ਅਰ੍ਕਸ੍ਯੇਵ ਹਿ ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਵਾਃ ਸਕृਦ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਵਹਨ੍ਤਿ ਤੇ । ਕਲ੍ਪਮੇਕਂ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਵਾਰੀਗਰ੍ਭਸਮੁਦ੍ਭਵਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਘੋੜੇ, ਸੋਮ ਦੇ ਘੋੜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਜੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਪੂਰੇ ਕਲਪ ਲਈ ਰਥ ਖਿੱਚਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਮুনি, ਉਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਉਪਜਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਸ਼ੀਣਂ ਪੀਤਂ ਸੁਰੈਃ ਸੋਮਮਾਪ੍ਯਾਯਯਤਿ ਦੀਪ੍ਤਿਮਾਨ੍ । ਮੈਤ੍ਰੇਯੈਕਕਲਂ ਸਨ੍ਤਂ ਰਸ਼੍ਮਿਨੈਕੇਨ ਭਾਸ੍ਕਰਃ
ਜਦੋਂ ਸੋਮ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਘਟ ਜਾਂ ਪੀ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੁੜ ਭਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯ, ਚਮਕਦਾਰ ਸੂਰਜ ਇੱਕ ਬਚੀ ਹੋਈ ਕਲਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਿਰਨ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਰਮੇਣ ਯੇਨ ਪੀਤੋऽਸੌ ਦੇਵੈਸ੍ਤੇਨ ਨਿਸ਼ਾਕਰਮ੍ । ਆਪ੍ਯਾਯਯਤ੍ਯਨੁਦਿਨਂ ਭਾਸ੍ਕਰੋ ਵਾਰਿਤਸ੍ਕਰਃ
ਜਿਸ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸੂਰਜ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਚੁਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਮੁੜ ਭਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਂਭृਤਂ ਚਾਰ੍ਧਮਾਸੇਨ ਤਤ੍ਸੋਮਸ੍ਥਂ ਸੁਧਾਮृਤਮ੍ । ਪਿਬਨ੍ਤਿ ਦੇਵਾ ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਸੁਧਾਹਾਰਾ ਯਤੋऽਮਰਾਃ
ਅੱਧੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਸੁਧਾ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੈਤ੍ਰੇਯਾ, ਦੇਵਤੇ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਉਸਨੂੰ ਪੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਅਮਰ ਹਨ।
ਤ੍ਰਯਾਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਚ੍ਛਤਾਨਿ ਚ । ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਥਾ ਦੇਵਾਃ ਪਿਬਨ੍ਤਿ ਕ੍ਸ਼ਣਦਾਕਰਮ੍
ਤਿੰਨਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ, ਤਿੰਨਤੀਹ ਸੌ ਅਤੇ ਤਿੰਨਤੀਹ ਦੇਵਤੇ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਰਾਤ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਨੂੰ ਪੀਂਦੇ ਹਨ।
ਕਲਾਦ੍ਵਯਾਵਸ਼ਿष੍ਟਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਃ ਸੂਰ੍ਯਮਣ੍ਡਲਮ੍ । ਅਮਾਖ੍ਯਾਰਸ਼੍ਮੌ ਵਸਤਿ ਅਮਾਵਾਸ੍ਯਾ ਤਤਃ ਸ੍ਮृਤਾ
ਜਦੋਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਕਲਾ ਬਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਗੋਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 'ਅਮਾਖਿਆ' ਨਾਂ ਦੀ ਕਿਰਣ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਅਮਾਵੱਸ ਦੀ ਰਾਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਪ੍ਸੁ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਹੋਰਾਤ੍ਰੇ ਪੂਰ੍ਵਂ ਵਿਸ਼ਤਿ ਚਂਦ੍ਰਮਾਃ । ਤਤੋ ਵੀਰੁਤ੍ਸੁ ਵਸਤਿ ਪ੍ਰਯਾਤ੍ਯਰ੍ਕਂ ਤਤਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਪੌਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਚਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਛਿਨਤ੍ਤਿ ਵੀਰੁਧੋ ਯਸ੍ਤੁ ਵੀਰੁਤ੍ਸਂਸ੍ਥੇ ਨਿਸ਼ਾਕਰੇ । ਪਤ੍ਰਂ ਵਾ ਪਾਤਯਤ੍ਯੇਕਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਂ ਸ ਵਿਨ੍ਦਤਿ
