ਵਿਪ੍ਰਤ੍ਵੇ ਚ ਕृਤਂ ਤੇਨ ਯਦ੍ਭੂਯਃਸੁਮਹਾਤ੍ਮਨਾ । ਭਰਤੇਨ ਮੁਨਿਸ਼੍ਵੇष੍ਠ! ਤਤ੍ ਸਰ੍ਵ੍ਵਂ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਤੇ ਆਪਣੇ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿਚ, ਭਾਰਤ ਨੇ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋ ਕੇ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਮুনি ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਇਹ ਸਭ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸੋ।
ਪਰਾਸ਼ਾਰ ਅਵਾਚ । ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮੇ ਮਹਾਭਾਗੋ ਭਗਵਨ੍ਨਯਸ੍ਤਮਾਨਸਃ । ਸ ਉਵਾਸ ਚਿਰਂ ਕਾਲਂ ਮੈਤ੍ਰੇਯ! ਪृਥਿਵੀਪਤਿਃ
ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਵਿਚ, ਉਹ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਭਗਵਾਨ ਵਿਚ ਲੀਨ ਸੀ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵੱਸਦਾ ਰਿਹਾ, ਮੈਤ੍ਰੇਯਾ!
ਅਹਿਂਸਾਦਿष੍ਵਸ਼ੇषੇषੁ ਗੁਣੇषੁ ਗੁਣਿਨਾਂ ਵਰਃ । ਅਵਾਪ ਪਰਮਾਂ ਕਾष੍ਠਾਂ ਮਨਸਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਂਯਮੇ
ਅਹਿੰਸਾ ਆਦਿ ਗੁਣਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਮਨ ਦੀ ਸੰਯਮ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ।
ਯਜ੍ਞੇਸ਼ਾਚ੍ਯੁਤ ਗੋਵਿਨ੍ਦ ਮਾਧਵਾਨਨ੍ਤ ਕੇਸ਼ਵ ! ਕृष੍ਣਾ ਵਿष੍ਣੋ ਹ੍ਟषੀਕੇਸ਼ੇਤ੍ਯਾਹ ਰਾਜਾ ਸ ਕੇਵਲਮ੍
ਉਹ ਸਿਰਫ ਯਜਨੇਸ਼, ਅਚ੍ਯੁਤ, ਗੋਵਿੰਦਾ, ਮਾਧਵ, ਅਨੰਤ, ਕੇਸ਼ਵ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਤੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨਾਮ ਹੀ ਉਚਾਰਦਾ ਸੀ—ਰਾਜਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਨਾਨ੍ਯਜ੍ਜਾਗਾਦ ਮੈਤ੍ਰੇਯ! ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਨ੍ਤਰੇऽਪਿ ਚ । ਏਤਤੂਪਰਂ ਤਦਰ੍ਥਞ੍ਚ ਵਿਨਾ ਨਾਨ੍ਯਦਚਿਨ੍ਤਯਤ੍
ਉਹ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ ਸੀ, ਮੈਤ੍ਰੇਯਾ! ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਇਹਨਾਂ ਨਾਮਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੋਚਦਾ ਸੀ।
ਸਮਿਤ੍-ਪੁष੍ਪ-ਕੁਸ਼ਾਦਾਨਂ ਚਕ੍ਰ ਦੇਵਕ੍ਰਿਯਾਕृਤੇ । ਨਾਨ੍ਯਾਨਿ ਚਕ੍ਰ ਕਰ੍ਮ੍ਮਾਣਿ ਨਿਃ ਸਙ੍ਗੋ ਯੋਗਤਾਪਸਃ
ਉਹ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਮਿੱਥ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਕੁਸ਼ ਦੀ ਭੇਟ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਕਰਦਾ ਸੀ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਯੋਗ ਤੇ ਤਪ ਵਿਚ ਲੀਨ, ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸੀ।
