ਲਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰਮਾਣੌ ਦ੍ਰੌ ਮਧ੍ਯੌ ਦਸ਼ਹੀਨਾਸ੍ਤਥਾਪਰੇ । ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਦ੍ਰਿਤਯੋਚ੍ਛਾਯਾਸ੍ਤਾਵਦਵਿਸ੍ਤਾਰਿਣਸ਼੍ਵ ਤੇ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ ਲੱਖ ਯੋਜਨ ਲੰਬੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਘੱਟ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਚਾਈ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਹੈ ਤੇ ਚੌੜਾਈ ਉਤਨੀ ਹੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਬਰ੍षਂ ਤਤਃ ਕਿਮ੍ਪੁਰੁषਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ । ਹਰਿਵਰ੍षਂ ਵਾਨ੍ਯਨ੍ਮੇਰੋਰ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਤੋ ਦ੍ਰਿਜ
ਭਾਰਤ ਪਹਿਲਾ ਦੇਸ ਹੈ, ਫਿਰ ਕਿੰਪੁਰੁਸ਼ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੂ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਹਰਿਵਰਸ਼ ਹੋਰ ਹੈ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ!
ਰਮ੍ਯਕਞ੍ਚੋਤ੍ਤਰੇ ਵਰ੍षਂ ਤਸ੍ਯੈਵਾਨੁ ਹਿਰਣ੍ਮਯਮ੍ । ਉਤ੍ਤਰਾਃਕੁਰਵਸ਼੍ਚੈਵ ਯਥਾ ਵੈ ਭਾਰਤਂ ਤਥਾ
ਰਮਯਕ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਹਿਰਣਮਯ ਹੈ। ਉੱਤਰਕੁਰੁ ਵੀ ਉਥੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਭਾਰਤ ਹੈ।
ਨਵਸਾਹਸ੍ਤ੍ਰਮੇਕੈਕਮੇਤੇषਾਂ ਦ੍ਰਿਜਸਤ੍ਤਮ੍ ! ਇਲਾਵृਤਞ੍ਚ ਤਨ੍ਮਧ੍ਯੇ ਸੌਵਰ੍ਣੋ ਮੇਰੁਰੁਚ੍ਛਿਤਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਨੌ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ! ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਉੱਚਾ ਹੈ।
ਮੇਰੋਸ਼੍ਵਤੁਰ੍ਦਿਸ਼ਂ ਤਤ੍ਤੁ ਨਵਸਾਹਸ੍ਤ੍ਰਵਿਸ੍ਤृਤਮ੍ । ਇਲਾਵृਤਂ ਮਹਾਭਾਗ ! ਚਤ੍ਵਾਰਸ਼੍ਵਾਤ੍ਰ ਪਰ੍ਵ੍ਵਤਾਃ
ਮੇਰੂ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਨੌਂ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਭਾਗ, ਇੱਥੇ ਚਾਰ ਪਹਾੜ ਹਨ।
ਵਿष੍ਕਮ੍ਭਾ ਰਚਿਤਾ ਮਰੋਰ੍ਯੋਜਨਾਯੁਤਮੁਚ੍ਛਿਤਾਃ
ਇਹ ਪਹਾੜ ਮੇਰੂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੋ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਉੱਚੇ ਹਨ।
ਪੂਰ੍ਵ੍ਵੇਣ ਮਨ੍ਦਰੋ ਨਾਮ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੋ ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਃ । ਵਿਪੁਲਃ ਪਸ਼੍ਵਿਮੇ ਪਾਸ਼੍ਵ ਸੁਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ਼੍ਵੋਤ੍ਤਰੇ ਸ੍ਮृਤਃ
ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਗੰਧਮਾਦਨ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਿਪੁਲ, ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸੁਪਾਰਸ਼ਵ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਦਮ੍ਬਸ੍ਤੇषੁ ਜਮ੍ਬੂਸ਼੍ਵ ਪਿਪ੍ਪਲੋ ਵਟ ਏਵ ਚ । ਏਕਾਦਸ਼ਸ਼ਾਤਤਾਯਾਮਾਃ ਪਾਦਪਾ ਗਿਰਿਕੇਤਵਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਕਦੰਬ, ਜੰਬੂ, ਪਿੱਪਲ ਅਤੇ ਵਟ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹਨ। ਇਹ ਰੁੱਖ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ, ਹਰ ਇੱਕ ਗਿਆਰਾਂ ਸੌ ਯੋਜਨ ਉੱਚਾ ਹੈ।
ਜਮ੍ਬੂਦ੍ਰੀਪਸ੍ਯ ਸਾ ਜਮ੍ਬੂਰ੍ਨਾਮਹੇਤੁਰ੍ਮਹਾਮੁਨੇ । ਮਹਾਗਜਪ੍ਰਮਾਣਾਨਿ ਜਮ੍ਬ੍ਵਾਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਫਲਾਨਿ ਵੈ
ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਉਥੇ ਜੰਬੂ ਰੁੱਖ ਹੀ ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਨਾਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਫਲ ਮਹਾਂ ਹਾਥੀਆਂ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਹਨ।
