ਵਿਸ੍ਤਾਰਃ ਸਰ੍ਵ੍ਵਭੂਤਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਮਿਦਂ ਜਗਤ੍ । ਦ੍ਰष੍ਟਵ੍ਯਮਾਤ੍ਮਵਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਦਭੇਦੇਨ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣੌਃ
ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਵਿਆਪਕਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਸਮਝਦਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਰਗਾ, ਇਕ-ਰੂਪ ਹੀ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯਾਸੁਰਂ ਭਾਵਂ ਤਸ੍ਮਾਦੇ ਯੂਯਂ ਤਥਾ ਵਯਮ੍ । ਤਥਾ ਯਤ੍ਨਾ ਕਰਿष੍ਯਾਮੋਯਥਾਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਾਮ ਨਿਰ੍ਵृਤਿਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਤੇ ਅਸੀਂ, ਦੈਤਾਂ ਵਾਲਾ ਸੁਭਾਵ ਛੱਡ ਦਿਓ; ਆਓ, ਅਸੀਂ ਐਸਾ ਯਤਨ ਕਰੀਏ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਯਾ ਨਾਗ੍ਨਿਨਾ ਨ ਵਾਰ੍ਕੇਣ ਨੇਨ੍ਦੁਨਾ ਨੈਵ ਵਾਯੁਨਾ । ਪਰ੍ਜ੍ਜਨ੍ਯਵਰੁਣਾਭ੍ਯਾਂ ਵਾ ਨ ਸਿਦ੍ਧਰ੍ਨ ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਃ
ਜੋ ਨਾ ਅੱਗ ਨਾਲ, ਨਾ ਸੂਰਜ ਨਾਲ, ਨਾ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨਾਲ, ਨਾ ਹਵਾ ਨਾਲ, ਨਾ ਮੀਂਹ ਜਾਂ ਵਰੁਣ ਨਾਲ, ਨਾ ਸਿੱਧਾਂ ਜਾਂ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—
ਨ ਯਕ੍ਸ਼ੈਰ੍ਨ ਚ ਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰੈਰ੍ਨੋਰਗੈਰ੍ਨ ਚ ਕਿਨ੍ਨਰੈਃ । ਨ ਮਨੁष੍ਯੈਰ੍ਨ ਪਸ਼ੁਭਿਰ੍ਦੋषੈਰ੍ਨੈਵਾਤ੍ਮਸਮ੍ਭਵੇਃ
ਨਾ ਯਕਸ਼ਾਂ, ਨਾ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ, ਨਾ ਸੱਪਾਂ, ਨਾ ਕਿਨਨਰਾਂ, ਨਾ ਮਨੁੱਖਾਂ, ਨਾ ਜਾਨਵਰਾਂ, ਨਾ ਦੋਸ਼ਾਂ, ਨਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ—
ਜ੍ਵਰਾਕ੍ਸ਼ਿਰੋਗਾऽਤੀਸਾਰਃਪ੍ਲੀਹ-ਗੁਲ੍ਮਾਦਿਕੈਸ੍ਤਥਾ । ਦੂषੇਰ੍ष੍ਯਾਮਤੂਸਰਾਦ੍ਯੈਰ੍ਵਾ ਰਾਗਲੋਭਾਦਿਭਿਃ ਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਬੁਖਾਰ, ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਦਸਤ, ਤਲਲੀ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਪੇਟ ਦੇ ਗਠ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਇਰਖਾ, ਸੁਸਤਤਾ, ਠੰਡਕ ਜਾਂ ਰਾਗ ਤੇ ਲੋਭ ਵਰਗੀਆਂ ਗੰਦਗੀ—all ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਨ ਚਾਨ੍ਯੈਰ੍ਨੀਯਤੇ ਕੈਸ਼੍ਵਿਨ੍ਨਿਤ੍ਯਾ ਹ੍ਮਤ੍ਯਨ੍ਤਨਿਰ੍ਮ੍ਮਲਾ । ਤਾਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਮਲਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਕੇਸ਼ਵੇ ਹ੍ਟਦਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤੇ
ਇਹ ਗੰਦਗੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਦੇ ਵੀ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ; ਜੇ ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੇ ਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵਸਾ ਲਏ, ਉਹ ਗੰਦਗੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸਾਰਸਸਾਰਵਿਵਰ੍ਤ੍ਤਨੇषੁ ਮਾ ਯਾਤ ਤੋषਂ ਪ੍ਰਸਭਂ ਬ੍ਰਵੀਮਿ । ਸਰ੍ਵ੍ਵਤ੍ਰ ਦੈਤ੍ਯਾਃ ਸਮਤਾਮੁਪੇਤ ਸਮਤ੍ਵਮਾਰਾਧਨਮਚ੍ਯੁਤਸ੍ਯ
ਅਸਲ ਜਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜਾਂ ਬੇਮਤਲਬ ਪਲਟਾਅ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾ ਲਓ, ਮੈਂ ਇਹ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ: ਹਰ ਥਾਂ, ਦੈਤਿਆਂ, ਸਮਤਾ ਰੱਖੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਮਤਾ ਹੀ ਅਚਲ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੇ ਕਿਮਿਹਾਸ੍ਤ੍ਯਲਭ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮ੍ਮਰ੍ਥਕਾਮੈਰਲਮਲ੍ਪਕਾਸ੍ਤੇ । ਸਮਾਸ਼੍ਵਿਤਾਦੂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤਰੋਰਨਨ੍ਤਾਨ੍ਨਿਸਂ ਸ਼ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਥ ਵੈ ਮਹਤ੍ ਫਲਮ੍
