ਸੋਮ ਉਵਾਚ ਯਾਵਦਿਤ੍ਥਂ ਸ ਵਿਪ੍ਰਰ੍षਿਸ੍ਤਾਂ ਬ੍ਰਵੀਤਿ ਸਮੁਧ੍ਯਮਾਮ੍ । ਤਾਵਦ੍ਗਲਤ੍ਸ੍ਵੇਦਜਲਾ ਸਾਬਭੂਵਾਤਿਵੇਪਥੁਃ ॥ ੧,੧੫.
ਸੋਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕੜ੍ਹੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ, ਉਹ ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਗਈ ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੰਬਣ ਲੱਗੀ।
ਪ੍ਰਵੇਪਮਾਨਾਂ ਸਤਤਂ ਖਿਨ੍ਨਗਾਤ੍ਰਲਤਾਂ ਸਤੀਮ੍ । ਗਚ੍ਛ ਗਚ੍ਛੇਤਿ ਸਕ੍ਰੋਧਮੁਵਾਚ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ ॥ ੧,੧੫.
ਉਸਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੰਬਦਿਆਂ, ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਵੇਖ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ, 'ਚੱਲ, ਚੱਲ!'
ਸਾ ਤੁ ਨਿਰ੍ਭਰ੍ਤ੍ਸਿਤਾ ਤੇਨ ਵਿਨਾष੍ਕ੍ਰਮ੍ਯ ਤਦਾਸ਼੍ਰਮਾਤ੍ । ਆਕਾਸ਼ਗਾਮਿਨੀ ਸ੍ਵੇਦਂ ਮਮਾਰ੍ਜ ਤਰੁਪਲ੍ਲਵੈਃ ॥ ੧,੧੫.
ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਡਾਂਟ ਸੁਣ ਕੇ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਈ; ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਉਹ ਪਸੀਨਾ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਨਾਲ ਪੋਂਝਣ ਲੱਗੀ।
ਨਿਰ੍ਮਾਰ੍ਜਮਾਨਾ ਗਾਤ੍ਰਾਣਿ ਗਲਤ੍ਸ੍ਵੇਦਜਲਾਨਿ ਵੈ । ਵृਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਧृਕ੍ਸ਼ਂ ਯਯੌ ਬਾਲਾ ਤਦਗ੍ਰਾਰੁਣਪਲ੍ਲਵੈਃ ॥ ੧,੧੫.
ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ 'ਤੇ ਪਸੀਨਾ ਪੋਂਝ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਕੋਲ ਗਈ ਤੇ ਉਸਦੇ ਨਰਮ ਲਾਲ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਪਸੀਨਾ ਪੋਂਝਿਆ।
ऋषਿਣਾ ਯਸ੍ਤਦਾ ਗਰ੍ਭਸ੍ਤਸ੍ਯਾ ਦੇਹੇ ਸਮਾਹਿਤਃ । ਨਿਰ੍ਜਗਾਮ ਸ ਰੋਮਾਞ੍ਚਸ੍ਵੇਦਰੂਪੀ ਤਦਙ੍ਗਤਃ ॥ ੧,੧੫.
ਜਦ ਰਿਸ਼ੀ ਵਲੋਂ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਜਣਨ ਉਸਦੇ ਅੰਗਾਂ 'ਚੋਂ ਪਸੀਨੇ ਤੇ ਰੋਮਾਂ ਦੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ।
ਤਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਾ ਜਗृਹੁਰ੍ਗਰ੍ਭਮੇਕਂ ਚਕ੍ਰੇ ਤੁ ਮਾਰੁਤਃ । ਮਯਾ ਚਾਪ੍ਯਾਯਿਤੋ ਗੋਭਿਃ ਸ ਤਦਾ ਵਵृਧੇ ਸ਼ਨੈਃ ॥ ੧,੧੫.
ਉਹ ਜਣਨ ਨੂੰ ਰੁੱਖਾਂ ਨੇ ਲੈ ਲਿਆ, ਤੇ ਹਵਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ; ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਗਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਧਣ ਲੱਗਾ।
ਵृਕ੍ਸ਼ਾਗ੍ਰਗਰ੍ਭਸਮ੍ਭੂਤਾ ਮਾਰਿषਾਖ੍ਯਾ ਵਰਾਨਨਾ । ਤਾਂ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵੋ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਃ ਕੋਪ ਏष ਪ੍ਰਸ਼ਾਮ੍ਯਤਾਮ੍ ॥ ੧,੧੫.
