੍ਮਾਨਨਾ ਪਰਾਂ ਹਾਨਿਂ ਯੋਗਰ੍ਦ੍ਧੇਃ ਕੁਰੁਤੇ ਯਤਃ । ਜਨੇਨਾਵਮਤੋ ਯੋਗੀ ਯੋਗਸਿਦ੍ਧਿਞ੍ਚ ਵਿਨ੍ਦਤਿ
ਯੋਗੀ ਨੂੰ ਇਜ਼ਤ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਯੋਗ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਯੋਗੀ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਵਰੇਤ ਵੈ ਯੋਗੀ ਸਤਾਂ ਮਾਰ੍ਗਮਦੂषਯਨ੍ । ਜਨਾ ਯਥਾਵਮਨ੍ਯੇਰਨ੍ ਗਚ੍ਛਯੁਰ੍ਨੈਵ ਸਙ੍ਗਤਿਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਯੋਗੀ ਨੂੰ ਚੰਗਿਆਂ ਦਾ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਚਾਹੇ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਣ; ਲੋਕ ਜਿੰਨਾ ਮਰਜ਼ੀ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨ, ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ।
ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭਵਚਨਂ ਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯੇਤ੍ਥਂ ਮਹਾਮਤਿਃ । ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਜਡੋਨ੍ਮਤ੍ਤਾਕृਤਿਂ ਜਨੇ
ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮੂਰਖ ਜਾਂ ਪਾਗਲ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਸੀ।
ਭੁਹੂਕ੍ਤੇ ਕੁਲਮ੍षਵ੍ਰੀਹ੍ਮਾਦਿਸ਼ਾਕਂ ਵਨ੍ਯਂ ਫਲਂ ਕਣਾਨ੍ । ਯਦੂ ਯਦਾਪ੍ਰੋਤਿ ਸੁਬਹੁ ਤਦਤ੍ਤੇ ਕਾਲਸਂਯਮਮ੍
ਜਦ ਉਹ ਅਨਾਜ, ਦਾਲਾਂ, ਤਿਲ, ਚਾਵਲ, ਜੜਾਂ, ਜੰਗਲੀ ਫਲ ਜਾਂ ਬੀਜ ਮਿਲਦੇ, ਉਹ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸੰਜਮ ਨਾਲ, ਵਧੀਆ ਖਾ ਲੈਂਦਾ।
ਪਿਤਰ੍ਯੁਪਰਤੇ ਸੋऽਥ ਭ੍ਰਾਤृ-ਭ੍ਰਾਤृਵ੍ਯ-ਬਾਨ੍ਧਵੈਃ । ਕਾਰਿਤਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਕਰ੍ਮਾਦਿ ਕਦਨ੍ਨਾਹਾਰਪੋषਿਤਃ
ਪਿਤਾ ਦੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਰਾ, ਭਤੀਜੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖੇਤ ਆਦਿ ਕੰਮ ਕਰਵਾਏ, ਤੇ ਰੁੱਖਾ-ਸੁੱਖਾ ਖਾਣਾ ਦੇ ਕੇ ਜੀਵਨ ਚਲਾਇਆ।
ਸ ਤੂਕ੍ਸ਼ਪੀਨਾਵਯਵੋ ਜਦ़ਕਾਰੀ ਚ ਕਰ੍ਮਣਿ । ਸਰ੍ਵਲੋਕੋਪਕਰਣਾਂ ਬਭੂਵਾਹਾਰਵੇਤਨਃ
ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਪਤਲੇ ਸਨ, ਤੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਮੂਰਖ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ, ਤੇ ਖਾਣਾ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਮਜਦੂਰੀ ਸੀ।
[ਤਂ ਤਾਦृਸ਼ਮਸਂਸ੍ਕਾਰਂ ਵਿਪ੍ਰਾਕृਵਿਚੇष੍ਟਿਤਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤਾ ਪृषਤਰਾਜਸ੍ਯ ਕਾਲ੍ਯੈ ਪਸ਼ੁਮਕਲ੍ਪਯਤ੍
ਉਸ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਸੰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਾਲੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਸੀ, ਮਹਲ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ ਕਾਲੀ ਦੇ ਯਜਨ ਲਈ ਕੁਰਬਾਨੀ ਵਾਲਾ ਜਾਨਵਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ।
ਰਾਤ੍ਰੌ ਤਂ ਸਮਲਙਕृਤ੍ਯ ਵੈਸ਼ਸਸ੍ਯ ਵਿਧਾਨਤਃ । ਅਧਿष੍ਠਿਤਂ ਮਹਾਕਾਲੀ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰਂ ਤਥਾ
ਰਾਤ ਨੂੰ, ਉਸ ਨੂੰ ਯਜਨ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਸਜਾ ਕੇ, ਮਹਾਕਾਲੀ ਨੇ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਯੋਗੇਸ਼ਵਰ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਸੰਭਾਲ ਲਈ।