ਜਗਾਮ ਸੋऽਬਿषੇਕਾਰ੍ਥਮੇਕਦਾ ਤੁ ਮਹਾਨਦੀਮ੍ । ਸਸ੍ਨੌ ਤਤ੍ਰ ਤਦਾ ਚਕ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਸ੍ਯਨਨ੍ਤਰਕ੍ਰਿਯਾਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਲਈ ਉਹ ਵੱਡੀ ਦਰਿਆ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਅਦਾ ਕੀਤੀਆਂ।
ਅਥਾਤਜਗਾਮ ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਜਲਂ ਪਾਤ੍ ਪਿਪਾਸਿਤਾ । ਆਸਨ੍ਨਪ੍ਰਸਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨੇਕੈਵ ਹਰਿਣੀ ਵਨਾਤ੍
ਫਿਰ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਲ ਪੀਣ ਲਈ ਪਿਆਸੀ ਤੇ ਗਰਭਵਤੀ ਹਿਰਣੀ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਇਕੱਲੀ ਪਵਿਤ੍ਰ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਆਈ।
ਤਤਃ ਸਮਭਵਤ੍ਤਤ੍ਰ ਪੀਤਪ੍ਰਾਯ ਜਲੇ ਤਯਾ । ਸਿਂਹਸ੍ਯ ਨਾਦਃ ਸੁਮਹਾਨ੍ ਸਰ੍ਵ੍ਵਪ੍ਰਾਣਿਭਯਙ੍ਕਰਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਲੱਗੀ, ਤਦ ਇੱਕ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਭਾਰੀ ਦਹਾੜੀ ਹੋਈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾ ਗਈ।
ਤਤਃ ਸਾ ਸਹਸਾ ਤ੍ਰਾਸਾਦਾਪ੍ਲੁਤਾ ਨਿਮ੍ਨਗਾਤਟਮ੍ । ਅਤ੍ਯੁਜ੍ਵਾਰੋਹਣੇਨਾਸ੍ਯਾ ਨਦ੍ਯਾਂ ਗਰ੍ਭਃ ਪਪਾਤ ਸਃ
ਡਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਹਿਰਣੀ ਅਚਾਨਕ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵੱਲ ਉੱਡੀ। ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਛਾਲ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਗਰਭ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਤਮੁਹ੍ਮਮਾਨਂ ਵੇਗੇਨ ਵੀਚਿਮਾਲਾਪਰਿਪ੍ਲੁਤਮ੍ । ਤਜਗ੍ਰਾਹ ਸ ਨृਪੋ ਗਰ੍ਭਾਤ੍ ਪਤਿਤਂ ਮृਗਪੋਤਕਮ੍
ਉਹ ਹਿਰਣ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਗਰਭ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਫੜ ਲਿਆ।
ਗਰ੍ਭਪ੍ਰਵ੍ਯੁਤਿਦੋषੇਣ ਪ੍ਰੋਤ੍ਤੁਙ੍ਗਾਕ੍ਰਮਣੋਨ ਚ । ਮੈਤ੍ਰੇਯ! ਸਾਪਿ ਹਰਿਣੀ ਪਪਾਤ ਚ ਮਮਾਰ ਚ
ਗਰਭ ਛੁੱਟਣ ਦੀ ਪੀੜ ਤੇ ਵੱਡੀ ਛਾਲ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯ, ਉਹ ਹਿਰਣੀ ਡਿੱਗੀ ਤੇ ਮਰ ਗਈ।
ਹਰਿਣੀਂ ਤਾਂ ਵਿਲੋਕ੍ਯਾਥ ਵਿਪਨ੍ਨਾਂ ਨृਪਤਾਪਸਃ । ਮृਗਪੋਤਂ ਸਮਾਦਾਯ ਨਿਜਮਾਸ਼੍ਵਮਮਾਗਤਃ
ਹਿਰਣੀ ਨੂੰ ਮਰਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ-ਤਪਸਵੀ ਨੇ ਹਿਰਣ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਲਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ।
