ਏਕਦਾ ਤੁ ਤ੍ਵਰਾਯੁਕ੍ਤੋ ਨਿਸ਼੍ਚਕ੍ਰਾਮੋਟਜਾਨ੍ਮੁਨਿਃ । ਨਿष੍ਕ੍ਰਾਮਨ੍ਤਂ ਚ ਕੁਤ੍ਰੇਤਿ ਗਮ੍ਯਤੇ ਪ੍ਰਾਹ ਸਾ ਸ਼ੁਭਾ ॥ ੧,੧੫.
ਇਕ ਵਾਰੀ, ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਜਲਦੀ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਕੁਟੀਆ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਇਸਤਰੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ?"
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ ਤਯਾ ਪ੍ਰਾਹ ਪਰਿਵृਤ੍ਤਮਹਃ ਸ਼ੁਭੇ । ਸਨ੍ਧ੍ਯੋਪਾਸ੍ਤਿਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਕ੍ਰਿਯਾਲੋਪੋਨ੍ਯਥਾ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੧,੧੫.
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪਿਆਰੀਏ, ਅੱਜ ਦਿਨ ਮੁੜ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਣੀ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਰੀਤ-ਰਿਵਾਜ ਛੱਡ ਜਾਵੇਗੀ।"
ਤਤਃ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਸੁਦਦੀ ਤਂ ਸਾ ਪ੍ਰਾਹ ਮਹਾਮੁਨਿਮ੍ । ਕਿਮਦ੍ਯ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਪਰਿਵृਤ੍ਤਮਹਸ੍ਤਵ ॥ ੧,੧੫.
ਫਿਰ, ਮਿੱਠੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਨੇ ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ, ਕੀ ਅੱਜ ਤੇਰਾ ਦਿਨ ਸਚਮੁਚ ਮੁੜ ਗਿਆ ਹੈ?"
ਬਹੂਨਾਂ ਵਿਪ੍ਰ ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਪਰਿਵृਤ੍ਤਮ ਹਸ੍ਤਵ । ਗਤਮੇਤਨ੍ਨ ਕੁਰੁਤੇ ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਕਸ੍ਯ ਕਥ੍ਯਤਾਮ੍ ॥ ੧,੧੫.
ਬਹੁਤ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੇਰਾ ਦਿਨ ਮੁੜਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਈ ਹੈਰਾਨੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਦੱਸੋ, ਇਹ ਕਿਸ ਦੀ ਅਚੰਭੀ ਹੈ?
ਮੁਨਿਰੁਵਾਚ ਪ੍ਰਾਤਸ੍ਤ੍ਵਮਾਗਤਾ ਭਦ੍ਰੇ ਨਦੀਤੀਰਮਿਦਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਮਯਾ ਦृष੍ਟਾਸਿ ਤਨ੍ਵਙ੍ਗਿ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾਸਿ ਮਮਾਸ਼੍ਰਮਮ੍ ॥ ੧,੧੫.
ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪਿਆਰੀਏ, ਤੂੰ ਸਵੇਰੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਆਈ ਸੀ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਆ ਗਈ ਸੀ।"
ਇਯਂ ਚ ਵਰ੍ਤਤੇ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾ ਪਰਿਣਾਮਮਹਰ੍ਗਤਮ੍ । ਉਪਹਾਸਃ ਕਿਮਰ੍ਥੋਯਂ ਸਦ੍ਭਾਵਃ ਕਥ੍ਯਤਾਂ ਮਮ ॥ ੧,੧੫.
ਹੁਣ ਸ਼ਾਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਦਿਨ ਲੰਘ ਗਿਆ। ਜੇ ਤੇਰਾ ਮਨ ਸੱਚਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੱਸ, ਇਹ ਮਜ਼ਾਕ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ?
ਪ੍ਰਮ੍ਲੋਚੋਵਾਚ ਪ੍ਰਤ੍ਯੂषਸ੍ਯਾਗਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਸਤ੍ਯਮੇਤਨ੍ਨ ਤਨ੍ਮृषਾ । ਨਨ੍ਵਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਕਾਲਸ੍ਯ ਗਤਾਨ੍ਯਬ੍ਦਸ਼ਤਾਨਿ ਤੇ ॥ ੧,੧੫.