ਪਤਨ੍ਤਿ ਭੂਭृਤਃ ਪृष੍ਠੇ ਸ਼ੀਰ੍ਯ੍ਯਮਾਣਾਨਿ ਸਰ੍ਵਤਃ । ਰਸੇਨ ਤੇषਾਂ ਪ੍ਰਖ੍ਯਾਤਾ ਤਤ੍ਰ ਜਮ੍ਬੂਨਦੀਤਿ ਵੈ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਫਲ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ ਟੁੱਟਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਸ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਗਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਰਸ ਤੋਂ ਉਥੇ ਜੰਬੂਨਦੀ ਨਾਮ ਦੀ ਨਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਸਰਿਤ੍ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਸਾ ਚ ਪੀਯਤੇ ਤਨ੍ਨਿਵਾਸਿਭਿਃ । ਨਿ ਸ੍ਵੇਦੋ ਨ ਚ ਦੌਰ੍ਗਨ੍ਧ੍ਯਂ ਨ ਜਰਾ ਨੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਕ੍ਸ਼ਯਃ
ਉਹ ਨਦੀ ਵਗਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਥੇ ਦੇ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਉਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਸੀਨਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਕੋਈ ਬਦਬੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਬੁਢਾਪਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਘਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਤਤ੍ਪਾਨਾਤ੍ ਸ੍ਵਚ੍ਛਮਨਸਾਂ ਜਨਾਨਾਂ ਤਤ੍ਰ ਜਾਯਤੇ । ਤੀਰਮृਤ੍ ਤਦੂਰਸਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸੁਖਵਾਯੁਵਿਸ਼ੋषਿਤਾ । ਜਾਮ੍ਬੂਨਦਾਖ੍ਯਂ ਭਵਤਿ ਸੁਵਰ੍ਣਂ ਸਿਦ੍ਧਭੂषਣਮ੍
ਉਸ ਨਦੀ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ, ਉਥੇ ਸਾਫ ਮਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਨਦੀ ਦਾ ਝਾਗ ਹਲਕੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਸੁੱਕ ਕੇ ਕਿਨਾਰੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੰਬੂਨਦਾ ਨਾਮ ਦਾ ਸੋਨਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ।
ਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵਂ ਪੂਰ੍ਵ੍ਵਤੋ ਮੇਰੋਃ ਕੇਤੁਮਾਲਞ੍ਚ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ । ਵਰ੍षੇ ਦ੍ਰ ਤੁ ਮੁਨਿਸ਼੍ਵष੍ਠ! ਤਯੋਰ੍ਮ੍ਮਧ੍ਯੇ ਇਲਾਵृਤਮ੍
ਮੇਰੂ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਭਦ੍ਰਾਸ਼ਵ ਹੈ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਕੇਤੁਮਾਲਾ ਹੈ। ਮੁਨੀ, ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ।
ਵਨਂ ਚੈਤ੍ਰਰਥਂ ਪੂਰ੍ਵ੍ਵੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੋ ਗਨ੍ਦਮਾਦਨਮ੍ । ਵੈਭ੍ਰਾਜਂ ਪਸ਼੍ਵਿਮੇ ਤਦੂਦੁਤ੍ਤਰੇ ਨਨ੍ਦਨਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਚੈਤਰਰਥ ਜੰਗਲ ਹੈ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਗੰਧਮਾਦਨ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵੈਭ੍ਰਾਜ, ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਨੰਦਨ ਜੰਗਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਅਰੁਣੋਦਂ ਮਹਾਭਦ੍ਰਮਸਿਤੋਧਂ ਸਮਾਨਸਮ੍ । ਸਰੋਸ੍ਯੇਤਾਨਿ ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਦੇਵਭੋਗ੍ਯਾਨਿ ਸਰ੍ਵ੍ਵਦਾ
ਅਰੁਣੋਦਾ, ਮਹਾਭਦ੍ਰ, ਅਸਿਤੋਦਾ ਅਤੇ ਸ਼ਮਾਨਾ — ਇਹ ਚਾਰ ਝੀਲਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭੋਗ ਹਨ।
