ਤੇषੁ ਪੁਣ੍ਯਾ ਜਨਪਦਾਸ਼੍ਚਿਰਾਚ੍ਚ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਜਨਃ । ਨਾਧਯੋ ਵ੍ਯਾਧਯੋ ਵਾਪਿ ਸਰ੍ਵਕਾਲਸੁਖਂ ਹਿ ਤਤ੍ ॥ ੨,੪.
ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਵਸਤੇ ਹਨ, ਲੋਕ ਲੰਬਾ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ; ਨਾ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਹੈ, ਨਾ ਰੋਗ, ਹਰ ਵੇਲੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ।
ਤੇषਾਂ ਨਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਸਪ੍ਤੈਵ ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਚ ਸਮੁਦ੍ਰਗਾਃ । ਨਾਮਤਸ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼੍ਰੁਤਾਃ ਪਾਪਂ ਹਰਨ੍ਤਿ ਯਾਃ ॥ ੨,੪.
ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਨਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਨੁਤਪ੍ਤਾ ਸ਼ਿਖੀ ਚੈਵ ਵਿਪਾਸ਼ਾ ਤ੍ਰਿਦਿਵਾਕ੍ਲਮਃ । ਅਮृਤਾ ਸੁਕृਤਾ ਚੈਵ ਸਪ੍ਤੈਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨਿਮ੍ਨਗਾਃ ॥ ੨,੪.
ਉਹ ਹਨ ਅਨੁਤਪਤਾ, ਸ਼ਿਖੀ, ਵਿਪਾਸ਼ਾ, ਤ੍ਰਿਦਿਵਾਕਲਮ, ਅਮ੍ਰਿਤਾ, ਸੁਕ੍ਰਤਾ ਅਤੇ ਸੱਤਵੀਂ ਨਦੀ ਉਥੇ ਹੈ। ਇਹ ਨਦੀਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਏਤੇ ਸ਼ੈਲਾਸ੍ਤਥਾ ਨਦ੍ਯਃ ਪ੍ਰਧਾਨਾਃ ਕਥਿਤਾਸ੍ਤਵ । ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਸ਼ੈਲਾਸ੍ਤਥਾ ਨਦ੍ਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਨ੍ਤਿ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ । ਤਾਃ ਪਿਬਨ੍ਦਿ ਸਦਾਹृष੍ਟਾ ਨਦੀਰ੍ਜਨਪਦਾਸ੍ਤੁਤੇ ॥ ੨,੪.
ਇਹ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ, ਮੁੱਖ ones, ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਛੋਟੇ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਵੀ ਹਨ, ਤੇ ਤੇਰੇ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਹਨ।
ਅਪਸਰ੍ਪਿਣੀ ਨ ਤੇषਾਂ ਵੈ ਨ ਚੈਵੋਤ੍ਸਰ੍ਪਿਣੀ ਦ੍ਵਿਜ । ਨ ਤ੍ਵੇਵਾਸ੍ਤਿ ਯੁਗਾਵਸ੍ਥਾ ਤੇषੁ ਸ੍ਤਾਨੇषੁ ਸਪ੍ਤਸੁ ॥ ੨,੪.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਨਾ ਅਪਸਰਪਣੀ ਹੈ, ਨਾ ਉਤਸਰਪਣੀ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੱਤ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਵੰਡ ਨਹੀਂ।
ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗਸਮਃ ਕਾਲਃ ਸਰ੍ਵਦੈਵ ਮਹਾਮਤੇ । ਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ਦ੍ਵੀਪਾਦਿषੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਸ਼ਾਕਦ੍ਵੀਪਾਨ੍ਤਿਕੇषੁ ਵੈ ॥ ੨,੪.
ਉਥੇ ਸਮਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਹੇ ਬੁਧੀਮਾਨ। ਪਲਕਸ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਕ ਟਾਪੂ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ।
ਪਞ੍ਚ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਜਨਾ ਜੀਵਨ੍ਤ੍ਯਨਾਮਯਾਃ । ਧਰ੍ਮਃ ਪਞ੍ਚਸ੍ਵਥੈਤੇषੁ ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਵਿਭਾਗਸ਼ਃ ॥ ੨,੪.
ਉਥੇ ਲੋਕ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਬਿਨਾ ਰੋਗ ਦੇ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਵਰਣ ਅਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੀ ਵੰਡ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਰ ਚਤ੍ਵਾਰਸ੍ਤਾਨ੍ਨਿਬੋਧ ਵਦਾਮਿ ਤੇ ॥ ੨,੪.
ਉਥੇ ਚਾਰ ਵਰਣ ਹਨ; ਸੁਣ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਆਰ੍ਯਕਾਃ ਕੁਰਾਰਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਦਿਸ਼੍ਯਾ ਭਾਵਿਨਸ਼੍ਚੇ ਤੇ । ਵਿਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਵੈਸ਼੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ ॥ ੨,੪.