ਚਕਾਰਾਨੁਦਿਨਞ੍ਚਾਸੌ ਮृਗਪੋਤਸ੍ਯਵੈ ਨृਪਃ । ਪੋषਣ ਪੁष੍ਯਮਾਣਸ਼੍ਯ ਸ ਤੇਨ ਵਬृਧੇ ਮੁਨੇ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਹਿਰਣ ਦੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਤੇ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਬੱਚਾ ਵਧਦਾ ਗਿਆ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਚਚਾਰਾਸ਼੍ਰਮਪਰ੍ਯ੍ਯਨ੍ਤਂ ਤृਣਾਨਿ ਗਹਨੇषੁ ਸਃ । ਦੂਰਂ ਗਤ੍ਵਾ ਚ ਸ਼ਾਦ੍ਦੂਲਤ੍ਰਾਸਾਦਭ੍ਯਾਯਯੌ ਪੁਨਃ
ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘਾਹ ਲਿਆਉਂਦਾ। ਜਦੋਂ ਹਿਰਣ ਦਾ ਬੱਚਾ ਦੂਰ ਜਾਂਦਾ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਮੁੜ ਆ ਜਾਂਦਾ।
ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਗਤ੍ਵਾਤਿਦੂਰਞ੍ਚ ਸਾਯਮਾਯਾਦ ਯਥਾਸ਼੍ਵਮਮ੍ । ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਭਰਤਸ੍ਯਾਭੂਦਾਸ਼੍ਵਮਸ੍ਯੋਟਜਾਜਿਰੇ
ਸਵੇਰੇ ਉਹ ਦੂਰ ਜਾਂਦਾ, ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਘੋੜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਹ ਭਰਤ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਮृਗੇ ਦੂਰ-ਸਮੀਪਪਰਿਵਰ੍ਤ੍ਤਿਨਿ । ਆਸੀਚ੍ਚੇਤਃ ਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂ ਨ ਯਯਾਵਨ੍ਯਤੋ ਦ੍ਰਿਜ
ਉਸ ਰਾਜੇ ਦਾ ਮਨ ਹਿਰਣ ਦੇ ਬੱਚੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਨੇੜੇ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦੂਰ। ਉਹ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ।
ਵਿਮੁਕ੍ਤਰਾਜ੍ਯਤਨਯਃ ਪ੍ਰੋਜ੍ਝਿਤਾਸ਼ੇषਬਾਨ੍ਧਵਃ । ਮਮਤ੍ਵਂ ਸ ਚਕਾਰੋਚ੍ਚੈਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਹਰਿਣਬਾਲਕੇ
ਰਾਜ, ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਹਿਰਣ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਪਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ।
ਕਿਂ ਵृਕੈਕ੍ਭਕ੍ਸ਼ਿਤੋ ਵ੍ਯਾਘੂਃ ਕਿਂ ਸਿਂਹੇਨ ਨਿਪਾਤਿਤਃ । ਚਿਰਾਯਮਾਣੇ ਨਿष੍ਕਾਨ੍ਤੇ ਤਸ੍ਯਾਸੀਦਿਤਿ ਮਾਨਸਮ੍
ਉਹ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਾ, 'ਕੀ ਉਹ ਭੇੜਿਆਂ ਵਲੋਂ ਖਾ ਲਿਆ ਗਿਆ? ਜਾਂ ਸ਼ੇਰ ਜਾਂ ਬਾਘ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ? ਉਹ ਕਾਫੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਆਸ਼ਰਮ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।'
ਏषਾ ਵਸੁਮਤੀ ਤਸ੍ਯ ਖੁਰਾਗ੍ਰਕ੍ਸ਼ਤਕਰ੍ਬੁਰਾ । ਪ੍ਰੀਤਯੇ ਮਮ ਜਾਤੋऽਸੌ ਕ੍ਵ ਮਮੈਣਕਬਾਲਕਃ
'ਇਹ ਧਰਤੀ ਉਸ ਦੇ ਖੁਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖਰੋਚਾਂ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਹਿਰਣ ਦਾ ਬੱਚਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?'