ਜਦ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਧਰਮ, ਧਨ ਜਾਂ ਇੱਛਾ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਵੱਡੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਅਨੰਤ ਤੇ ਵੱਡਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਯੇਵਂ ਦਾਨਬਾਸ਼ਚੇष੍ਟਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੈਤ੍ਯਪਤੇਰ੍ਭਯਾਤ੍ । ਆਚਚਕ੍ਸ਼ੁਃ ਸ ਚੋਵਾਚ ਸੂਦਾਨਾਹੂਯ ਸਤ੍ਵਰਃ
ਉਸ ਦੀ ਦਾਨ-ਦਇਆ ਦੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਨੇ ਰਸੋਈਏ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਆਖਿਆ।
ਹੇ ਸੂਦਾ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰੋऽਸਾਵਨ੍ਯੇषਾਮਪਿ ਦੁਰ੍ਮ੍ਮਤਿਃ । ਕੁਮਾਰ੍ਗਦੇਸ਼ਕੋ ਦੁष੍ਟੋ ਹਨ੍ਯਤਾਮਵਿਲਮ੍ਬਿਤਮ੍
ਓ ਰਸੋਈਓ! ਇਹ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ, ਸਭ ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਇਹ ਗਲਤ ਰਾਹ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਬੁਰਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਦੇਰੀ ਮਾਰ ਦਿਓ।
ਹਾਲਾਹਲਂ ਵਿषਂ ਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵ੍ਵਭਕ੍ਸ਼੍ਯੇषੁ ਦੀਯਤਾਮ੍ । ਅਵਿਜ੍ਞਾਤਮਸੌਪਾਪੋ ਹਨ੍ਯਤਾਂ ਮਾ ਵਿਚਾਰ੍ਯ੍ਯਤਾਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਹਲ ਜ਼ਹਰ ਮਿਲਾ ਦਿਓ; ਇਹ ਕੰਮ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਕਰ ਦਿਓ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਸੋਚੇ ਮਾਰ ਦਿਓ।
ਤੇ ਤਥੈਵ ਤਤਸ਼੍ਵਕ੍ਰੁਃ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ । ਵਿषਦਾਨਂ ਯਥਾਜ੍ਞਪ੍ਤਂ ਪਿਤ੍ਰਾ ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨੂੰ ਜ਼ਹਰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਹਾਲਾਹਲਂ ਵਿषਂ ਘੋਰਮਨਨ੍ਤੋਜ੍ਵਰਣੋਨ ਸਃ । ਅਭਿਮਨ੍ਵ੍ਯ ਸਹਾਨ੍ਨੇਨ ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਬੁਭੁਜੇ ਤਦਾ
ਉਹ ਡਰਾਉਣਾ ਹਾਲਾਹਲ ਜ਼ਹਰ, ਜੋ ਅੰਤਹੀਣ ਬੁਖਾਰ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯਾ, ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਖਾਣਾ ਖਾ ਲਿਆ।
ਅਵਿਕਾਰਂ ਸ ਤਦੂ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਃ ਸ੍ਵਸ੍ਥਮਾਨਸਃ । ਅਨਨ੍ਤਕ੍ਯਾਤਿਨਿਰ੍ਵੀਰ੍ਯ੍ਯ ਜਰਯਾਮਾਸ ਤਦੂਵਿषਮ੍
ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨੇ ਉਹ ਜ਼ਹਰ ਖਾ ਕੇ ਵੀ, ਕੋਈ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨਹੀਂ ਆਇਆ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਸਥਿਰ ਰਿਹਾ; ਅਨੰਤ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਹਰ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਕਰਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤਸ੍ਤਦਾ ਭਯਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਜੀਰ੍ਣਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹਦ੍ਰਿषਮ੍ । ਦੈਤ੍ਯੇਸ਼੍ਵਰਮੁਪਾਗਮ੍ਯ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯੇਦਮਬ੍ਰੁ ਵਨ੍
ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਵੱਡਾ ਜ਼ਹਰ ਪਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਪਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਗਏ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਦੈਤ੍ਯਰਾਜ ! ਵਿष ਦਤ੍ਤਮਸ੍ਮਾਭਿਰਤਿਭੀषਣਮ੍ । ਜੀਰ੍ਣਾਂ ਤੇਨ ਸਹਾਨ੍ਨੇਨ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦੇਨ ਸੁਤੇਨ ਤੇ
ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ! ਅਸੀਂ ਜੋ ਜ਼ਹਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਸੀ, ਪਰ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨੇ ਉਹ ਖਾਣੇ ਨਾਲ ਪਚਾ ਲਿਆ।
ਤ੍ਵਰ੍ਯ੍ਯਤਾਂ ਤ੍ਵਰ੍ਯ੍ਯਾਂ ਹੇ ਹੇ ਸਦ੍ਯੋ ਦੈਤ੍ਯਪੁਰੋਹਿਤਾਃ । ਕृਤ੍ਯਾਂ ਤਸ੍ਯ ਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਉਤ੍ਪਾਦਯਤ ਮਾ ਚਿਰਾਤ੍
ਤੁਰੰਤ, ਤੁਰੰਤ, ਓ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਪੰਡਿਤੋ! ਉਸ ਦੀ ਨਾਸ ਲਈ ਕੋਈ ਉਪਾਏ ਲੱਭੋ, ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰੋ।
ਸਕਾਸ਼ਮਾਗਮ੍ਯ ਤਤਃ ਪਹ੍ਲਾਦਂ ਵਿਨਯਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਫਿਰ, ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਕੋਲ ਆਏ, ਜੋ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ—
ਜਾਤਸ੍ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਰ੍ਵਿਖ੍ਯਾਤ੍ ਆਯੁष੍ਮਨ੍ ! ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਕੁਲੇ । ਦੈਤ੍ਯਰਾਜਸ੍ਯ ਤਨਯੋ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੋਰ੍ਭਵਾਨ੍
ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਹੈਂ, ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ! ਤੂੰ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੂ ਦਾ ਪੁੱਤ ਹੈਂ।
ਕਿਂ ਦੇਵੈਃ ਕਿਮਨਨ੍ਤੇਨ ਕਿਮਨ੍ਯੇਨ ਤਵਾਸ਼੍ਵਯਃ । ਪਿਤਾ ਤੇ ਸਰ੍ਵ੍ਵਲੋਕਾਨਾਂ ਤ੍ਵਂ ਤਥੈਵ ਭਵਿष੍ਯਸਿ
ਤੇਰੇ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਅਨੰਤ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਤੇ ਤੂੰ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇਂਗਾ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਪਰਿਤ੍ਯਜੈਨਾਂ ਤ੍ਵਂ ਵਿਪਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤਵਸਂਹਿਤਾਮ੍ । ਬਾਚਂ ਪਿਤਾ ਸਮਾਸ੍ਤਾਨਾਂ ਗੁਰੂਣਾਂ ਪਰਮੋ ਗੁਰੁਃ
ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਵਿਰੋਧ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਭਗਤੀ ਛੱਡ ਦੇ। ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਸਭ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ, ਗੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗੁਰੂ ਹੈ।
ਏਵਪਮੇਤਨ੍ਮਹਾਭਾਗਾਃ । ਸ਼੍ਲਾਚ੍ਯਮੇਤਨ੍ਮਹਾਕੁਲਮ੍ । ਮਰੀਚੇਃ ਸਕਲੇऽਪ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੇ ਕੋऽਨ੍ਯਥਾ ਵਦੇਤ੍
ਇਸ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲੈ, ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ! ਇਹ ਵੱਡਾ ਵੰਸ਼ ਸਤਿਕਾਰ ਜੋਗ ਹੈ। ਮਰੀਚੀ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਬਾਰੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੌਣ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਪਿਤਾ ਚ ਮਮ ਸਰ੍ਵ੍ਵਸ੍ਮਿਨ੍ ਜਗਤ੍ਯੁਤ੍ਕृष੍ਟਚੇष੍ਟਤਃ । ਏਤਦਪ੍ਯਵਗਚ੍ਛਾਮਿ ਸਤ੍ਯਮਤ੍ਰਾਪਿ ਨਾਨृਤਮ੍
ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਚਲਣ-ਚਲਨ ਕੀਤਾ ਹੈ—ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ ਵੀ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ; ਇੱਥੇ ਵੀ ਸੱਚ ਹੈ, ਝੂਠ ਨਹੀਂ।
ਗੁਰੂਣਾਮਪਿ ਸਰ੍ਵ੍ਵषਾਂ ਪਿਤਾ ਪਰਮਕੋ ਗੁਰੁਃ । ਯਦੁਕ੍ਤਂ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਰਤ੍ਰਾਪਿ ਸ੍ਵਲ੍ਪਾਪਿ ਹਿ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਸਭ ਗੁਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗੁਰੂ ਹੈ; ਜੋ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ—ਇੱਥੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵੀ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ।
ਪਿਤਾ ਗੁਰੁਰ੍ਨ ਸਨ੍ਦੇਹਃ ਪੂਜਨੀਯਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ । ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਨਾਪਰਾਧ੍ਯਾਮੀਤ੍ਯੇਵਂ ਮਨਸਿ ਮੇ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਪਿਤਾ ਗੁਰੂ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ; ਉਸ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੱਕਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਉਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂ।
ਯਦੇਤਤ੍ ਕਿਮਨਨ੍ਤੇਨੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਯੁष੍ਮਾਬਿਰੀਦृਸ਼ਮ੍ । ਕੋ ਬ੍ਰਬੀਤਿ ਯਥਾਯੁਕ੍ਤਂ ਕਿਨ੍ਤੁ ਨੈਤਦ੍ ਵਚੋऽਰ੍ਥਵਤ੍
ਤੁਸੀਂ 'ਇਹ ਅੰਤਹੀਨਤਾ ਕਿਉਂ?' ਕਿਹਾ—ਇਸ ਦਾ ਸਹੀ ਜਵਾਬ ਕੌਣ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਪਰ ਇਹ ਗੱਲ ਬਿਨਾ ਅਰਥ ਦੀ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸੋऽਭਵਨ੍ਮੌਨੀ ਤੈषਾਂ ਗੌਖਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਃ । ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਚ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਾਹ ਕਿਮਨਨ੍ਤੇਨ ਸਾਧ੍ਵਿਤਿ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਦੁਬਾਰਾ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਇਸ ਅੰਤਹੀਨਤਾ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਹੈ?'
ਸਾਧੁ ਭੋਃ ਕਿਮਨਨ੍ਤੇਨ ਸਾਧੁ ਬੋ ਗੁਖੋ ਮਮ । ਸ਼੍ਵੂਯਤਾਂ ਯਦਨਨ੍ਤੇਨ ਯਦਿ ਖੇਦਂ ਨ ਯਾਸ੍ਯਥ
'ਚੰਗਾ, ਇਸ ਅੰਤਹੀਨਤਾ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਹੈ? ਦੱਸੋ, ਗੁਰੂਜਨੋ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਅੰਤਹੀਨ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਵੋਗੇ।'
ਧਰ੍ਮ੍ਮਾਰ੍ਥਕਾਮਮੋਕ੍ਸ਼ਾਖ੍ਯਾਃ ਪੁਰੁषਾਰ੍ਥਾ ਉਦਾਹ੍ਟਤਾਃ । ਚਤੁष੍ਟਯਮਿਦਂ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕਿਂ ਕਿਮਿਦਂ ਵृਥਾ
ਧਰਮ, ਧਨ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਮੁਕਤੀ—ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਚਾਰ ਲਕੜਾਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜਦ ਇਹ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਅੰਤਹੀਨਤਾ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
. ਮਰੀਚਿਮਿਸ਼੍ਰੈਰ੍ਦਕ੍ਸ਼ਣ ਤਥੈਵਾਨ੍ਯੈਰਨਨ੍ਤਤਃ । ਧਰ੍ਮ੍ਮਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਤਥੈਵਾਨ੍ਯੈਰਰ੍ਥਃ ਕਾਲਸ੍ਤਥਾਪਰੈਃ
ਮਰੀਚੀ ਤੇ ਹੋਰਾਂ, ਦਕਸ਼ ਤੇ ਹੋਰਾਂ, ਤੇ ਬੇਅੰਤ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ; ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਧਨ, ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਸਮਾਂ ਪਾਇਆ।