ਮਾਂਸਾऽਸृਕੂਪੂਯਵਿਣੂਮੂਤ੍ਰਸ੍ਨਾਯੁਮਜ੍ਜਾऽਸ੍ਥਿਸਂਹਤੌ । ਦੇਹੇ ਚੇਤ੍ ਪ੍ਰੀਤਿਮਾਨ੍ ਮੂੜ੍ਹੋ ਨਰਕੇ ਭਵਿਤਾਪਿ ਸਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਮੂਰਖ ਮਾਸ, ਖੂਨ, ਪੀਪ, ਨਸਾਂ, ਪਿਸਾਬ, ਲਗੜ, ਮੱਜਾ, ਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਚ ਖੁਸ਼ੀ ਲੱਭਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਰਕ 'ਚ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲੱਭੇਗਾ।
ਅਗ੍ਨੇਃ ਸ਼ੀਤੇਨ ਤੋਯਸ੍ਯ ਤषਾ ਭਕ੍ਤਸ੍ਯ ਚ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾ । ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਸੁਖਕਰ੍ਤ੍ਤृ ਤ੍ਵਂ ਤਦੂ ਵਿਲੋਮਸ੍ਯ ਚੇਤਦਰੈਃ
ਅੱਗ ਨੂੰ ਠੰਢ, ਪਿਆਸ ਨੂੰ ਪਾਣੀ, ਭੁੱਖ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਜੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਅਸਲ 'ਚ ਇਹ ਉਲਟ ਹੈ।
ਕਰੋਤਿ ਹੇ ਦੈਤ੍ਯਸੁਤਾ ! ਯਾਵਨ੍ਮਾਤ੍ਰਂ ਪਰਿਗ੍ਰਹਮ੍ । ਤਾਵਨ੍ਮਾਤ੍ਰਂ, ਸ ਏਵਾਸ੍ਯ ਦੁਃ ਸ੍ਵਂ ਚੇਤਸਿ ਯਚ੍ਛਤਿ
ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰੋ! ਜਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਕੋਈ ਲਗਾਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਨਾ ਸਮੇਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ 'ਚ ਦੁੱਖ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਾਵਤਃ ਕੁਰੁਤੇ ਜਨ੍ਤੁਃ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾਨ੍ ਮਨਸਃ ਪ੍ਰਿਯਾਨ੍ । ਤਾਵਨ੍ਤੋऽਸ੍ਯ ਨਿਖਨ੍ਯਨ੍ਤੇ ਹ੍ਟਦਯੇ ਸ਼ੋਕਸ਼ਙ੍ਗਵਃ
ਜਿੰਨੀ ਵਾਰ ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਮਨ 'ਚ ਪਿਆਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਨੀ ਵਾਰ ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ 'ਚ ਦੁੱਖ ਦੇ ਤੀਰ ਵੱਜਦੇ ਹਨ।
ਯਦੂ ਯਦੂ ਗृਹੇ ਤਨ੍ਮਨਸਿ ਯਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰਾਵਤਿष੍ਠਤਃ । ਨਾਸ਼ਦਾਹਾਪਹਰਣਾਂ ਤਤ੍ਰ ਤਸ੍ਯੈਵ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਮਨ ਘਰ ਦੀ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ 'ਤੇ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਹੀ ਉਸ ਲਈ ਨਾਸ, ਸੜਨ ਤੇ ਘਾਟਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਜਨ੍ਮਨ੍ਯਤ੍ਰ ਮਹਦੂ ਦੁਃਖਂ ਮ੍ਰਿਯਮਾਣਸ੍ਯ ਚਾਪਿ ਤਤ੍ । ਯਾਤਨਾਸੁ ਯਮਸ੍ਯੋਗ੍ਰ ਗਰ੍ਭਸਂਕ੍ਰਮਣੇषੁ ਚ ।.