ਉਹ ਆਰਯਕ, ਕੁਰਾਰ, ਵਿਦਿਸ਼ਿਆ ਅਤੇ ਭਾਵਿਨਾ ਹਨ; ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਹਨ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ।
ਜ੍ਮਬੂਵृਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰਮਾਣਸ੍ਤੁ ਤਨ੍ਮਧ੍ਯੇ ਸੁਮਹਾਂਸ੍ਤਰੁਃ । ਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤਨ੍ਨਾਮਸਂਜ੍ਞੋਯਂ ਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ਦ੍ਵੀਪੋ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ ॥ ੨,੪.
ਉਸ ਭੂਮੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਵੱਡਾ ਰੁੱਖ ਹੈ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਪਲਕਸ਼ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਟਾਪੂ ਦਾ ਨਾਮ ਪਲਕਸ਼ ਟਾਪੂ ਪਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲੇ।
ਇਜ੍ਯਤੇ ਤਤ੍ਰ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤੈਰ੍ਵਰ੍ਣੈਰਾਰ੍ਯਕਾਦਿਭਿਃ । ਸੀਮਰੂਪਿ ਜਗਤ੍ਸ੍ਤ੍ਰष੍ਟਾ ਸਰ੍ਵਃ ਸਰ੍ਵੇਸ਼੍ਵਰੋ ਹਰਿਃ ॥ ੨,੪.
ਉਥੇ ਆਰਯਕ ਆਦਿ ਵਰਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੀਮਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਹਰੀ ਹੈ।
ਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ਦ੍ਵੀਪਪ੍ਰਮਾਣੇਨ ਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ਦ੍ਵੀਪਃ ਸਮਾਵृਤਃ । ਤਥੈਵੇਕ੍ਸ਼ੁਰਮੋਦੇਨ ਪਰਿਵੇषਾਨੁਕਾਰਿਣਾ ॥ ੨,੪.
ਪਲਕਸ਼ ਟਾਪੂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਆਕਾਰ ਦੇ ਗੰਨੇ ਦੇ ਰਸ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕੇ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਚੱਕਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਤਵ ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ਦ੍ਵੀਪ ਉਦਾਹृਤਃ । ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪੇਣ ਮਯਾ ਭੂਯਃ ਸ਼ਾਲ੍ਮਲਂ ਮੇ ਨਿਸਾਮਯ ॥ ੨,੪.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯ, ਪਲਕਸ਼ ਟਾਪੂ ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਸੁਣ।
ਸ਼ਾਲ੍ਮਮਸ੍ਯੇਸ਼੍ਵਰੋਃਵੀਰੋ ਵਪੁष੍ਮਾਂਸ੍ਤਤ੍ਸੁਤਾਞ੍ਛृਣੁ । ਤੇषਾਂ ਤੁ ਨਾਮਸਂਜ੍ਞਾਨਿ ਸਪ੍ਤਵਰ੍षਾਣਿ ਤਾਨਿ ਵੈ ॥ ੨,੪.
ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਵੀਰ ਹੈ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ; ਹੁਣ ਉਸ ਦੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣ, ਜੋ ਉਥੇ ਸੱਤ ਇਲਾਕੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਵੇਤੋਥ ਹਰਿਤਸ਼੍ਚੈਵ ਜੀਮੂਤੋ ਰੋਹਿਤਸ੍ਤਥਾ । ਵੈਦ੍ਯੁਤੋ ਮਾਨਸਸ਼੍ਚੈਵ ਸੁਪ੍ਰਭਸ਼੍ਚ ਮਹਾਮੁਨੇ ॥ ੨,੪.
ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਸ਼੍ਵੇਤ, ਹਰਿਤ, ਜੀਮੂਤ, ਰੋਹਿਤ, ਵਿਦਯੁਤ, ਮਾਨਸਾ ਅਤੇ ਸੁਪ੍ਰਭਾ — ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ।
ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੇਨ ਸਮੁਦ੍ਰੋਸੌ ਦ੍ਵੀਪੇਨੇਕ੍ਸ਼ੁਰਸੋਦਕਃ । ਵਿਸ੍ਤਾਰਦ੍ਵਿਗੁਣੇਨਾਥ ਸਰ੍ਵਤਃ ਸਂਵृਤਃ ਸ੍ਥਿਤਃ ॥ ੨,੪.
ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਟਾਪੂ ਨੂੰ ਘੇਰਣ ਵਾਲਾ ਸਮੁੰਦਰ 'ਸੁਰੋਦਾ' ਕਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਗੰਨੇ ਵਰਗਾ ਮਿੱਠਾ ਹੈ; ਇਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਟਾਪੂ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਚੌੜਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਪਰ੍ਵਤਾਃ ਸਪ੍ਤ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਰਤ੍ਨਯੋਨਯਃ । ਵਰ੍षਾਭਿਵ੍ਯਞ੍ਜਕਾ ਯੇ ਤੁ ਤਥਾ ਸਪ੍ਤ ਚ ਨਿਮ੍ਨਗਾਃ ॥ ੨,੪.
ਉਥੇ ਵੀ ਸੱਤ ਪਹਾੜ ਹਨ, ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੱਤ ਵੱਡੀਆਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵੀ ਹਨ।
ਕੁਮੁਦਸ਼੍ਚੇਨ੍ਨਤਸ਼੍ਚੈਵ ਤृਤੀਯਸ਼੍ਚ ਬਲਾਹਕਃ । ਦ੍ਰੋਣੋ ਯਤ੍ਰ ਮਹੌषਧ੍ਯਃ ਸ ਚਤੁਰ੍ਥੋ ਮਹੀਧਰਃ ॥ ੨,੪.
ਕੁਮੁਦਾ, ਨਤਾ, ਤੇ ਤੀਜਾ ਬਲਾਹਕਾ, ਅਤੇ ਚੌਥਾ ਡ੍ਰੋਣਾ — ਜਿੱਥੇ ਵੱਡੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਜੜੀਆਂ ਉਗਦੀਆਂ ਹਨ — ਇਹ ਚੌਥਾ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਹੈ।
ਕਙ੍ਕਸ੍ਤੁਪਞ੍ਚਮਃ षष੍ਠੀ ਮਹਿषਃ ਸਪ੍ਤਮਸ੍ਤਥਾ । ਕਕੁਦ੍ਮਾਨ੍ਪਰ੍ਵਤਵਰਃ ਸਰਿਨ੍ਨਾਮਾਨਿ ਮੇ ਸ਼ृਣੁ ॥ ੨,੪.
ਕੰਕਾ ਪੰਜਵਾਂ, ਮਹਿਸ਼ਾ ਛੇਵਾਂ, ਅਤੇ ਕਕੁਦਮਤ — ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ — ਸੱਤਵਾਂ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣੋ।
ਯੋਨਿਤੋਯੋ ਵਿਤृष੍ਣਾ ਚ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾ ਮੁਕ੍ਤਾ ਵਿਮੋਚਨੀ । ਨਿਵृਤ੍ਤਿਃ ਸਪ੍ਤਮੀ ਤਾਸਾਂ ਸ੍ਮृਤਾਸ੍ਤਾਃ ਪਾਪਸ਼ਾਨ੍ਤਿਦਾਃ ॥ ੨,੪.
ਯੋਨੀ, ਤੋਯਾ, ਵਿਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਚੰਦਰਾ, ਮੁਕਤਾ, ਵਿਮੋਚਨੀ, ਅਤੇ ਨਿਵ੍ਰਿੱਤੀ — ਇਹ ਸੱਤ ਦਰਿਆਵਾਂ ਹਨ; ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਵੇਤਞ੍ਚ ਹਰਿਤਂ ਚੈਵ ਵੈਦ੍ਯੁਤਂ ਮਾਨਸਂ ਤਥਾ । ਜੀਮੂਤਂ ਰੋਹਿਤਂ ਚੈਵ ਸੁਪ੍ਰਭਂ ਚਾਪਿ ਸ਼ੋਭਨਮ੍ । ਸਪ੍ਤੈਤਾਨਿ ਤੁ ਵਰ੍षਾਣਿ ਚਾਤੁਰ੍ਵਰ੍ਣ੍ਯਯੁਤਾਨਿ ਵੈ ॥ ੨,੪.
ਸ਼੍ਵੇਤ, ਹਰਿਤ, ਵਿਦਯੁਤ, ਮਾਨਸਾ, ਜੀਮੂਤ, ਰੋਹਿਤ, ਅਤੇ ਸੁਪ੍ਰਭਾ — ਇਹ ਸੱਤ ਖੇਤਰ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੇ ਯੇ ਤੁ ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਚ ਵਸਨ੍ਤ੍ਯੇਤੇ ਮਹਾਮੁਨੇ । ਕਪਿਲਾਸ਼੍ਚਾਰੁਣਾਃ ਪੀਤਾਃ ਕृष੍ਣਾਸ਼੍ਚੈਵ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍ ॥ ੨,੪.
ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਟਾਪੂ 'ਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਚਾਰ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਹਨ: ਕਪਿਲ (ਭੂਰਾ), ਆਰੁਣ (ਲਾਲ), ਪੀਲਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ (ਕਾਲਾ), ਹਰ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਯਾ ਵੈਸ਼੍ਯਾਃ ਸ਼ੁਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚੈਵ ਯਜਨ੍ਤਿਤਮ੍ । ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸਮਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੁਮਾਤ੍ਮਾਨਮਵ੍ਯਯਮ੍ । ਵਾਯੁਭੂਤਂ ਮਖਸ਼੍ਰੇष੍ਠੈਰ੍ਯਜ੍ਵਨੋ ਯਜ੍ਞਸਂਸ੍ਥਿਤਿਮ੍ ॥ ੨,੪.
ਉਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼, ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ — ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ, ਸਮੂਹ ਦੇ ਅਟੱਲ ਆਤਮਾ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪਵਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਯਜਨਾ ਦੀ ਰੀਤ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਦੇਵਾਨਾਮਤ੍ਰ ਸਾਨ੍ਨਧ੍ਯਮਤੀਵ ਸੁਮਨੋਹਰੇ । ਸ਼ਾਲ੍ਮਲਿਃ ਸੁਮਹਾਨ੍ਵृਕ੍ਸ਼ੋ ਨਾਮ੍ਨਾ ਨਿਰ੍ਵृਤਿਕਾਰਕਃ ॥ ੨,੪.
ਉਥੇ ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਰੁੱਖ ਖੜਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਤੇ ਸੁਹਣਾ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਨਿਵ੍ਰਿੱਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।
ਏष ਦ੍ਵੀਪਃ ਸਮੁਦ੍ਰੇਣ ਸੁਰੋਦੇਨ ਸਮਾਵृਤਃ । ਵਿਸ੍ਤਾਰਾਚ੍ਛਾਲ੍ਮਲਸ੍ਯੈਵ ਸਮੇਨ ਤੁ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ॥ ੨,੪.
ਇਹ ਟਾਪੂ 'ਸੁਰੋਦਾ' ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
ਸੁਰੋਦਕਃ ਪਰਿਵृਤਃ ਕੁਸ਼ਦ੍ਵੀਪੇਨ ਸਰ੍ਵਤਃ । ਸ਼ਾਲ੍ਮਲਸ੍ਯ ਤੁ ਵਿਸ੍ਤਰਾਦ੍ਦ੍ਵਿਗੁਣੇਨ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ॥ ੨,੪.
ਸੁਰੋਦਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਕੁਸ਼ਾ ਟਾਪੂ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਚੌੜਾ ਹੈ।
ਜ੍ਯੋਤਿष੍ਮਤਃ ਕੁਸ਼ਦ੍ਵੀਪੇ ਸਪ੍ਤ ਪੁਤ੍ਰਾਞ੍ਛृਣੁष੍ਵ ਤਾਨ੍ ॥ ੨,੪.
ਹੁਣ ਕੁਸ਼ਾ ਟਾਪੂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਜੋਤਿਸ਼ਮਤ ਦੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣੋ।
ਉਦ੍ਭਿਦੋ ਵੇਣੁਮਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਵੇਰਥੋ ਲਮ੍ਬਨੋ ਧृਤਿਃ । ਪ੍ਰਭਾਕਰੋਤਿਕਪਿਲਸ੍ਤਨ੍ਨਾਮਾ ਵਰ੍षਪਦ੍ਧਤਿਃ ॥ ੨,੪.
ਉਦਭਿਦ, ਵੇਣੁਮਾਨ, ਵੇਰਥ, ਲੰਬਨ, ਧ੍ਰਿਤੀ, ਪ੍ਰਭਾਕਰ, ਅਤੇ ਕਪਿਲ — ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ 'ਤੇ ਖੇਤਰਾਂ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਵਸਨ੍ਤਿ ਮਨੁਜਾਃ ਸਹ ਦੈਤੇ ਯਦਾਨਵੈਃ । ਤਥੈਵ ਦੇਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵਯਕ੍ਸ਼ਕਿਂਪੁਰੁषਾਦਯਃ ॥ ੨,੪.
ਉਥੇ ਮਨੁੱਖ, ਦੈਤ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼, ਕਿੰਪੁਰੁਸ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਵਰ੍ਣਾਸ੍ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਚਤ੍ਵਾਰੋ ਨਿਜਾਨੁष੍ਠਾਨਤਤ੍ਪਰਾਃ । ਦਮਿਨਃ ਸ਼ੁष੍ਮਿਣਃ ਸ੍ਨੇਹਾ ਮਨ੍ਦੇਹਾਸ਼੍ਚ ਮਹਾਮੁਨੇ ॥ ੨,੪.
ਉਥੇ ਵੀ ਚਾਰ ਵਰਨ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਾਂ 'ਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਦਮਿਨ, ਸ਼ੁਸ਼ਮਿਨ, ਸਨੇਹਾ ਅਤੇ ਮੰਦੇਹ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ।