ਨਵਵਰ੍षਂ ਤੁ ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਜਮ੍ਬੁਦ੍ਵੀਪਮਿਦਂ ਮਯਾ । ਲਕ੍ਸ਼ਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤਾਰਂ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਾਤ੍ਕਥਿਤਂ ਤਵ ॥ ੨,੩.
ਮੈਤ੍ਰੇਯ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਦੇ ਨੌਂ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਲੱਖ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਹੈ।
ਜਮ੍ਬੂਦ੍ਵੀਪਂ ਸਮਾਵृਤ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼ਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤਰਃ । ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਵਲਯਾਕਾਰਃ ਸ੍ਥਿਤਃ ਕ੍ਸ਼ਾਰੋਦਧਿਰ੍ਬਹਿਃ ॥ ੨,੩.
ਮੈਤ੍ਰੇਯ, ਲੱਖ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ, ਬਾਹਰ ਵਲ ਚੱਕਰ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਲੂਣ ਵਾਲਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਪਰਾਸ਼ਰ ਉਵਾਚ ਕ੍ਸ਼ਾਰੋਦੇਨ ਯਥਾ ਦ੍ਵੀਪੋ ਜਮ੍ਬੂਸਂਜ੍ਞੋऽਭਿਵੇष੍ਟਿਤਃ । ਸਂਵੇष੍ਟ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਾਰਮੁਦਧਿਂ ਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ਦ੍ਵੀਪਸ੍ਤਥਾ ਸ੍ਥਿਤਃ ॥ ੨,੪.
ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਿਵੇਂ ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਲੂਣ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੂਣ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਪਲਕਸ਼ਦਵੀਪ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਜਮ੍ਬੂਦ੍ਵੀਪਸ੍ਯ ਵਿਸ੍ਤਾਰਃ ਸ਼ਤਸਾਹਸ੍ਰਸਂਮਿਤਃ । ਸ ਏਵਂ ਦ੍ਵਿਗੁਣੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ਦ੍ਵੀਪ ਉਦਾਹृਤਃ ॥ ੨,੪.
ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਲੱਖ ਯੋਜਨ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪਲਕਸ਼ਦਵੀਪ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਸ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਵੱਡਾ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤ ਮੇਧਾਤਿਥੇਃ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ਦ੍ਵੀਪੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਵੈ । ਜ੍ਯੇष੍ਠ ਸ਼ਾਨ੍ਤਹਯੋ ਨਾਮ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਸ੍ਤਦਨਨ੍ਤਰਃ ॥ ੨,੪.
ਪਲਕਸ਼ਦਵੀਪ ਦੇ ਰਾਜਾ ਮੈਧਾਤਿਥਿ ਦੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ ਹਨ; ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਾਂਤਹਯਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਾ।
ਸੁਖੋਦਯਸ੍ਤਥਾਨਨ੍ਦਃ ਸ਼ਿਵਃ ਕ੍ਸ਼ੇਮਕ ਏਵ ਚ । ਧ੍ਰੁਵਸ਼੍ਚ ਸਪ੍ਤਮਸ੍ਤੇषਾਂ ਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ਦ੍ਵੀਪੇਸ਼੍ਵਰਾ ਹਿ ਤੇ ॥ ੨,੪.
ਸੁਖੋਦਯਾ, ਆਨੰਦ, ਸ਼ਿਵ, ਖੇਮਕਾ ਅਤੇ ਸੱਤਵਾਂ ਧ੍ਰੁਵ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਲਕਸ਼ਦਵੀਪ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹਨ।
ਪੂਰ੍ਵਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਹਯਂ ਵਰ੍षਂ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਂ ਚ ਸੁਖਂ ਤਥਾ । ਆਨਨ੍ਦਂ ਚ ਸ਼ਿਵਂ ਚੈਵ ਕ੍ਸ਼ੇਮਕਂ ਧ੍ਰੁਵਮੇਵ ਚ ॥ ੨,੪.
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਾਂਤਹਯ, ਵਰਸ਼, ਸ਼ੀਸ਼ਿਰ ਅਤੇ ਸੁਖ, ਆਨੰਦ, ਸ਼ਿਵ, ਕ੍ਸ਼ੇਮਕ ਅਤੇ ਧ੍ਰੁਵ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ।
ਮਰ੍ਯਾਦਾਕਾਰਕਾਸ੍ਤੇषਾਂ ਤਥਾਨ੍ਯੇ ਵਰ੍षਪਰ੍ਵਤਾਃ । ਸਪ੍ਤੈਵ ਤੇषਾਂ ਨਾਮਾਨਿ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ ॥ ੨,੪.