ਵਿषਾਣਾਗ੍ਰਣ ਮਦੂਬਾਹੁਕਣ੍ਡੂਯਨਪਰੋ ਹਿ ਸਃ । ਕ੍ਸ਼ੇਮੇਣਾਭ੍ਯਾਗਤੋऽਰਣ੍ਯਾਦਿਪਿ ਮਾਂ ਸੁਖਯਿष੍ਯਤਿ
'ਉਹ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਾਪਸ ਆਵੇਗਾ, ਆਪਣੀ ਸਿੰਗ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਲ ਗਲ ਖੁਜਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰੇਗਾ।'
ਏਤੇ ਲੂਨਸ਼ਿਖਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਦਸ਼ਨੈਰਚਿਰੋਦੂਗਤੈਃ । ਕੁਸ਼ਾਃ ਕਾਸਾ ਵਿਰਾਜਨ੍ਤੇ ਵਟਵਃ ਸਾਮਗਾ ਇਵ
'ਇਹ ਘਾਹ ਦੀਆਂ ਪਤੀਆਂ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ।'
ਇਤ੍ਥਂ ਚਿਰਗਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ ਚਕ੍ਰ ਮਾਨਸਂ ਮੁਨਿਃ । ਪ੍ਰੀਤਿਪ੍ਰਸਨ੍ਨਵਦਨਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਥੇ ਚਾਭਵਨ੍ਮृਗੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਹਿਰਣ ਦਾ ਬੱਚਾ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦਾ, ਮੁਨੀ ਦਾ ਮਨ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ; ਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਨੇੜੇ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਖੁਸ਼ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ।
ਸਮਾਧਿਭਙ੍ਗਸ੍ਤਾਸੀਤ੍ ਤਨ੍ਮਮਤ੍ਵਾਦृਤਾਤ੍ਮਨਃ । ਸਨ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਰਾਜ੍ਯਭੋਗਰ੍ਦ੍ਧਿਖਜਨਸ੍ਯਾਪਿ ਭੂਪਤੇਃ
ਉਸ ਦੇ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਸਮਾਧੀ ਟੁੱਟ ਗਈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਰਾਜ ਤੇ ਰਾਜ-ਭੋਗ ਛੱਡ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।
ਚਪਲਂ ਚਪਲੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਦੂਰਗਂ ਦੂਰਗਾਮਿਨਿ । ਮृਗਪਤੋऽਭਵਜ੍ਵਿਤ੍ਤਂ ਸ੍ਥੈਰ੍ਯ੍ਯਵਤ੍ਤਸ੍ਯ ਭੂਪਤੇਃ
ਉਹ ਰਾਜੇ ਦੀ ਦੌਲਤ, ਜੋ ਸਥਿਰ ਸੀ, ਹਿਰਣ ਵਾਂਗ ਬੇਚੈਨ ਤੇ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਦੂਰ ਦੌੜਣ ਵਾਲਾ ਜਾਨਵਰ।
ਕਾਲੇਨ ਗਚ੍ਛਤਾ ਸੋऽਥ ਕਾਲਞ੍ਚਕ੍ਰ ਮਹੀਪਤਿਃ । ਪਿਤੇਵ ਸਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਮृਗਪੋਤੇਨ ਵੀਕ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਸਮਾਂ ਲੰਘਣ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਹਿਰਣ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਮृਗਮੇਵ ਤਦਾਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੀਤ੍ ਤ੍ਯਜਨ੍ ਪ੍ਰਾਣਾਨਸਾਵਪਿ । ਤਨ੍ਮਯਤ੍ਵੇਨ ਮੈਤ੍ਰਯ! ਨਾਨ੍ਯਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਦਚਿਨ੍ਤਯਤ੍
ਮੈਤਰੇਯਾ! ਜਦ ਉਹ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਹਿਰਣ ਨੂੰ ਹੀ ਵੇਖਿਆ; ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ।
ਤਤਸ਼੍ਵ ਤਤ੍ਕਾਲਕृਤਾਂ ਭਾਵਨਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤਾਦृਸ਼ੀਮ੍ । ਜਮ੍ਬੂਮਾਰ੍ਗੇ ਮਹਾਰਣ੍ਯੇ ਜਾਤੋ ਜਾਤਿਸ੍ਮਰੋ ਮृਗਃ
ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੀ ਮਨੋਸਥਿਤੀ ਐਸੀ ਹੋ ਗਈ, ਕਿ ਜੰਬੂ ਰਾਹ ਦੇ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀ ਯਾਦ ਵਾਲਾ ਹਿਰਣ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮਿਆ।
ਜਾਤਿਸ੍ਮਰਤ੍ਵਾਦੁਦ੍ਰਿਗ੍ਨਃ ਸਂਸਾਰਸ੍ਯ ਦ੍ਰਿਜੋਤ੍ਤਮ! ਵਿਹਾਯ ਮਾਤਰਂ ਭੂਯਃ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਮੁਪਾਯਯੌ
ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੁੜ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਸ਼ੁष੍ਕੈਸ੍ਤृਣੈਸ੍ਤਥਾ ਪਰ੍ਣੌਃ ਸ ਕੁਰ੍ਵ੍ਵਨ੍ਨਾਤ੍ਮਪੋषਣਮ੍ । ਮृਗਤ੍ਵਹਤੁਭੂਤਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮ੍ਮਣੋ ਨਿष੍ਕृਤਿਂ ਯਯੌ
ਉਥੇ, ਸੁੱਕੇ ਘਾਹ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਚਲਾਉਂਦਾ, ਹਿਰਣ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਕਰਮ ਦੀ ਮਾਫੀ ਲਈ ਉਪਰਾਲਾ ਕੀਤਾ।