ਸ਼ੀਤਾਨ੍ਤਸ਼੍ਵਕ੍ਰਮੁਞ੍ਜਸ਼੍ਵ ਕੁਰਰੀ ਮਾਲ੍ਯਵਾਂਸ੍ਤਥਾ । ਵੈਕਙ੍ਕਪ੍ਰਮੁਖਾ ਮੈਰੋਃਪੂਰ੍ਵ੍ਵਤਃ ਕੇਸ਼ਰਾਚਲਾਃ । ਤ੍ਰਿਕੂਟਃ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਸ਼੍ਚੈਵ ਪਤਙ੍ਗੋ ਰੁਚਕਸ੍ਯਥਾ
ਸ਼ੀਤਾਂਤ, ਸ਼ਵਕ੍ਰਮੁੰਜ, ਕੁਰਰੀ ਅਤੇ ਮਾਲਯਵਾਨ, ਵੈਕੰਕ ਅਤੇ ਹੋਰ, ਇਹ ਕੇਸਰਾਚਲ ਪਹਾੜ ਮੇਰੂ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਹਨ। ਤ੍ਰਿਕੂਟ, ਸ਼ਿਸ਼ਿਰ, ਪਤੰਗ ਅਤੇ ਰੁਚਕ ਵੀ ਉਥੇ ਹਨ।
ਨਿषਧਾਦ੍ਯਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਕੇਸਰਪਰ੍ਵ੍ਵਤਾਃ । ਸ਼ਿਖਿਵਾਸਾਃ ਸਵੈਦੂਰ੍ਯ੍ਯਃ ਕਪਿਲੋ ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਃ । ਜਾਰੁਧਿਪ੍ਰਮੁਖਾਸ੍ਤਦੂਤ੍ ਪਸ਼੍ਵਿਮੇ ਕੇਸਰਾਚਲਾਃ
ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਨਿਸ਼ਧ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਕੇਸਰਾਚਲ ਪਹਾੜ ਹਨ: ਸ਼ਿਖਿਵਾਸ, ਸਵੈਦੂਰੀ, ਕਪਿਲ, ਗੰਧਮਾਦਨ। ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਜਾਰੁਧੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਕੇਸਰਾਚਲ ਪਹਾੜ ਹਨ।
ਮੇਰੋਰਨਨ੍ਤਰਾਙ੍ਗषੁਂ ਜਠਰਾਦਿष੍ਵਵਸ੍ਥਿਤਾਃ । ਸ਼ਙ੍ਖਕੂਟੋऽਥ ऋषਭੋ ਹਂਸੋ ਨਾਗਸ੍ਤਥਾਪਰਃ। ਕਾਲਞ੍ਜਰਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਵ ਤਥਾ ਉਤ੍ਤਰੇ ਕੇਸ਼ਰਾਚਲਾਃ
ਮੇਰੂ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਜਠਰ ਆਦਿ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੰਖਕੂਟ, ਸ਼ਭ, ਹੰਸ, ਨਾਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਹਾੜ ਹਨ। ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਕਾਲੰਜਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਕੇਸਰਾਚਲ ਪਹਾੜ ਹਨ।
ਚਤੁਰ੍ਦਦਸ਼ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਮਹਾਪੁਰੀ । ਮੇਰੋਰੁਪਰਿ ਮੈਤ੍ਰੇਯ! ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃਪ੍ਰਥਿਤਾ ਦਿਵਿ
ਮੈਤ੍ਰੇਯਾ, ਮੇਰੂ ਦੇ ਉੱਤੇ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਵੱਡੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਮਹਾਨ ਨਗਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾਃ ਸਮਨ੍ਤਤਸ਼੍ਵਾਸ਼ष੍ਟੌ ਦਿਸ਼ਾਸੁ ਵਿਦਿਸ਼ਾਸੁ ਚ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਦਿਲੋਕਪਾਲਾਨਾਂ ਪ੍ਰਖ੍ਯਾਤਾਃ ਪ੍ਰਵਰਾਃਪੁਰਃ
ਉਸ ਨਗਰੀ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ, ਅਠਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਚਲੀ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਨਗਰੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿष੍ਣੁਪਾਦਵਿਨਿष੍ਕਾਨ੍ਤਾ ਪ੍ਲਾਵਯਿਤ੍ਵੇਨ੍ਦੁਮਣਡਲਮ੍ । ਸਮਨ੍ਤਾਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾਃ ਪੁਰ੍ਯ੍ਯਾਂ ਗਙ੍ਗਾ ਪਤਤਿ ਵੈ ਦਿਵਃ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਦੇ ਮੰਡਲ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਗੰਗਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਨਗਰੀ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਡਿੱਗਦੀ ਹੈ।
ਸਾ ਤਤ੍ਰ ਪਤਿਤਾ ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਚਤੁਰ੍ਧਾ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਤੇ । ਸੀਤਾ ਚਾਲਕਨਨ੍ਦਾ ਚ ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਭਦਾ ਚ ਵੈ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਉਥੇ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਉਹ ਚਾਰ ਵੱਲ ਵੰਡ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: ਸੀਤਾ, ਅਲਕਾਨੰਦਾ, ਅਤੇ ਚਕਸ਼ੁਰਭਦਾ, ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ।