ਪ੍ਰਮਲੋਚਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਸਵੇਰੇ ਆਈ ਸੀ। ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਝੂਠ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਤੇਰੇ ਲਈ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕਈ ਸੈਂਕੜੇ ਸਾਲ ਲੰਘ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।"
ਸੋਮ ਉਵਾਚ ਤਤਃ ਸ ਸਾਧ੍ਵਸੋ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਤਾਂ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛਾਯਤੇਕ੍ਸ਼ਣਾਮ੍ । ਕਥ੍ਯਤਾਂ ਭੀਰੁ ਕਃ ਕਾਲਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਮੇ ਰਮਤਃ ਸਹ ॥ ੧,੧੫.
ਸੋਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਫਿਰ, ਡਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਉਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ: 'ਡਰਪੋਕ, ਦੱਸ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਕੇ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੰਘਾ?'"
ਪ੍ਰਮ੍ਲੋਚੋਵਾਚ ਸਪ੍ਤੋਤ੍ਤਰਾਮ੍ਯਤੀਤਾਨਿ ਨਵਵਰ੍षਸ਼ਤਾਨਿ ਤੇ । ਮਾਸਾਸ਼੍ਚ षਟ੍ਤਥੈਵਾਨ੍ਯਤ੍ਸਮਤੀਤਂ ਦਿਨਤ੍ਰਯਮ੍ ॥ ੧,੧੫.
ਪ੍ਰਮਲੋਚਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਤ ਸੌ ਨੌ ਸਾਲ ਲੰਘ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਤੇ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਦਿਨ ਵੀ ਲੰਘ ਗਏ ਹਨ।"
ऋषਿਰੁਵਾਚ ਸਤ੍ਯਂ ਭੀਰੁ ਵਦਸ੍ਯੇਤਤ੍ਪਰਿਹਾਸੋऽਥਵਾ ਸ਼ੁਭੇ । ਦਿਨਮੇਕਮਹਂ ਮਨ੍ਯੇਤ੍ਵਯਾ ਸਾਰ੍ਧਮਿਹਾਸਿਤਮ੍ ॥ ੧,੧੫.
ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਚ ਦੱਸ, ਡਰਪੋਕ, ਇਹ ਮਜ਼ਾਕ ਹੈ ਜਾਂ ਸੱਚਮੁਚ ਐਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਇਸਤਰੀ? ਮੈਂ ਤਾਂ ਸੋਚਿਆ ਸੀ ਕਿ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਦਿਨ ਲੰਘਿਆ ਹੈ।"
ਪ੍ਰਮ੍ਲੋਚੋਵਾਚ ਵਦਿष੍ਯਾਮ੍ਯਨृਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਕਥਮਤ੍ਰ ਤਵਾਨ੍ਤਿਕੇ । ਵਿਸ਼ੇषੇਣਾਦ੍ਯ ਭਵਤਾ ਪृष੍ਟਾ ਮਾਰ੍ਗਾਨੁਵਰ੍ਤਿਨਾ ॥ ੧,੧੫.
ਪ੍ਰਮਲੋਚਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਝੂਠ ਕਿਵੇਂ ਬੋਲ ਸਕਦੀ ਹਾਂ? ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅੱਜ, ਜਦ ਤੂੰ ਸੱਚ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਿਆਂ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ।"
ਸੋਮ ਉਵਾਚ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਤਦ੍ਵਚਃ ਸਤ੍ਯਂ ਸ ਮੁਨਿਰ੍ਨृਪਨਨ੍ਦਨਾਃ । ਧਿਕ੍ਧਿਕ੍ਮਾਮਿਤ੍ਯਤੀਵੇਤ੍ਥਂ ਨਿਨਿਨ੍ਦਾਤ੍ਮਾਨਮਾਤ੍ਮਨਾ ॥ ੧,੧੫.
ਸੋਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਸਚੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਲੰਘਿਆ, 'ਹਾਏ, ਮੇਰਾ ਕੀ ਹੋਇਆ!'"