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਹਨ। ਇਹ ਸੱਤ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ।
ਗੋਮਦੇਸ਼੍ਚੈਵ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਨਾਰਦੌ ਦੁਨ੍ਦੁਭਿਸ੍ਤਥਾ । ਸੋਮਕਃ ਮੁਮਨਾਸ਼੍ਚੈਵ ਵੈਭ੍ਰਾਜਸ਼੍ਚੈਵ ਸਪ੍ਤਮਃ ॥ ੨,੪.
ਉਹ ਹਨ ਗੋਮਦ, ਚੰਦਰ, ਨਾਰਦ, ਦੁੰਦੁਭੀ, ਸੋਮਕ, ਮੁਮਨਾ ਅਤੇ ਸੱਤਵਾਂ ਵੈਭ੍ਰਾਜ।
ਵਰ੍षਾਚਲੇषੁ ਰਮ੍ਯੇषੁ ਵਰ੍षੇष੍ਵੇਤੇषੁ ਚਾਨਘਾਃ । ਵਸਂਤਿ ਦੇਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵਸਹਿਤਾਃ ਸਤਤਂ ਪ੍ਰਜਾਃ ॥ ੨,੪.
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੁੰਦਰ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭੂਮੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਲੋਕੋ, ਲੋਕ ਸਦਾ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਤੇषੁ ਪੁਣ੍ਯਾ ਜਨਪਦਾਸ਼੍ਚਿਰਾਚ੍ਚ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਜਨਃ । ਨਾਧਯੋ ਵ੍ਯਾਧਯੋ ਵਾਪਿ ਸਰ੍ਵਕਾਲਸੁਖਂ ਹਿ ਤਤ੍ ॥ ੨,੪.
ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਵਸਤੇ ਹਨ, ਲੋਕ ਲੰਬਾ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ; ਨਾ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਹੈ, ਨਾ ਰੋਗ, ਹਰ ਵੇਲੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ।
ਤੇषਾਂ ਨਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਸਪ੍ਤੈਵ ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਚ ਸਮੁਦ੍ਰਗਾਃ । ਨਾਮਤਸ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼੍ਰੁਤਾਃ ਪਾਪਂ ਹਰਨ੍ਤਿ ਯਾਃ ॥ ੨,੪.
ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਨਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਨੁਤਪ੍ਤਾ ਸ਼ਿਖੀ ਚੈਵ ਵਿਪਾਸ਼ਾ ਤ੍ਰਿਦਿਵਾਕ੍ਲਮਃ । ਅਮृਤਾ ਸੁਕृਤਾ ਚੈਵ ਸਪ੍ਤੈਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨਿਮ੍ਨਗਾਃ ॥ ੨,੪.
ਉਹ ਹਨ ਅਨੁਤਪਤਾ, ਸ਼ਿਖੀ, ਵਿਪਾਸ਼ਾ, ਤ੍ਰਿਦਿਵਾਕਲਮ, ਅਮ੍ਰਿਤਾ, ਸੁਕ੍ਰਤਾ ਅਤੇ ਸੱਤਵੀਂ ਨਦੀ ਉਥੇ ਹੈ। ਇਹ ਨਦੀਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਏਤੇ ਸ਼ੈਲਾਸ੍ਤਥਾ ਨਦ੍ਯਃ ਪ੍ਰਧਾਨਾਃ ਕਥਿਤਾਸ੍ਤਵ । ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਸ਼ੈਲਾਸ੍ਤਥਾ ਨਦ੍ਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਨ੍ਤਿ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ । ਤਾਃ ਪਿਬਨ੍ਦਿ ਸਦਾਹृष੍ਟਾ ਨਦੀਰ੍ਜਨਪਦਾਸ੍ਤੁਤੇ ॥ ੨,੪.
ਇਹ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ, ਮੁੱਖ ones, ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਛੋਟੇ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਵੀ ਹਨ, ਤੇ ਤੇਰੇ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਹਨ।
ਅਪਸਰ੍ਪਿਣੀ ਨ ਤੇषਾਂ ਵੈ ਨ ਚੈਵੋਤ੍ਸਰ੍ਪਿਣੀ ਦ੍ਵਿਜ । ਨ ਤ੍ਵੇਵਾਸ੍ਤਿ ਯੁਗਾਵਸ੍ਥਾ ਤੇषੁ ਸ੍ਤਾਨੇषੁ ਸਪ੍ਤਸੁ ॥ ੨,੪.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਨਾ ਅਪਸਰਪਣੀ ਹੈ, ਨਾ ਉਤਸਰਪਣੀ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੱਤ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਵੰਡ ਨਹੀਂ।
ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗਸਮਃ ਕਾਲਃ ਸਰ੍ਵਦੈਵ ਮਹਾਮਤੇ । ਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ਦ੍ਵੀਪਾਦਿषੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਸ਼ਾਕਦ੍ਵੀਪਾਨ੍ਤਿਕੇषੁ ਵੈ ॥ ੨,੪.