ਪੂਰ੍ਵ੍ਵੇਣ ਸ਼ੈਲਾਤ੍ ਸੀਤਾ ਤੁ ਸ਼ੈਲਂ ਯਾਤ੍ਯਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਗਾ । ਤਤਸ਼੍ਵ ਪੂਰ੍ਵ੍ਵਵਰ੍षੇਣ ਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵੇਨੈਤਿ ਸਾਰ੍ਣਵਮ੍
ਪੂਰਬੀ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਸੀਤਾ ਆਕਾਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਦੂਜੇ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿਚ ਭਦ੍ਰਾਸ਼ਵਾ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।
ਤਥੈਵਾਲਕਨਨ੍ਦਾਪਿ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੋਨੈਤ੍ਯ ਭਾਰਤਮ੍ । ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਸਾਗਰਂ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸਪ੍ਤਭੇਦਾ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਲਕਾਨੰਦਾ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਗਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੱਤ ਧਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ।
ਚਕ੍ਸ਼ੁਸ਼੍ਚ ਪਸ਼੍ਵਿਮਗਿਰੀਨਤੀਤ੍ਯ ਸਕਲਾਂਸ੍ਤਤਃ । ਪਸ਼੍ਵਿਮਂ ਕੇਤੁਮਾਲਾਖ੍ਯਂ ਵष ਗਤ੍ਵੈਤਿ ਸਾਗਰਮ੍
ਚਕਸ਼ੁ ਪੱਛਮੀ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ ਪੱਛਮੀ ਖੇਤਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੇਤੁਮਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵੱਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਭਦ੍ਰਾ ਤਥੋਤ੍ਤਰਗਿਰੀਨੁਤ੍ਤਰਾਂਸ਼੍ਵ ਤਥਾ ਕੁਰੂਨ੍ । ਅਤੀਤ੍ਯੋਤ੍ਤਰਮਮ੍ਭੋਧਿਂ ਸਮਬ੍ਯੋਤਿ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਭਦ੍ਰਾ ਉੱਤਰੀ ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਕੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ ਉੱਤਰੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ।
ਆਨੀਲਨਿषਧਾਯਾਮੌ ਮਾਲ੍ਯਵਦੂ-ਗਨ੍ਧਮਾਦਨੌ । ਤਯੋਰ੍ਮ੍ਮਧ੍ਯਗਤੋ ਮੇਰੁਃ ਕਰ੍ਣਿਕਾਕਾਰਸਂਸ੍ਥਿਤਃ
ਆਨੀਲ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਧ ਦੋ ਪਹਾੜ ਹਨ; ਮਾਲਯਵਤ ਅਤੇ ਗੰਧਮਾਦਨ ਵੀ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਕਮਲ ਦੇ ਕੇਸਰ ਵਾਂਗ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤਾਃ ਕੇਤੁਮਾਲਾਸ਼੍ਵ ਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵਾਃ ਕੁਰਵਸ੍ਤਥਾ । ਪਤ੍ਰਾਣਿ ਲੋਕਪਹ੍ਮਸ੍ਯ ਮਰ੍ਯ੍ਯਾਦਾ ਸ਼ੈਲਬਾਹ੍ਮਤਃ
ਭਾਰਤ, ਕੇਤੁਮਾਲਾ, ਭਦ੍ਰਾਸ਼ਵਾ ਅਤੇ ਕੁਰੂ — ਇਹ ਲੋਕ ਕਮਲ ਦੀ ਪੰਖੜੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਹੱਦ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨਬੱਧ ਹਨ।
ਜਠਰੋ ਦੇਵਕੂਟਸ਼੍ਚ ਮਰ੍ਯ੍ਯਾਦਾਪਰ੍ਵ੍ਵਤਾਵੁਭੌ । ਤੌ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੋਤ੍ਤਰਾਯਾਮਾਵਾਨੀਲਨਿषਧਾਯਤੌ
ਜਠਰ ਅਤੇ ਦੇਵਕੂਟ ਦੋ ਹੱਦ ਪਹਾੜ ਹਨ; ਇਹ ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਆਨੀਲ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਧ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹਨ।
ਗਨ੍ਧਮਾਦਨ-ਕੈਲਾਸੌ ਪੂਰ੍ਵ੍ਵਪਸ਼੍ਚਾਯਤਾਵੁਭੌ । ਅਸ਼ੀਤਿਯੋਜਨਾਯਾਮਾਵਰ੍ਣਾਵਾਨ੍ਤਰ੍ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤੌ
ਗੰਧਮਾਦਨ ਅਤੇ ਕੈਲਾਸ ਦੋ ਪਹਾੜ ਹਨ, ਜੋ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ eighty ਯੋਜਨ ਲੰਬੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹਨ।