ਤੇਨ ਮਾਯਾਸਹਸ੍ਰਂ ਤਚ੍ਛਮ੍ਬਰਸ੍ਯਾਸ਼ੁਗਾਮਿਨਾ । ਬਾਲਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਤਾ ਦੇਹਮੇਕੈਕਂ ਚਾਰਿਸ਼ੋਧਿਤਮ੍
ਉਸ ਤੇਜ਼ ਚੱਕਰ ਨਾਲ, ਬੱਚੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਿਆਂ, ਸ਼ੰਬਰ ਦੀ ਹਜ਼ਾਰ ਮਾਇਆਵਾਂ ਨੂੰ ਇਕ-ਇਕ ਕਰਕੇ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸਂਸ਼ੋषਕਂ ਤਥਾ ਵਾਯੁਂ ਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸ੍ਤ੍ਵਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਸ਼ੀਘ੍ਰਮੇष ਮਮਾਦੇਸ਼ਾਦ੍ਦੁਰਾਤ੍ਮਾ ਨੀਯਤਾਂ ਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਫਿਰ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਹ ਸੁਕਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਜਲਦੀ, ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਇਸ ਮੰਦ-ਚਿੱਤ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰੇ।
ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸੋਪ੍ਯੇਨਂ ਵਿਵੇਸ਼ ਪਵਨੋ ਲਘੁ । ਸ਼ੀਤੋਤਿਰੂਕ੍ਸ਼ਃ ਸ਼ੋषਾਯ ਤਦ੍ਦੇਹਸ੍ਯਾਤਿਦੁਃ ਸਹਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਹਵਾ ਨੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਠੰਡੀ ਤੇ ਰੁੱਖੀ ਬਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸੁਕਾਉਣ ਲਈ ਭਿਆਨਕ ਪੀੜ ਦਿੱਤੀ।
ਤੇਨਾਵਿष੍ਟਮਥਾਤ੍ਮਾਨਂ ਸ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਦੈਤ੍ਯਬਾਲਕਃ । ਹृਦਯੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਦਧਾਰ ਧਰਣੀਧਰਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਲੋਂ ਆਕ੍ਰਮਿਤ ਹੋਇਆ ਜਾਣ ਕੇ, ਦੈਤ ਬੱਚੇ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਧਾਰਕ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾ ਲਿਆ।
ਹृਦਯਸ੍ਥਸ੍ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤਂ ਵਾਯੁਮਤਿਭੀषਣਮ੍ । ਪਪੌ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਸ ਯਯੌ ਪਵਨਃ ਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਫਿਰ, ਜਨਾਰਦਨ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨੇ ਉਸ ਡਰਾਉਣੀ ਹਵਾ ਨੂੰ ਪੀ ਲਿਆ; ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਕ੍ਸ਼ੀਣਾਸੁਤ ਸਰ੍ਵਮਾਯਾਸੁ ਪਵਨੇ ਚ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਗਤੇ । ਜਗਾਮ ਸੋਪਿ ਭਵਨਂ ਗੁਰੋਰੇਵ ਮਹਾਮਤਿਃ
ਜਦੋਂ ਸਾਰੀ ਮਾਇਆ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਹਵਾ ਵੀ ਨਾਸ ਹੋ ਗਈ, ਉਹ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬੱਚਾ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਅਹਨ੍ਯਹਨ੍ਯਥਾਪਾਚਾਰ੍ਯੋ ਨੀਤਿਂ ਰਾਜ੍ਯਫਲਪ੍ਰਦਾਮ੍ । ਗ੍ਰਾਹਯਾਮਾਸ ਤਂ ਬਾਲਂ ਰਾਜ੍ਞਾਮੁਸਨਸਾ ਕृਤਾਮ੍
ਰੋਜ਼-ਰੋਜ਼ ਅਚਾਰਯ ਨੇ ਉਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੀ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਨੀਤੀ, ਜੋ ਉਸ਼ਨਸ ਨੇ ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ ਬਣਾਈ ਸੀ, ਸਮਝਾਈ।
ਗृਹੀਤਨੀਤਿਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਤਂ ਵਿਨੀਤਂ ਚ ਯਦਾ ਗੁਰੁਃ । ਮੇਨੇ ਤਦੈਨਂ ਤਤ੍ਪਿਤ੍ਰੇ ਕਥਯਾਮਾਸ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਅਚਾਰਯ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਮੁੰਡਾ ਨੀਤੀ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਸੁਭਾਅ ਵਿਚ ਵੀ ਠੀਕ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਆਚਾਰ੍ਯ ਉਵਾਚ। ਗृਹੀਤਨੀਤਿਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤੇ ਪੁਤ੍ਰੋ ਦੈਤ੍ਯਪਤੇ ਕृਤਃ । ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਤੋ ਵੇਤ੍ਤਿ ਭਾਰ੍ਗਵੇਣ ਯਦੀਰਿਤਮ੍
ਅਚਾਰਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਨੀਤੀ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨੇ ਭਾਰਗਵ ਦੁਆਰਾ ਸਿਖਾਈ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਸਮਝ ਲੈ ਲਈ ਹੈ।
ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁਰੁਵਾਚ । ਮਿਤ੍ਰੇषੁ ਵਰ੍ਤੇਤ ਕਥਮਰਿਵਰ੍ਗੇषੁ ਭੂਪਤਿਃ । ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਮਧ੍ਯਸ੍ਥੇषੁ ਕਥਂ ਚਰੇਤ੍
ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਾਵ ਕਰੇ? ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਜੋ ਨਿਰਪੱਖ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਚਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਕਥਂ ਮਂਤ੍ਰਿष੍ਵਮਾਤ੍ਯੇषੁ ਬਾਹ੍ਯੇष੍ਵਾਭ੍ਯਂਤਰੇषੁ ਚ । ਚਾਰੇषੁ ਪੌਰਵਰ੍ਗੇषੁ ਸ਼ਙ੍ਕਿਤੇष੍ਵਿਤਰੇषੁ ਚ
ਮੰਤਰੀਆਂ, ਸਹਾਇਕਾਂ, ਬਾਹਰਲੇ, ਅੰਦਰਲੇ, ਗੁਪਤਚਰਾਂ, ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੱਕੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਕृਤ੍ਯਾਕृਤ੍ਯਵਿਧਾਨਞ੍ਚ ਦੁਰ੍ਗਾਟਵਿਕਸਾਧਨਮ੍ । ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦ ਕਥ੍ਯਤਾਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਤਥਾ ਕਣ੍ਟਕਸ਼ੋਧਨਮ੍
ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ, ਕੀ ਕਰਨਾ ਤੇ ਕੀ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਕਿਲਿਆਂ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ, ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੀ ਸਫਾਈ—ਇਹ ਸਭ ਗੱਲਾਂ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।
ਏਤਚ੍ਚਾਨ੍ਯਚ੍ਚ ਸਕਲਮਧੀਤਂ ਭਵਤਾ ਯਥਾ । ਤਥਾ ਮੇ ਕਥ੍ਯਤਾਂ ਜ੍ਞਾਤੁਂ ਤਵੇਚ੍ਛਾਮਿ ਮਨੋਗਤਮ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਰ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਜਿਵੇਂ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼੍ਰੀਪਰਾਸ਼ਰ ਉਵਾਚ । ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਪਿਤੁਃ ਪਾਦੌ ਤਦਾ ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਯਭੂषਣਃ । ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਃ ਪ੍ਰਾਹ ਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਕृਤਾਂਜਲਿਪੁਟਸ੍ਤਥਾ
ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ, ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦ ਉਵਾਚ । ਮਮੋ ਪਦਿष੍ਟਂ ਸਕਲਂ ਗੁਰੁਣਾ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਗृਹੀਤਨ੍ਤੁ ਮਯਾ ਕਿਨ੍ਤੁ ਨ ਸਦੇਤਨ੍ਮਤਮ੍ਮਮ
ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਕੁਝ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ, ਮੈਂ ਉਹ ਸਾਰਾ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਸ਼ੱਕ ਦੇ ਸਿੱਖ ਲਿਆ; ਪਰ ਇਹ ਮੇਰੀ ਅਸਲ ਸੋਚ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸਾਮ ਚੋਪਪ੍ਰਦਾਨਂ ਚ ਭੇਦਦਣ੍ਡੌ ਤਥਾਪਰੌ । ਉਪਾਯਾਃ ਕਥਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮਿਤ੍ਰਾਦਿਨਾਂ ਚ ਸਾਧਨੇ
ਸਮਝੌਤਾ, ਦਾਨ, ਵੰਡ ਅਤੇ ਸਜ਼ਾ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਉਪਾਅ ਮਿੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿਖਾਏ ਗਏ ਹਨ।
ਤਾਨੇਵਾਹਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਿਤ੍ਰਾਦੀਂਸ੍ਤਾਤ ਮਾ ਕ੍ਰੁਧਃ । ਸਾਧ੍ਯਾਭਾਵੇ ਮਹਾਬਾਹੋ ਸਾਧਨੈਃ ਕਿਂ ਪ੍ਰਯੋਜਨਮ੍
ਪਰ ਪਿਤਾ, ਮੈਂ ਉਹ ਮਿੱਤਰ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ; ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰੋ। ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਉਪਾਅ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ?
ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਤ੍ਮਕੇ ਤਾਤ ਜਗਨ੍ਨਾਥੇ ਜਗਨ੍ਮਯੇ । ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਿ ਗੋਵਿਨ੍ਦੇ ਮਿਤ੍ਰਾਮਿਤ੍ਰਕਥਾ ਕੁਤਃ
ਹੇ ਪਿਤਾ, ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਜਗਤ ਵਿਚ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਗੋਵਿੰਦ ਵਿਚ—ਮਿੱਤਰ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਤ੍ਵਯ੍ਯਸ੍ਤਿ ਭਗਵਾਤਨ੍ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਮਯਿ ਚਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਚਾਸ੍ਤਿ ਸਃ । ਯਤਸ੍ਤਤੋਯਂ ਮਿਤ੍ਰਂ ਮੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਸ਼੍ਚੇਤਿ ਪृਥਕ੍ਕੁਤਃ
ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੁ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚ, ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਵੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਕੋਈ ਮੇਰਾ ਮਿੱਤਰ ਤੇ ਕੋਈ ਮੇਰਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵੱਖਰਾ-ਵੱਖਰਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਤਦੇਭਿਰਲਮਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਦੁष੍ਟਾਰਮ੍ਭੋਕ੍ਤਿਵਿਸ੍ਤਰੈਃ । ਅਵਿਦ੍ਯਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤੈਰ੍ਯਤ੍ਨਃ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਸ੍ਤਾਤ ਸ਼ੋਭਨੇ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪਿਤਾ, ਇਹ ਵਿਅਰਥ ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹੁਣ ਬਸ ਕਰੋ; ਉੱਦਮ ਤਾਂ ਅਵਿਦਿਆ ਵਿਚ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਸੋਹਣੇ।
ਵਿਦ੍ਯਾਬੁਦ੍ਧਿਰਵਿਦ੍ਯਾਯਾਮਜ੍ਞਾਨਾਨ੍ਤਾਤ ਜਾਯਤੇ । ਬਾਲੋਗ੍ਨਿਂ ਕਿਂ ਨ ਖਦ੍ਯੋਤਮਸੁਰੇਸ਼੍ਵ ਮਨ੍ਯਤੇ
ਵਿਦਿਆ ਤੇ ਬੁਧੀ ਵੀ ਅਵਿਦਿਆ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਪਿਤਾ; ਕੀ ਬੱਚਾ ਅੱਗ ਤੇ ਜुगਨੂ ਵਿਚ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਹੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ?