ਰੁੱਖ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਜਣੀ ਹੋਈ, ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਮਾਰਿਸ਼ਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ; ਰੁੱਖ ਉਹਨੂੰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਣਗੇ—ਇਹ ਗੁੱਸਾ ਹੁਣ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਕਣ੍ਡੋਰਪਤ੍ਯਮੇਵਂ ਸਾ ਵृਕ੍ਸ਼ੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸਮੁਦ੍ਗਤਾ । ਮਮਾਪਤ੍ਯਂ ਤਥਾ ਵਾਯੋਃ ਪ੍ਰਮ੍ਲੋਚਾਤਨਯਾ ਚ ਸਾ ॥ ੧,੧੫.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਕੰਡੂ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਬਣੀ, ਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਨਿਕਲੀ; ਉਹ ਮੇਰੀ ਪੁੱਤਰੀ ਹੈ, ਹਵਾ ਦੀ ਤੇ ਪ੍ਰਮਲੋਚਾ ਦੀ ਧੀ ਵੀ ਹੈ।
ਸ ਚਾਪਿ ਭਗਵਾਨ੍ ਕਣ੍ਡੁਃ ਕ੍ਸ਼ੀਣੇ ਤਪਸਿ ਸਤ੍ਤਮਃ । ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਾਖ੍ਯਂ ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਵਿष੍ਣੋਰਾਯਤਨਂ ਯਯੌ ॥ ੧,੧੫.
ਤੇ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਡੂ, ਜਦ ਉਸਦੀ ਤਪस्या ਮੁਕ ਗਈ, ਹੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਧਾਮ ਵਿੱਚ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰੈਕਾਗ੍ਰਮਤਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਚਕਾਰਾਰਾਧਨਂ ਹਰੇਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਾਰਮਯਂ ਕੁਰ੍ਵਞ੍ਜਪਮੇਕਾਗ੍ਰਮਾਨਸਃ । ਊਰ੍ਧ੍ਵਬਾਹੁਰ੍ਮਹਾਯੋਗੀ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾਸੌ ਭੂਪਨਨ੍ਦਨਾਃ ॥ ੧,੧੫.
ਉਥੇ, ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੇ ਹਰੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ, ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਉੱਚਾ ਜਪ ਕਰਦਿਆਂ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ, ਬਾਹਾਂ ਉੱਪਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਯੋਗੀ ਠੀਕ ਰਿਹਾ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ।
ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਊਚੁਃ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਾਰਂ ਮੁਨੇ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਃ ਪਰਮਂ ਸ੍ਤਵਮ੍ । ਜਪਤਾ ਕਣ੍ਡੁਨਾ ਦੇਵੋ ਯੇਨਾਰਾਧ੍ਯਤ ਕੇਸ਼ਵਃ ॥ ੧,੧੫.
ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਅਸੀਂ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਵੱਡਾ ਜਪ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੰਡੂ ਨੇ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।
ਸੋਮ ਉਵਾਚ ਪਾਰਂ ਪਰਂ ਵਿष੍ਣੁਰਪਾਰਪਾਰਃ ਪਰਃ ਪਰੇਭ੍ਯਃ ਪਾਮਾਰਥਰੂਪੀ । ਸਬ੍ਰਹ੍ਪਾਰਃ ਪਰਪਾਰਭੂਤਃ ਪਰਃ ਪਰਾਣਾਮਪਿ ਪਾਰਪਾਰਃ ॥ ੧,੧੫.
ਸੋਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਅਸੀਮ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚਾ, ਬੁਰਾਈ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਮਕਸਦ, ਉੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹੈ।
ਸ ਕਾਰਣਂ ਕਾਰਣਤਸ੍ਤਤੋਪਿ ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਹੇਤੁਃ । ਕਾਰ੍ਯੇषੁ ਚੈਵਂ ਸਹ ਕਰ੍ਮਕਰ੍ਤृਰੂਪੈਰਸ਼ੇषੈਰਵਤੀਹ ਸਰ੍ਵਮ੍ ॥ ੧,੧੫.
ਉਹ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਵੀ ਕਾਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਕਰਤਾਵਾਂ ਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਉਤਰਨਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪ੍ਰਭੁਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸ ਸਰ੍ਵਭੂਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਪਤਿਰਚ੍ਯੁਤੋऽਸੌ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਵ੍ਯਯਂ ਨਿਤ੍ਯਮਜਂ ਸ ਵਿष੍ਣੁਰਪਕ੍ਸ਼ਯਾਦ੍ਯੈਰਖਿਲੈਰਸਙ੍ਗਿ ॥ ੧,੧੫.
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਅਟੱਲ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ; ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਹੈ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਅਜਨਮਾ, ਅਟੱਲ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੋਸ਼ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਕ੍ਸ਼ਰਮਜਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਯਥਾਸੌ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ । ਤਥਾ ਰਾਗਾਦਯੋ ਦੋषਃ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤੁ ਪ੍ਰਸ਼ਮਂ ਮਮ ॥ ੧,੧੫.
ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ, ਅਟੱਲ, ਅਜਨਮਾ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਹੈ, ਐਸੇ ਹੀ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰਾਗ ਆਦਿਕ ਦੋਸ਼ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਣ।
ਸੋਮ ਉਵਾਚ ਏਤਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪਰਾਖ੍ਯਂ ਵੈ ਸਂਸ੍ਤਵਂ ਪਰਮਂ ਜਪਨ੍ । ਅਵਾਪ ਪਰਮਾਂ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਸ ਤਮਾਰਾਧ੍ਯ ਕੇਸ਼ਵਮ੍ ॥ ੧,੧੫.
ਸੋਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਹ ਉੱਚਾ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਮਕ ਜਪ ਕਰਦਿਆਂ, ਕੰਡੂ ਨੇ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਿਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਇਯਂ ਚ ਮਾਰੀषਾ ਪੂਰ੍ਵਮਾਸੀਦ੍ਯ ਤਾਂ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਵਃ । ਕਾਰ੍ਯਗੌਰਵਮੇਤਸ੍ਯਾਃ ਕਥਨੇ ਫਲਦਾਯਿ ਵਃ ॥ ੧,੧੫.
ਇਹ ਮਾਰੀਸ਼ਾ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਸੀ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਇੰਨੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਫਲ ਮਿਲੇਗਾ।
ਅਪੁਤ੍ਰਾ ਪ੍ਰਾਗਿਯਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਮृਤੇ ਭਰ੍ਤਰਿ ਸਤ੍ਤਮਾਃ । ਭੀਪਪਤ੍ਨੀ ਮਹਾਭਾਗਾ ਤੋषਯਾਮਾਸ ਭਕ੍ਤਿਤਃ ॥ ੧,੧੫.
ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਬਿਨਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਤੇ ਪਤੀ ਦੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੇ ਉੱਚ ਜਨਮ ਵਾਲੇ, ਭੀਪ ਦੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ।
ਆਰਾਧਿਤਸ੍ਤਯਾ ਵਿष੍ਣੁਃ ਪ੍ਰਾਹ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਤਾਂ ਗਤਃ । ਵਰਂ ਵृਣੀष੍ਵੇਤਿ ਸ਼ੁਭੇ ਸਾ ਚ ਪ੍ਰਾਹਾਤ੍ਮਵਾਞ੍ਛਿਤਮ੍ ॥ ੧,੧੫.
ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਸੁਭਾਗਾ, ਜੋ ਚਾਹੁਂਦੀ ਹੈਂ, ਮੰਗ ਲੈ।' ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਭਗਵਨ੍ਬਾਲਵੈਧਵ੍ਯਾਦ੍ਵृਥਾਜਨ੍ਮਾਹਮੀਦृਸ਼ੀ । ਮਨ੍ਦਭਾਗ੍ਯਾ ਸਮੁਦ੍ਭੁਤਾ ਵਿਫਲਾ ਚ ਜਗਤ੍ਪਤੇ ॥ ੧,੧੫.
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਵਿਧਵਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਅਸਮਝ, ਅਭਾਗੀ ਤੇ ਫਲ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ, ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸਵਾਮੀ।
ਭਵਨ੍ਤੁ ਪਤਯਃ ਸ਼੍ਲਾਘ੍ਯਾ ਮਮ ਜਨ੍ਮਨਿ ਜਨ੍ਮਨਿ । ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ਤਥਾ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਸਮੋਸ੍ਤੁ ਮੇ ॥ ੧,੧੫.
ਮੇਰੇ ਹਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਪਤੀ ਹੋਣ, ਤੇ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇ।
ਕੁਲਂ ਸ਼ੀਲਂ ਵਯਃ ਸਤ੍ਯਂ ਦਾਕ੍ਸ਼ਿਣ੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਕਾਰਿਤਾ । ਅਵਿਸਂਵਾਦਿਤਾ ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਵृਦ੍ਧਸੇਵਾ ਕृਤਜ੍ਞਤਾ ॥ ੧,੧੫.