ਉਥੇ ਸਮਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਹੇ ਬੁਧੀਮਾਨ। ਪਲਕਸ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਕ ਟਾਪੂ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ।
ਪਞ੍ਚ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਜਨਾ ਜੀਵਨ੍ਤ੍ਯਨਾਮਯਾਃ । ਧਰ੍ਮਃ ਪਞ੍ਚਸ੍ਵਥੈਤੇषੁ ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਵਿਭਾਗਸ਼ਃ ॥ ੨,੪.
ਉਥੇ ਲੋਕ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਬਿਨਾ ਰੋਗ ਦੇ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਵਰਣ ਅਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੀ ਵੰਡ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਰ ਚਤ੍ਵਾਰਸ੍ਤਾਨ੍ਨਿਬੋਧ ਵਦਾਮਿ ਤੇ ॥ ੨,੪.
ਉਥੇ ਚਾਰ ਵਰਣ ਹਨ; ਸੁਣ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਆਰ੍ਯਕਾਃ ਕੁਰਾਰਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਦਿਸ਼੍ਯਾ ਭਾਵਿਨਸ਼੍ਚੇ ਤੇ । ਵਿਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਵੈਸ਼੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ ॥ ੨,੪.
ਉਹ ਆਰਯਕ, ਕੁਰਾਰ, ਵਿਦਿਸ਼ਿਆ ਅਤੇ ਭਾਵਿਨਾ ਹਨ; ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਹਨ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ।
ਜ੍ਮਬੂਵृਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰਮਾਣਸ੍ਤੁ ਤਨ੍ਮਧ੍ਯੇ ਸੁਮਹਾਂਸ੍ਤਰੁਃ । ਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤਨ੍ਨਾਮਸਂਜ੍ਞੋਯਂ ਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ਦ੍ਵੀਪੋ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ ॥ ੨,੪.
ਉਸ ਭੂਮੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਵੱਡਾ ਰੁੱਖ ਹੈ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਪਲਕਸ਼ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਟਾਪੂ ਦਾ ਨਾਮ ਪਲਕਸ਼ ਟਾਪੂ ਪਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲੇ।
ਇਜ੍ਯਤੇ ਤਤ੍ਰ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤੈਰ੍ਵਰ੍ਣੈਰਾਰ੍ਯਕਾਦਿਭਿਃ । ਸੀਮਰੂਪਿ ਜਗਤ੍ਸ੍ਤ੍ਰष੍ਟਾ ਸਰ੍ਵਃ ਸਰ੍ਵੇਸ਼੍ਵਰੋ ਹਰਿਃ ॥ ੨,੪.
ਉਥੇ ਆਰਯਕ ਆਦਿ ਵਰਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੀਮਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਹਰੀ ਹੈ।
ਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ਦ੍ਵੀਪਪ੍ਰਮਾਣੇਨ ਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ਦ੍ਵੀਪਃ ਸਮਾਵृਤਃ । ਤਥੈਵੇਕ੍ਸ਼ੁਰਮੋਦੇਨ ਪਰਿਵੇषਾਨੁਕਾਰਿਣਾ ॥ ੨,੪.
ਪਲਕਸ਼ ਟਾਪੂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਆਕਾਰ ਦੇ ਗੰਨੇ ਦੇ ਰਸ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕੇ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਚੱਕਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਤਵ ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ਦ੍ਵੀਪ ਉਦਾਹृਤਃ । ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪੇਣ ਮਯਾ ਭੂਯਃ ਸ਼ਾਲ੍ਮਲਂ ਮੇ ਨਿਸਾਮਯ ॥ ੨,੪.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯ, ਪਲਕਸ਼ ਟਾਪੂ ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਸੁਣ।
ਸ਼ਾਲ੍ਮਮਸ੍ਯੇਸ਼੍ਵਰੋਃਵੀਰੋ ਵਪੁष੍ਮਾਂਸ੍ਤਤ੍ਸੁਤਾਞ੍ਛृਣੁ । ਤੇषਾਂ ਤੁ ਨਾਮਸਂਜ੍ਞਾਨਿ ਸਪ੍ਤਵਰ੍षਾਣਿ ਤਾਨਿ ਵੈ ॥ ੨,੪.
ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਵੀਰ ਹੈ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ; ਹੁਣ ਉਸ ਦੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣ, ਜੋ ਉਥੇ ਸੱਤ ਇਲਾਕੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਵੇਤੋਥ ਹਰਿਤਸ਼੍ਚੈਵ ਜੀਮੂਤੋ ਰੋਹਿਤਸ੍ਤਥਾ । ਵੈਦ੍ਯੁਤੋ ਮਾਨਸਸ਼੍ਚੈਵ ਸੁਪ੍ਰਭਸ਼੍ਚ ਮਹਾਮੁਨੇ ॥ ੨,੪.
ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਸ਼੍ਵੇਤ, ਹਰਿਤ, ਜੀਮੂਤ, ਰੋਹਿਤ, ਵਿਦਯੁਤ, ਮਾਨਸਾ ਅਤੇ ਸੁਪ੍ਰਭਾ — ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ।
ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੇਨ ਸਮੁਦ੍ਰੋਸੌ ਦ੍ਵੀਪੇਨੇਕ੍ਸ਼ੁਰਸੋਦਕਃ । ਵਿਸ੍ਤਾਰਦ੍ਵਿਗੁਣੇਨਾਥ ਸਰ੍ਵਤਃ ਸਂਵृਤਃ ਸ੍ਥਿਤਃ ॥ ੨,੪.
ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਟਾਪੂ ਨੂੰ ਘੇਰਣ ਵਾਲਾ ਸਮੁੰਦਰ 'ਸੁਰੋਦਾ' ਕਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਗੰਨੇ ਵਰਗਾ ਮਿੱਠਾ ਹੈ; ਇਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਟਾਪੂ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਚੌੜਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਪਰ੍ਵਤਾਃ ਸਪ੍ਤ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਰਤ੍ਨਯੋਨਯਃ । ਵਰ੍षਾਭਿਵ੍ਯਞ੍ਜਕਾ ਯੇ ਤੁ ਤਥਾ ਸਪ੍ਤ ਚ ਨਿਮ੍ਨਗਾਃ ॥ ੨,੪.
ਉਥੇ ਵੀ ਸੱਤ ਪਹਾੜ ਹਨ, ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੱਤ ਵੱਡੀਆਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵੀ ਹਨ।
ਕੁਮੁਦਸ਼੍ਚੇਨ੍ਨਤਸ਼੍ਚੈਵ ਤृਤੀਯਸ਼੍ਚ ਬਲਾਹਕਃ । ਦ੍ਰੋਣੋ ਯਤ੍ਰ ਮਹੌषਧ੍ਯਃ ਸ ਚਤੁਰ੍ਥੋ ਮਹੀਧਰਃ ॥ ੨,੪.
ਕੁਮੁਦਾ, ਨਤਾ, ਤੇ ਤੀਜਾ ਬਲਾਹਕਾ, ਅਤੇ ਚੌਥਾ ਡ੍ਰੋਣਾ — ਜਿੱਥੇ ਵੱਡੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਜੜੀਆਂ ਉਗਦੀਆਂ ਹਨ — ਇਹ ਚੌਥਾ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਹੈ।
ਕਙ੍ਕਸ੍ਤੁਪਞ੍ਚਮਃ षष੍ਠੀ ਮਹਿषਃ ਸਪ੍ਤਮਸ੍ਤਥਾ । ਕਕੁਦ੍ਮਾਨ੍ਪਰ੍ਵਤਵਰਃ ਸਰਿਨ੍ਨਾਮਾਨਿ ਮੇ ਸ਼ृਣੁ ॥ ੨,੪.
ਕੰਕਾ ਪੰਜਵਾਂ, ਮਹਿਸ਼ਾ ਛੇਵਾਂ, ਅਤੇ ਕਕੁਦਮਤ — ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ — ਸੱਤਵਾਂ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣੋ।
ਯੋਨਿਤੋਯੋ ਵਿਤृष੍ਣਾ ਚ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾ ਮੁਕ੍ਤਾ ਵਿਮੋਚਨੀ । ਨਿਵृਤ੍ਤਿਃ ਸਪ੍ਤਮੀ ਤਾਸਾਂ ਸ੍ਮृਤਾਸ੍ਤਾਃ ਪਾਪਸ਼ਾਨ੍ਤਿਦਾਃ ॥ ੨,੪.
ਯੋਨੀ, ਤੋਯਾ, ਵਿਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਚੰਦਰਾ, ਮੁਕਤਾ, ਵਿਮੋਚਨੀ, ਅਤੇ ਨਿਵ੍ਰਿੱਤੀ — ਇਹ ਸੱਤ ਦਰਿਆਵਾਂ ਹਨ; ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।