ਜੇ ਕੋਈ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਪੌਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਸਮੇਂ ਪੌਦੇ ਕੱਟੇ ਜਾਂ ਇੱਕ ਪੱਤਾ ਵੀ ਢੁੱਲਾ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸੋਮਂ ਪਞ੍ਚਦਸ਼ੇ ਭਾਗੇ ਕਿਂਚਿਚ੍ਛਿष੍ਟੇ ਕਲਾਤ੍ਮਕੇ । ਅਪਰਾਹ੍ਣੇ ਪਿਤृਗਣਾ ਜਘਨ੍ਯਂ ਪਰ੍ਯੁਪਾਸਤੇ
ਜਦੋਂ ਪੰਦਰਵੀਂ ਭਾਗ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਕਲਾ ਬਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਦੁਪਹਿਰ ਸਮੇਂ ਪਿਤਰ ਲੋਕ ਉਸਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਭਾਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪਿਬਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਕਲਾਕਾਰਂ ਸ਼ਿष੍ਟਾ ਤਸ੍ਯ ਕਲਾ ਤੁ ਯਾ । ਸੁਧਾਮृਤਮਯੀ ਪੁਣ੍ਯਾ ਤਾਮਿਨ੍ਦੋਃ ਪਿਤਰੋ ਮੁਨੇ
ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਦੋ ਬਚੀ ਕਲਾ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਪਿਤਰ ਲੋਕ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮুনি।
ਨਿਸ੍ਸृਤਂ ਤਦਮਾਵਾਸ੍ਯਾਂ ਗਭਸ੍ਤਿਭ੍ਯਃ ਸੁਧਾਮृਤਮ੍ । ਮਾਸਂ ਤृਪ੍ਤਿਮਵਾਪ੍ਯਾਗ੍ਰ੍ਯਾਂ ਪਿਤਰਃ ਸਨ੍ਤਿ ਨਿਰ੍ਵृਤਾਃ । ਸੌਮ੍ਯਾ ਬਰ੍ਹਿषਦਸ਼੍ਚੈਵ ਅਗ੍ਨਿष੍ਵਾਤ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ਤ੍ਰਿਧਾ
ਅਮਾਵੱਸ ਦੀ ਰਾਤ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪਿਤਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਵਧੀਆ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹਨ: ਸੌਮਯ, ਬਰਹਿਸ਼ਦ ਅਤੇ ਅਗਨਿਸ਼ਵਾਤ।
ਏਵਂ ਦੇਵਾਨ੍ ਸਿਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਕृष੍ਣਪਕ੍ਸ਼ੇ ਤਥਾ ਪਿਤॄਨ੍ । ਵੀਰੁਧਸ਼੍ਚਾਮृਤਮਯੈਃ ਸ਼ੀਤੈਰਪ੍ਪਰਮਾਣੁਭਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਘਟਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਪਿਤਰ ਲੋਕ, ਪੌਦੇ ਆਪਣੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਭਰੇ ਠੰਢੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਕਣਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਦੇ ਹਨ।
ਵੀਰੁਧੌषਧਿਨਿष੍ਪਤ੍ਤ੍ਯਾ ਮਨੁष੍ਯਪਸ਼ੁਕੀਟਕਾਨ੍ । ਆਪ੍ਯਾਯਯਤਿ ਸ਼ੀਤਾਂਸ਼ੁਃ ਪ੍ਰਾਕਾਸ਼੍ਯਾਹ੍ਲਾਦਨੇਨ ਤੁ
ਪੌਦੇ ਅਤੇ ਜੜੀਆਂ ਉਗਣ ਨਾਲ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖਾਂ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਕੀੜਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲਦਾ ਹੈ।
ਵਾਯ੍ਵਗ੍ਨਿਦ੍ਰਵ੍ਯਸਂਭੂਤੋ ਰਥਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰ ਸੁਤਸ੍ਯ ਚ । ਪਿਸ਼ਂਗੈਸ੍ਤੁਰਗੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸੋष੍ਟਾਭਿਰ੍ਵਾਯੁਵੇਗਿਭਿਃ
ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਰਥ ਹਵਾ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਰਥ ਨੂੰ ਅੱਠ ਪੀਲੇ ਘੋੜੇ, ਜੋ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਹਨ, ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸਵਰੂਥਃ ਸਾਨੁਕਰ੍षੋ ਯੁਕ੍ਤੋ ਭੂਸਂਭਵੈਰ੍ਹਯੈਃ । ਸੋਪਾਸਂਗਪਤਾਕਸ੍ਤੁ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਯਾਪਿ ਰਥੋ ਮਹਾਨ੍
ਸ਼ੁਕਰ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰਥ ਛਤਰੀ ਅਤੇ ਜੋੜ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ 'ਤੇ ਝੰਡੇ ਅਤੇ ਸਾਥੀ ਵੀ ਹਨ।
ਅष੍ਟਾਸ਼੍ਵਃ ਕਾਞ੍ਚਨਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਭੌਮਸ੍ਯਾਪਿ ਰਥੋ ਮਹਾਨ੍ । ਪਦ੍ਮਰਾਗਾਰੁਣੈਰਸ਼੍ਵੈਃ ਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਵਹ੍ਨਿਸਮ੍ਭਵੈਃ