ਹਰ ਜਨਮ 'ਚ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਵੀ; ਯਮ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਸਜ਼ਾਵਾਂ 'ਚ ਤੇ ਗਰਭ ਦੇ ਬਦਲਾਅ 'ਚ ਵੀ।
ਗਰ੍ਭੈ ਚ ਸੁਖਲੇਸ਼ੋऽਪਿ ਭਵਦ੍ਭਿਰਨੁਮੀਯਤੇ । ਯਦਿ ਤਤ੍ ਕਥ੍ਯਤਾਮੇਵਂ ਸਰ੍ਵਂ ਦੁਃ ਖਮਯਂ ਜਗਤ੍
ਜਿਹੜਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਸੁਖ ਮਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾ ਲੈਂਦੇ ਹੋ। ਜੇ ਇਹੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੱਸੋ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤਦੇਵਮਤਿਦੁਃ ਖਾਨਾਮਾਸ੍ਪਦੇऽਤ੍ਰ ਭਵਾਰ੍ਣਾਵੇ । ਬਵਤਾਂ ਕਥ੍ਯਤੇ ਸਤ੍ਯਂ ਵਿष੍ਣੁਰੇਕਃ ਪਰਾਯਣਮ੍
ਇਸ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਘਰ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਸਰਾ ਹੈ।
ਮਾ ਜਾਨੀਤ ਵਯਂ ਬਾਲਾ ਦੇਹੀ ਦੇਹੇषੁ ਸ਼ਾਸ਼ਵਤਃ । ਜਰਾ-ਯੌਵਨ-ਜਨ੍ਮਾਦ੍ਯਾ ਧਰ੍ਮ੍ਮਾ ਦੇਹਸ੍ਯ ਨਾਤ੍ਮਨਃ
ਅਸੀਂ ਬੱਚੇ ਹਾਂ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਆਤਮਾ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿਚ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਬੁਢ਼ਾਪਾ, ਜਵਾਨੀ, ਜਨਮ ਆਦਿ ਸਰੀਰ ਦੇ ਗੁਣ ਹਨ, ਆਤਮਾ ਦੇ ਨਹੀਂ।
ਬਾਲੋऽਹਂ ਤਾਵਦਿਚ੍ਛਾਤੋ ਯਤਿष੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੇਯਸੇ ਯੁਵਾ । ਯੁਵਾਹਂ ਵਾਰ੍ਦ੍ਧਕੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਕਰਿष੍ਯਾਮ੍ਯਾਤ੍ਮਨੋ ਹਿਤਮ੍
ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ, 'ਜਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਚੰਗਾ ਕਰਾਂਗਾ'; ਜਵਾਨੀ ਵਿਚ, 'ਬੁਢ਼ੇ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਲਾਭ ਲਈ ਕੁਝ ਕਰਾਂਗਾ।'
ਵृਦ੍ਧੋऽਹਂ ਮਮ ਕਰ੍ਮ੍ਮਾਣਿ ਸਮਸ੍ਤਾਨਿ ਨ ਗੋਚਰੇ । ਕਿਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਮਨ੍ਦਾਤ੍ਮਾ ਸਮਰ੍ਥੇਨ ਨ ਯਤ੍ ਕृਤਮ੍
ਬੁਢ਼ਾ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਮੇਰੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਜਦ ਮੈਂ ਸਮਰਥ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ?
ਏਵਂ ਦੁਰਾਸ਼ਾਯਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਮਾਨਸਃ ਪੁਰੁषਃ ਸਦਾ । ਸ਼੍ਰੇਯਸੋऽਭਿਮੁਖਂ ਯਾਤਿ ਨ ਕਦਾਚਿਤ੍ ਪਿਪਸਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਮਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਅਰਥ ਆਸਾਂ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਚੰਗੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਿਆਸਾ ਮਨੁੱਖ।
ਬਾਲ੍ਯੇ ਕ੍ਰੀੜਨਕਾਸਕ੍ਤਾ ਯੌਵਨੇ ਵਿषਯੋਨ੍ਮੁਖਾਃ । ਅਜ੍ਞਾ ਨਯਨ੍ਤ੍ਯਸ਼ਤ੍ਤਯਾ ਚ ਵਾਰ੍ਦ੍ਧ ਕਂ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਖੇਡਾਂ ਨਾਲ ਲਗਨ, ਜਵਾਨੀ ਵਿਚ ਇੰਦਰੀ ਸੁਖਾਂ ਵੱਲ ਝੁਕਾਅ; ਅਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਬੁਢ਼ਾਪਾ ਅਚਾਨਕ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਬਾਲ੍ਯੇ ਵਿਵੇਕਾਤ੍ਮਾ ਯਤੇਤ ਸ਼੍ਰੇਯਸ੍ ਸਦਾ । ਬਾਲ੍ਯ-ਯੌਵਨ-ਵृਦ੍ਧਾਦ੍ਯਰ੍ਦੈਹਭਾਵੈਰਸਂਯੁਤਃ
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਸਮਝਦਾਰ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਯਤਨ ਕਰੇ, ਬਚਪਨ, ਜਵਾਨੀ ਜਾਂ ਬੁਢ਼ਾਪੇ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਨਾ ਰਹੇ।
ਤਦੇਤਦੂ ਵੋ ਮਯਾਖ੍ਯਾਤਂ ਯਦਿ ਜਾਨੀਤ ਨਾਨृਤਮ੍ । ਤਦਸ੍ਮਤ੍ਪ੍ਰੀਤਯੇ ਵਿष੍ਣਾਃ ਸ੍ਮਰ੍ਯ੍ਯਤਾਂ ਬਨ੍ਧਮੁਕ੍ਤਿਦਃ
ਇਹ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸਮਝ ਗਏ, ਤਾਂ ਇਹ ਝੂਠ ਨਹੀਂ। ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੋ, ਜੋ ਬੰਧਨ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਆਯਾਸਃ ਸ੍ਮਰਣੋ ਕੋऽਸ੍ਯ ਸ੍ਮृਤੋ ਯਚ੍ਛਤਿ ਸ਼ੋਭਨਮ੍ ਪਾਪਕ੍ਸ਼ਯਸ਼੍ਚ ਭਵਤਿ ਸ੍ਮਰਤਾਂ ਤਮਪਨਿਂਸ਼ਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਵਿਚ ਕੀ ਔਖਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਯਾਦ ਚੰਗੀ ਵਸਤੂ ਦਿੰਦੀ ਹੈ? ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਰੰਤਰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਵੀ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵ੍ਵਭੂਤਸ੍ਥਿਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਤਿਰ੍ਮੈਤ੍ਰੀ ਦਿਵਾਨਿਸ਼ਮ੍ । ਬਵਤਾਂ ਜਾਯਤਾਮੇਵਂ ਸਰ੍ਵਕ੍ਲ ਸ਼ੋਨ੍ ਪ੍ਰਹਾਸ੍ਯਥ
ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵੱਲ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਹੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰ ਲਵੋਗੇ।
ਤਾਪਤ੍ਰਯੇਣਾਭਿਹਤਂ ਯਦੇਤਦਖਿਲਂ ਜਗਤ੍ । ਤਦਾ ਸ਼ੋਚ੍ਯੇषੁ ਭੂਤੇषੁ ਦ੍ਰੇ षਂ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਃ ਕਰੋਤਿ ਕਃ ।। ੮੦ ਅਥ ਭਦ੍ਰਾਣਿ ਭੂਤਾਨਿ ਹੀਨਸ਼ਕ੍ਤਿਰਹਂ ਪਰਮ੍ । ਮੁਦਂ ਤਥਾਪਿ ਕੁਰ੍ਵ੍ਵੀਤ੍ ਹਾਨਿਰ੍ਦ੍ਰੇषਫਲਂ ਯਤਃ
ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੈ; ਫਿਰ, ਕੌਣ ਸਮਝਦਾਰ ਹੋ ਕੇ ਪੀੜਤ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਸੋਗ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਹੁਣ, ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੋਗ ਦਾ ਫਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਘਾਟ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਬਦ੍ਧਵੈਰਾਣਿ ਭੂਤਾਨਿ ਦ੍ਰ षਂ ਕੁਰ੍ਵ੍ਵਨ੍ਤਿ ਚੇਤ੍ ਤਤਃ । ਸ਼ੋਚ੍ਯਾਨ੍ਯਹੋऽਤਿਮੋਹੇਨ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਾਨੀਤਿ ਮਨੀषਿਣਾ