ਤਤ੍ਕਰ੍ਮ ਯਨ੍ਨ ਬਨ੍ਧਾਯ ਸਾ ਵਿਦ੍ਯਾ ਯਾ ਵਿਮੁਕ੍ਤਯੇ । ਆਯਾਸਾਯਾਪਰਂ ਕਰ੍ਮ ਵਿਦ੍ਯਾਨ੍ਯਾ ਸ਼ਿਲ੍ਪਨੈਪੁਣਮ੍
ਉਹ ਕਰਮ ਜੋ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਨਹੀਂ, ਉਹੀ ਸੱਚਾ ਕਰਮ ਹੈ; ਉਹ ਵਿਦਿਆ ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦੇਵੇ, ਉਹੀ ਸੱਚੀ ਵਿਦਿਆ ਹੈ। ਹੋਰ ਕਰਮ ਸਿਰਫ਼ ਥਕਾਵਟ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਵਿਦਿਆ ਸਿਰਫ਼ ਕੰਮ-ਕਾਜ ਦੀ ਚਤੁਰਾਈ ਹੈ।
ਤਦੇਤਦਵਗਮ੍ਯਾਹਮਸਾਰਂ ਸਾਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਨਿਸ਼ਾਮਯ ਮਹਾਭਾਗ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਕੀ ਅਸਲ ਹੈ ਤੇ ਕੀ ਵਿਅਰਥ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੇ; ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਨ ਚਿਨ੍ਤਯਤਿ ਕੋ ਰਾਜ੍ਯਂ ਕੋ ਧਨਂ ਨਾਭਿਵਾਞ੍ਛਤਿ । ਤਥਾਪਿ ਭਾਵ੍ਯਮੇਵੈਤਦੁਭਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਨਰੈਃ
ਕੋਈ ਰਾਜ ਜਾਂ ਧਨ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ; ਫਿਰ ਵੀ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਮਹਾਭਾਗ ਮਹਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤਿ ਸੋਦ੍ਯਮਾਃ । ਤਥਾਪਿ ਪੁਂਸਾਂ ਭਾਗ੍ਯਾਨਿ ਨੋਦ੍ਯਮਾ ਭੂਤਿਹੇਤਵਃ
ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਨਤਾ ਲਈ ਜ਼ੋਰ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ, ਧਨ-ਦੌਲਤ ਸਿਰਫ਼ ਉੱਦਮ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਭਾਗ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਜਡਾਨਾਮਵਿਵੇਕਾਨਾਮਸ਼ੂਰਾਣਮਪਿ ਪ੍ਰਭੋ । ਭਾਗ੍ਯਭੋਜ੍ਯਾਨਿ ਰਾਜ੍ਯਾਨਿ ਸਨ੍ਤ੍ਯਨੀਤਿਮਤਾਮਪਿ
ਜੋ ਮੂਰਖ, ਅਵਿਵੇਕ ਵਾਲੇ ਤੇ ਡਰਪੋਕ ਹਨ, ਪ੍ਰਭੂ, ਉਹ ਵੀ ਭਾਗ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨੈਤਿਕਤਾ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯਤੇਤ ਪੁਣ੍ਯੇषੁ ਯ ਇਚ੍ਛੇਨ੍ਮਹਤੀਂ ਸ਼੍ਰਿਯਮ੍ । ਯਤਿਤਵ੍ਯਂ ਸਮਤ੍ਵੇ ਚ ਨਿਰ੍ਵਾਣਮਪਿ ਚੇਚ੍ਛਤਾ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜਿਹੜਾ ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਰ ਲਗਾਏ; ਤੇ ਜਿਹੜਾ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਮਤਾ ਵਿੱਚ ਯਤਨ ਕਰੇ।
ਦੇਵਾ ਮਨੁष੍ਯਾਃ ਪਸ਼ਵਃ ਪਕ੍ਸ਼ਿਵृਕ੍ਸ਼ਸਰੀਸृਪਾਃ । ਰੂਪਮੇਤਦਨਨ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਭਿਨ੍ਨਮਿਵ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਦੇਵਤੇ, ਮਨੁੱਖ, ਪਸ਼ੂ, ਪੰਛੀ, ਰੁੱਖ ਤੇ ਸਰਪ—all ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਅਨੰਤ ਰੂਪ ਹਨ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਪਦੇ ਹਨ।
ਏਤਦ੍ਵਿਜਾਨਤਾ ਸਰ੍ਵਂ ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮਮ੍ । ਦ੍ਰ ष੍ਟਵ੍ਯਮਾਤ੍ਮਵਦ੍ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਯਤੋਯਂ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਧृਕ੍
ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ—ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ—ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਾਂਗ ਹੀ ਦੇਖੋ; ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਪਾਣੀ।
ਏਵਂ ਜ੍ਞਾਤੇ ਸ ਭਗਵਾਨਨਾਦਿਃ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਪ੍ਰਸੀਦਤ੍ਯਚ੍ਯੁਤਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੇ ਕ੍ਲੇਸ਼ਸਂਕ੍ਸ਼ਯਃ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਮਝ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਦੋਂ ਆਦਿ ਰਹਿਤ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਚੁਤ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।