ਮੰਗਲ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰਥ ਸੋਨੇ ਦਾ ਹੈ, ਅੱਠ ਲਾਲ ਅਤੇ ਪਦਮ-ਰੰਗ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ, ਜੋ ਅੱਗ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ, ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅष੍ਟਾਭਿਃ ਪਾਂਡੁਰੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਵਾਜਿਭਿਃ ਕਾਂਚਨੋ ਰਥਃ । ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਵਰ੍षਾਨ੍ਤੇ ਰਾਸ਼ੌਰਾਸ਼ੌ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ
ਅੱਠ ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਸੋਨੇ ਦਾ ਰਥ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਵਰਖਾ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਚਿੰਨ੍ਹ ਤੋਂ ਚਿੰਨ੍ਹ ਤੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਕਾਸ਼ਸਮ੍ਭਵੈਰਸ਼੍ਵੈਃ ਸ਼ਬਲੈਃ ਸ੍ਯਨ੍ਦਨਂ ਯੁਤਮ੍ । ਤਮਾਰੁਹ੍ਯ ਸ਼ਨੈਰ੍ਯਾਤਿ ਮਨ੍ਦਗਾਮੀਸ਼ਨੈਸ਼੍ਚਰਃ
ਸ਼ਨੀ ਦਾ ਰਥ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਚਿੱਟੇ-ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਸ਼ਨੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਭਾਨੋਸ੍ਤੁਰਗਾ ਹ੍ਯष੍ਟੌ ਭृਂਗਾਭਾ ਧੂਸਰਂ ਰਥਮ੍ । ਸਕृਦ੍ਯੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਵਹਨ੍ਤ੍ਯਵਿਰਤਂ ਸਦਾ
ਸਵਰਭਾਨੂ ਦੇ ਅੱਠ ਘੋੜੇ ਭੰਬੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਧੂਸਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇਕੱਠੇ ਜੋੜੇ ਹੋਏ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਥ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਖਿੱਚਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯਾ।
ਆਦਿਤ੍ਯਾਨ੍ਨਿਸ੍ਸृਤੋ ਰਾਹੁਃ ਸੋਮਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਪਰ੍ਵਸੁ । ਆਦਿਤ੍ਯਮੇਤਿ ਸੋਮਾਚ੍ਚ ਪੁਨਃ ਸੌਰੇषੁ ਪਰ੍ਵਸੁ
ਰਾਹੂ, ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਸੰਧੀਆਂ 'ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੋਂ ਮੁੜ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੂਰਜੀ ਸੰਧੀਆਂ 'ਤੇ।
ਤਥਾ ਕੇਤੁਰਥਸ੍ਯਾਸ਼੍ਵਾ ਅਪ੍ਯष੍ਟੌ ਵਾਤਰਂਹਸਃ । ਪਲਾਲਧੂਮਵਰ੍ਣਾਭਾ ਲਾਕ੍ਸ਼ਾਰਸਨਿਭਾਰੁਣਾਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੇਤੂ ਦੇ ਰਥ ਦੇ ਅੱਠ ਘੋੜੇ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੰਗਤ ਪਾਲੇ ਦੇ ਧੂੰਏਂ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਤੇ ਲਾਖ ਦੇ ਰੰਗ ਵਾਂਗ ਲਾਲੀ ਹੈ।
ਏਤੇ ਮਯਾ ਗ੍ਰਹਾਣਾਂ ਵੈ ਤਵਾਖ੍ਯਾਤਾ ਰਥਾ ਨਵ । ਸਰ੍ਵੇ ਧ੍ਰੁਵੇ ਮਹਾਭਾਗ ਪ੍ਰਬਦ੍ਧਾ ਵਾਯੁਰਸ਼੍ਮਿਭਿਃ
ਹੇ ਸੁਭਾਗੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਨੌਂ ਰਥਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਧ੍ਰੂ ਤਾਰੇ ਨਾਲ ਹਵਾ ਦੀਆਂ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਗ੍ਰਹਰ੍ਕ੍ਸ਼ਤਾਰਾਧਿष੍ਣ੍ਯਾਨਿ ਧ੍ਰੁਵੇ ਬਦ੍ਧਾਨ੍ਯਸ਼੍षੋਤਃ । ਭ੍ਰਮਨ੍ਤ੍ਯੁਚਿਤਚਾਰੇਣ ਮੈਤ੍ਰੇਯਾਨਿਲਰਸ਼੍ਮਿਭਿਃ
ਹੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯ, ਗ੍ਰਹਾਂ, ਤਾਰਿਆਂ ਤੇ ਨक्षਤਰਾਂ ਦੇ ਠਿਕਾਣੇ ਸਾਰੇ ਧ੍ਰੂ ਤਾਰੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਹਵਾ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਰਸਤੇ 'ਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ।
ਯਾਵਾਨ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਚੈਵ ਤਾਰਾਸ੍ਤਾ ਤਾਵਨ੍ਤੋ ਵਾਤਰਸ਼੍ਮਯਃ । ਸਰ੍ਵੇ ਧ੍ਰੁਵੇ ਨਿਬਦ੍ਧਾਸ੍ਤੇ ਭ੍ਰਮਨ੍ਤੋ ਭ੍ਰਾਮਯਨ੍ਤਿ ਤਮ੍