ਜੇ ਜੀਵ ਵੈਰ ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹੋ ਕੇ ਦੁੱਖ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਮਝਦਾਰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੋ ਅਤਿ ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਵਿਚ ਸੋਗਯੋਗ ਹਨ।
ਏਤੇ ਬਿਨ੍ਨਦृਸ਼ਾ ਦੈਤ੍ਯਾ ਵਿਕਲ੍ਪਾਃ ਕਥਿਤਾ ਮਯਾ । ਕृਤ੍ਵਾਭ੍ਯੁਪਗਮਂ ਤਤ੍ਰ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਃ ਸ਼੍ਵੂਯਤਾਂ ਮਮ
ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਵਾਂ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਮੈਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ; ਹੁਣ, ਇਹ ਮੰਨ ਕੇ ਮੇਰੀ ਸੰਖੇਪ ਗੱਲ ਸੁਣੋ।
ਵਿਸ੍ਤਾਰਃ ਸਰ੍ਵ੍ਵਭੂਤਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਮਿਦਂ ਜਗਤ੍ । ਦ੍ਰष੍ਟਵ੍ਯਮਾਤ੍ਮਵਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਦਭੇਦੇਨ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣੌਃ
ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਵਿਆਪਕਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਸਮਝਦਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਰਗਾ, ਇਕ-ਰੂਪ ਹੀ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯਾਸੁਰਂ ਭਾਵਂ ਤਸ੍ਮਾਦੇ ਯੂਯਂ ਤਥਾ ਵਯਮ੍ । ਤਥਾ ਯਤ੍ਨਾ ਕਰਿष੍ਯਾਮੋਯਥਾਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਾਮ ਨਿਰ੍ਵृਤਿਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਤੇ ਅਸੀਂ, ਦੈਤਾਂ ਵਾਲਾ ਸੁਭਾਵ ਛੱਡ ਦਿਓ; ਆਓ, ਅਸੀਂ ਐਸਾ ਯਤਨ ਕਰੀਏ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਯਾ ਨਾਗ੍ਨਿਨਾ ਨ ਵਾਰ੍ਕੇਣ ਨੇਨ੍ਦੁਨਾ ਨੈਵ ਵਾਯੁਨਾ । ਪਰ੍ਜ੍ਜਨ੍ਯਵਰੁਣਾਭ੍ਯਾਂ ਵਾ ਨ ਸਿਦ੍ਧਰ੍ਨ ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਃ
ਜੋ ਨਾ ਅੱਗ ਨਾਲ, ਨਾ ਸੂਰਜ ਨਾਲ, ਨਾ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨਾਲ, ਨਾ ਹਵਾ ਨਾਲ, ਨਾ ਮੀਂਹ ਜਾਂ ਵਰੁਣ ਨਾਲ, ਨਾ ਸਿੱਧਾਂ ਜਾਂ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—
ਨ ਯਕ੍ਸ਼ੈਰ੍ਨ ਚ ਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰੈਰ੍ਨੋਰਗੈਰ੍ਨ ਚ ਕਿਨ੍ਨਰੈਃ । ਨ ਮਨੁष੍ਯੈਰ੍ਨ ਪਸ਼ੁਭਿਰ੍ਦੋषੈਰ੍ਨੈਵਾਤ੍ਮਸਮ੍ਭਵੇਃ
ਨਾ ਯਕਸ਼ਾਂ, ਨਾ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ, ਨਾ ਸੱਪਾਂ, ਨਾ ਕਿਨਨਰਾਂ, ਨਾ ਮਨੁੱਖਾਂ, ਨਾ ਜਾਨਵਰਾਂ, ਨਾ ਦੋਸ਼ਾਂ, ਨਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ—