ਤਤਃ ਖਡ ਗਂ ਸਮਾਦਾਯ ਨਿਸ਼ਿਤਂ ਨਿਸ਼ਿ ਸਾ ਤਥਾ । ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤਾਰ ਕ੍ਰੂਰਕਰ੍ਮਾਣਮਚ੍ਛਿਨਤ੍ ਕਣ੍ਠਮੂਲਤਃ । ਸ੍ਵਪਾਰ੍षਦਯੁਤਾ ਦੇਵੀ ਪਪੌ ਰੁਧਿਰਮੁਲ੍ਵਣਮ੍
ਫਿਰ, ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਤੇਜ਼ ਤਲਵਾਰ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਮਹਲ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੀ ਗਰਦਨ ਜੜ ਤੋਂ ਕੱਟੀ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਨੇ ਖੂਨ ਪੀ ਲਿਆ।
ਤਤਃ ਸੌਵੀਰਰਾਜਸ੍ਯ ਪ੍ਰਯਾਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਵਿष੍ਟਿਕਰ੍ਤਾਥ ਮਨ੍ਯੇਤ ਵਿष੍ਟਿਯੋਗ੍ਯੋऽਯਮਿਤ੍ਯਪਿ
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ ਸੌਵੀਰ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਨੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹਿਆ, ਤਲਬੀ ਵਾਲਾ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ, 'ਇਹ ਮਜਦੂਰੀ ਲਈ ਠੀਕ ਹੈ।'
ਤਂ ਤਾਦृਸ਼ਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਭਸ੍ਮਚ੍ਛਨ੍ਨਮਿਵਾਨਲਮ੍ ।]* *[ ਏਤਦਾਕਾਰਬਨ੍ਧਨੀਦੂਯਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤਬਾਗਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਪੁਸ੍ਤਕੇ ਨ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ । ਸ਼੍ਰੀਧਰੇਣਾਪ੍ਯਸ੍ਯ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ਨ ਕृਤਾ, ਅਤਃ ਸਰ੍ਵਸਮ੍ਮਤਿ ਸ਼ੂਨ੍ਯਤ੍ਵਾਦਯਂ ਬਾਗੋ ਬਨ੍ਧਨੀਦੂਯਗਰ੍ਮੈ ਸ੍ਥਾਪਿਤਃ ।] ਤਂ ਤਾਦृਸ਼ਮਸਂਸ੍ਕਾਰਂ ਵਿਪ੍ਰਾਕृਤਿਵਿਚੇष੍ਟਿਤਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤਾ ਸੌਵੀਰਰਾਜਸ੍ਯ ਵਿष੍ਟਿਯੋਗ੍ਯਮਮਨ੍ਯਤ
ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਰਾਖ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤਲਬੀ ਵਾਲੇ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਅਸੰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਦੇਖ ਕੇ, ਮਜਦੂਰੀ ਲਈ ਯੋਗ ਸਮਝਿਆ।
ਸ ਰਾਜਾ ਸ਼ਿਵਿਕਾਰੂਢੋ ਗਨ੍ਤੂਂ ਕृਤਮਤਿਰ੍ਦ੍ਰਿਜ ! ਬਭੂਵੇਕ੍ਸ਼ੁਮਤੀਤੀਰੇ ਕਪਿਲਰ੍षੇਰ੍ਵਰਾਸ਼੍ਰਮਮ੍
ਰਾਜਾ, ਜਾਣ ਦੀ ਨੀਅਤ ਕਰਕੇ, ਪਲਕੀਨ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲੇ, ਇਕਸ਼ੁਮਤੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਕਪਿਲ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਚੰਗੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਸ਼੍ਰੇਯਃ ਕਿਮਤ੍ਰ ਸਂਸਾਰੇ ਦੁਃ ਖਪ੍ਰਾਯੇ ਨृਣਾਮਿਤਿ । ਪ੍ਰष੍ਟੁਂ ਤਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਕਪਿਲਾਖ੍ਯਂ ਮਹਾਮੁਨਿਮ੍
ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕਪਿਲ ਨਾਮ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਨੂੰ ਪੁੱਛੇ, 'ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਲਾ ਕੀ ਹੈ?'
ਉਵਾਹ ਸ਼ਿਵਿਕਾਂ ਤਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤੁਰ੍ਵਚਨਚੋਦਿਤਃ । ਨृਣਾਂ ਵਿष੍ਟਿਗृਹੀਤਾਨਾਮਨ੍ਯੇषਾਂ ਸੋऽਪਿ ਮਧ੍ਯਗਃ
ਤਲਬੀ ਵਾਲੇ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਰਾਜੇ ਦੀ ਪਲਕੀਨ ਚੁੱਕਣ ਲੱਗਾ, ਹੋਰ ਮਜਦੂਰੀ ਲਈ ਲਏ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਮਿਲ ਗਿਆ।