ਉਸ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਕੁਲ, ਚੰਗਾ ਸੁਭਾਵ, ਉਮਰ, ਸਚਾਈ, ਦਇਆ, ਤੁਰੰਤ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਖਾਸੀਅਤ, ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗਤਾ, ਚੰਗਾ ਗੁਣ, ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੇ ਕਦਰਦਾਨੀ ਹੋਵੇ।
ਰੂਪਸਮ੍ਪਤ੍ਸਮਾਯੁਕ੍ਤਾ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨਾ । ਅਯੋਨਿਜਾ ਚ ਜਾਯੇਯਂ ਤ੍ਵਨ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਦਾਧੇਕ੍ਸ਼ਜ ॥ ੧,੧੫.
ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸੋਹਣਾਪਣ ਤੇ ਦੌਲਤ ਹੋਵੇ, ਸਭ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹੋਵਾਂ, ਤੇ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਕਮਲ-ਨੈਣ, ਮੈਂ ਗਰਭ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਜਨਮੀ ਹੋਵਾਂ।
ਸੋਮ ਉਵਾਚ ਤਯੈਵਮੁਕ੍ਤੋ ਦੇਵੇਸ਼ੋ ਹृषੀਕੇਸ਼ ਉਵਾਚ ਤਾਮ੍ । ਪ੍ਰਣਾਮਨਮ੍ਰਾਮੁਤ੍ਥਾਪ੍ਯ ਵਰਦਃ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ ॥ ੧,੧੫.
ਸੋਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ਤਾਂ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਠਾਇਆ, ਤੇ ਵੱਡਾ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਦੇਵ ਉਵਾਚ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਾ ਏਕਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਜਨ੍ਮਨਿ । ਪ੍ਰਖ੍ਯਾਤੋਦਾਰਕਰ੍ਣਾਣੋ ਭਵਤ੍ਯਾਃ ਪਤਯੋ ਦਸ਼ ॥ ੧,੧੫.
ਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇੱਕ ਹੀ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਦਸ ਪਤੀ ਹੋਣਗੇ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਤੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਣਗੇ।
ਪੁਤ੍ਰਞ੍ਚ ਸੁਮਹਾਵੀਰ੍ਯਂ ਮਹਾਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮਮ੍ । ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਗੁਣੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਤ੍ਵਮਵਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ ਸ਼ੋਭਨੇ ॥ ੧,੧੫.
ਤੇ ਤੂੰ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ।
ਵਂਸ਼ਾਨਾਂ ਤਸ੍ਯ ਕਰ੍ਤृਤ੍ਵਂ ਜਗਤ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਮਖਿਲਾ ਸੂਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚਾਪੂਰਯਿष੍ਯਤਿ ॥ ੧,੧੫.
ਉਹ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਮੁਲ ਨਿਰਧਾਰਕ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਰ ਦੇਵੇਗੀ।
ਤ੍ਵਂ ਚਾਪ੍ਯਯੋਨਿਜਾ ਸਾਧ੍ਵੀ ਰੂਪੌਦਾਰ੍ਯਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਾ । ਮਨਃ ਪ੍ਰੀਤਿਕਰੀ ਨॄਣਾਂ ਮਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਦ੍ਭਵਿष੍ਯਸਿ ॥ ੧,੧੫.
ਤੇ ਤੂੰ ਵੀ, ਹੇ ਸਾਧਵੀ, ਗਰਭ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਜਨਮੀ ਹੋਵੇਂਗੀ, ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇਂਗੀ, ਤੇ ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇਂਗੀ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਨ੍ਤਰ੍ਦਧੇ ਦੇਵਸ੍ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਾਲਵਿਲੋਚਨਾਮ੍ । ਸਾ ਚੇਯਂ ਮਾਰਿषਾ ਜਾਤਾ ਯੁष੍ਮਤ੍ਪਤ੍ਨੀ ਨृਪਾਤ੍ਮਜਾਃ ॥ ੧,੧੫.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੇਵ ਨੇ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ; ਤੇ ਇਹ ਮਾਰੀਸ਼ਾ ਜਨਮੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰੋ।
ਸ਼੍ਰੀਪਰਾਸ਼ਰ ਉਵਾਚ ਤਤਃ ਸੋਮਸ੍ਯ ਵਚਨਾਜ੍ਜਗृਹੁਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਚੇਤਸਃ । ਸਂਹृਤ੍ਯ ਕੋਪਂ ਵृਕ੍ਸ਼ੇਭ੍ਯਃ ਪਤ੍ਨੀਧਰ੍ਮੋਣ ਮਾਰੀषਾਮ੍ ॥ ੧,੧੫.
ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ ਸੋਮਾ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਤੇ, ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਗੁੱਸਾ ਰੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਹਟਾ ਕੇ, ਮਾਰੀਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।