ਜ੍ਵਰਾਕ੍ਸ਼ਿਰੋਗਾऽਤੀਸਾਰਃਪ੍ਲੀਹ-ਗੁਲ੍ਮਾਦਿਕੈਸ੍ਤਥਾ । ਦੂषੇਰ੍ष੍ਯਾਮਤੂਸਰਾਦ੍ਯੈਰ੍ਵਾ ਰਾਗਲੋਭਾਦਿਭਿਃ ਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਬੁਖਾਰ, ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਦਸਤ, ਤਲਲੀ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਪੇਟ ਦੇ ਗਠ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਇਰਖਾ, ਸੁਸਤਤਾ, ਠੰਡਕ ਜਾਂ ਰਾਗ ਤੇ ਲੋਭ ਵਰਗੀਆਂ ਗੰਦਗੀ—all ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਨ ਚਾਨ੍ਯੈਰ੍ਨੀਯਤੇ ਕੈਸ਼੍ਵਿਨ੍ਨਿਤ੍ਯਾ ਹ੍ਮਤ੍ਯਨ੍ਤਨਿਰ੍ਮ੍ਮਲਾ । ਤਾਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਮਲਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਕੇਸ਼ਵੇ ਹ੍ਟਦਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤੇ
ਇਹ ਗੰਦਗੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਦੇ ਵੀ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ; ਜੇ ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੇ ਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵਸਾ ਲਏ, ਉਹ ਗੰਦਗੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸਾਰਸਸਾਰਵਿਵਰ੍ਤ੍ਤਨੇषੁ ਮਾ ਯਾਤ ਤੋषਂ ਪ੍ਰਸਭਂ ਬ੍ਰਵੀਮਿ । ਸਰ੍ਵ੍ਵਤ੍ਰ ਦੈਤ੍ਯਾਃ ਸਮਤਾਮੁਪੇਤ ਸਮਤ੍ਵਮਾਰਾਧਨਮਚ੍ਯੁਤਸ੍ਯ
ਅਸਲ ਜਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜਾਂ ਬੇਮਤਲਬ ਪਲਟਾਅ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾ ਲਓ, ਮੈਂ ਇਹ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ: ਹਰ ਥਾਂ, ਦੈਤਿਆਂ, ਸਮਤਾ ਰੱਖੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਮਤਾ ਹੀ ਅਚਲ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੇ ਕਿਮਿਹਾਸ੍ਤ੍ਯਲਭ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮ੍ਮਰ੍ਥਕਾਮੈਰਲਮਲ੍ਪਕਾਸ੍ਤੇ । ਸਮਾਸ਼੍ਵਿਤਾਦੂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤਰੋਰਨਨ੍ਤਾਨ੍ਨਿਸਂ ਸ਼ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਥ ਵੈ ਮਹਤ੍ ਫਲਮ੍
ਜਦ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਧਰਮ, ਧਨ ਜਾਂ ਇੱਛਾ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਵੱਡੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਅਨੰਤ ਤੇ ਵੱਡਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਯੇਵਂ ਦਾਨਬਾਸ਼ਚੇष੍ਟਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੈਤ੍ਯਪਤੇਰ੍ਭਯਾਤ੍ । ਆਚਚਕ੍ਸ਼ੁਃ ਸ ਚੋਵਾਚ ਸੂਦਾਨਾਹੂਯ ਸਤ੍ਵਰਃ
ਉਸ ਦੀ ਦਾਨ-ਦਇਆ ਦੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਨੇ ਰਸੋਈਏ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਆਖਿਆ।
ਹੇ ਸੂਦਾ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰੋऽਸਾਵਨ੍ਯੇषਾਮਪਿ ਦੁਰ੍ਮ੍ਮਤਿਃ । ਕੁਮਾਰ੍ਗਦੇਸ਼ਕੋ ਦੁष੍ਟੋ ਹਨ੍ਯਤਾਮਵਿਲਮ੍ਬਿਤਮ੍
ਓ ਰਸੋਈਓ! ਇਹ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ, ਸਭ ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਇਹ ਗਲਤ ਰਾਹ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਬੁਰਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਦੇਰੀ ਮਾਰ ਦਿਓ।