ਜਿੰਨੇ ਤਾਰੇ ਹਨ, ਉਤਨੀ ਹੀ ਹਵਾ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਹਨ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਧ੍ਰੂ ਤਾਰੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਜਦ ਉਹ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ, ਧ੍ਰੂ ਤਾਰਾ ਵੀ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।
ਤੈਲਪੀਡਾ ਯਥਾ ਚਕ੍ਰਂ ਭ੍ਰਮਨ੍ਤੋ ਭ੍ਰਾਮਯਨ੍ਤਿ ਵੈ । ਤਥਾ ਭ੍ਰਮਨ੍ਤਿ ਜ੍ਯੋਤੀਂषਿ ਵਾਤਵਿਦ੍ਧਾਨਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਜਿਵੇਂ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਘੁੰਮਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਸਾਰੇ ਜੋਤਿ-ਪਿੰਡ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ।
ਅਲਾਤਚਕ੍ਰਵਦ੍ਯਾਨ੍ਤਿ ਵਾਤਚਕ੍ਰੇਰਿਤਾਨਿ ਤੁ । ਯਸ੍ਮਾਜ੍ਯੋਤੀਂषਿ ਵਹਤਿ ਪ੍ਰਵਹਸ੍ਤੇਨ ਸ ਸ੍ਮृਤਃ
ਅਲਾਤ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ, ਜੋਤਿ-ਪਿੰਡ ਹਵਾ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਹਨ; ਕਿਉਂਕਿ ਹਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ 'ਪ੍ਰਵਹ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਿਸ਼ੁਮਾਰਸ੍ਤੁ ਯਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਸ ਧ੍ਰੁਵੋ ਯਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਤਿ । ਸਨ੍ਨਿਵੇਸ਼ਂ ਚ ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ
ਜੋ 'ਸ਼ਿਸ਼ੁਮਾਰ' ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਓਥੇ ਹੀ ਧ੍ਰੂ ਤਾਰਾ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਹੁਣ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਸ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵੀ ਸੁਣ।
ਯਦਹ੍ਨਾ ਕੁਰੁਤੇ ਪਾਪਂ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਿਸ਼ਿ ਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਯਾਵਨ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਚੈਵ ਤਾਰਾਸ੍ਤਾਃ ਸ਼ਿਸ਼ੁਮਾਰਾਸ਼੍ਰਿਤਾ ਦਿਵਿ । ਤਾਵਨ੍ਤ੍ਯੇਵ ਤੁ ਵਰ੍षਾਣਿ ਜੀਵਤ੍ਯਭ੍ਯਧਿਕਾਨਿ ਚ
ਜੋ ਪਾਪ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਮੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਜਿੰਨੇ ਤਾਰੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਸ਼ੁਮਾਰ 'ਤੇ ਟਿਕੇ ਹਨ, ਉਤਨੇ ਹੀ ਸਾਲ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ, ਮਨੁੱਖ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ।
ਉਤ੍ਤਾਨਪਾਦਸ੍ਤਸ੍ਯਾਧੋ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਹ੍ਯੁਤ੍ਤਰੋ ਹਨੁਃ । ਯਜ੍ਞੋऽਧਰਸ਼੍ਚ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਧਰ੍ਮੋ ਮੂਰ੍ਦ੍ਧਾਨਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ
ਉਸ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਉਤਤਾਨਪਾਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੇਠਲਾ ਜਬਾ ਜਾਣ; ਯਜਨ ਹੇਠਲਾ ਭਾਗ ਹੈ, ਤੇ ਧਰਮ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਹृਦਿ ਨਾਰਾਯਣਸ਼੍ਚਾਸ੍ਤੇ ਅਸ਼੍ਵਿਨੌ ਪੂਰ੍ਵਪਾਦਯੋਃ । ਵਰੁਣਸ਼੍ਚਾਰ੍ਯਮਾ ਚੈਵ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਤਸ੍ਯ ਸਕ੍ਥਿਨੀ
ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਇਣ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਅਸ਼ਵਿਨ ਉਸ ਦੇ ਅੱਗਲੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਹਨ; ਵਰੁਣ ਤੇ ਆਰਯਮਨ ਪਿੱਛਲੇ ਰਾਨਾਂ 'ਤੇ ਹਨ।