ਮੁਨਿਰੁਵਾਚ ਤਪਾਂਸਿ ਮਮ ਨष੍ਟਨਿ ਹਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦਾਂ ਧਨਮ੍ । ਹਤੋ ਵਿਵੇਕਃ ਕੇਨਾਪਿ ਯੋषਿਨ੍ਮੋਹਾਯ ਨਿਰ੍ਮਿਤਾਃ ॥ ੧,੧੫.
ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੀ ਤਪस्या ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ, ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ। ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਮੋਹ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ।"
ਊਰ੍ਮਿषਟ੍ਕਾਤਿਗਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਜ੍ਞੇਯਮਾਤ੍ਮਜਯੇਨ ਮੇ । ਮਤਿਰੇषਾ ਹृਤਾ ਯੇਨ ਧਿਕ੍ਤਂ ਕਾਮਂ ਮਹਾਗ੍ਰਹਮ੍ ॥ ੧,੧੫.
"ਛੇ ਲਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾ ਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਮੇਰਾ ਮਨ ਤਾਂ ਇਸ ਵੱਡੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਖਾ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਇੱਛਾ ਨੇ ਲੈ ਗਿਆ।"
ਵ੍ਰਤਾਨਿ ਵੇਦਵੇਦ੍ਯਾਪ੍ਤਿਕਾਰਾਣਾਨ੍ਯਖਿਲਾਨਿ ਚ । ਨਰਕਗ੍ਰਾਮਮਰ੍ਗੇਣ ਸਙ੍ਗੇਨਾਪਹृਤਾਨਿ ਮੇ ॥ ੧,੧੫.
"ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਵ੍ਰਤ ਤੇ ਉਹ ਕੰਮ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਗਿਆਨ ਲਈ ਕੀਤੇ ਸੀ, ਸੰਗਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਰਕ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਲੈ ਗਏ ਹਨ।"
ਵਿਨਿਨ੍ਦ੍ਯੇਤ੍ਥਂ ਸ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਃ ਸ੍ਵਯਮਾਤ੍ਮਾਨਮਾਤ੍ਮਨਾ । ਤਾਮਪ੍ਸਰਸਮਾਸੀਨਾਮਿਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ ੧,੧੫.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਲੰਘ ਕੇ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਨੇ, ਉਥੇ ਬੈਠੀ ਅਪਸਰਾ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ:
ਗਚ੍ਛ ਪਾਪੇ ਯਥਾਕਾਮਂ ਯਤ੍ਕਾਰ੍ਯਂ ਤਤ੍ਕृਤਂ ਤ੍ਵਯਾ । ਦੇਵਰਾਜਸ੍ਯ ਮਤ੍ਕ੍ਸ਼ੋਭਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤ੍ਯਾ ਭਾਵਚੇष੍ਟਿਤੈਃ ॥ ੧,੧੫.
"ਜਾ, ਪਾਪਣ, ਜਿੱਥੇ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਉਹ ਤੂੰ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈਂ—ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ, ਆਪਣੇ ਹਲਚਲ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਮਨ ਭਟਕਾ ਦਿੱਤਾ।"
ਨ ਤ੍ਵਾਂ ਕਰੋਣ੍ਯਹਂ ਭਸ੍ਮ ਕ੍ਰੋਧਤੀਵ੍ਰੇਣ ਵਹ੍ਨਿਨਾ । ਸਤਾਂ ਸਪ੍ਤਪਦਂ ਮੈਤ੍ਰੁਮੁषਿ ਤੋਹਂ ਤ੍ਵਯਾ ਸਹ ॥ ੧,੧੫.
"ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਅੱਗ ਨਾਲ ਰਾਖ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਸੱਤ ਕਦਮਾਂ ਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ, ਜੋ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਰੀਤ ਹੈ।"
ਅਥ ਵਾ ਤਵ ਕੋ ਦੋषਃ ਕਿਂ ਵਾ ਕੁਪ੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਤਵ । ਮਮੈਵ ਦੋषੋ ਨਿਤਰਾਂ ਯੇਨਾਹਮਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ ॥ ੧,੧੫.
ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਕੀ ਗਲਤੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਗੁੱਸਾ ਕਰਾਂ? ਸਾਰੀ ਗਲਤੀ ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ।
ਯਯਾ ਸ਼ਕ੍ਰਪ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਿਨ੍ਯਾ ਕृਤੋ ਮੇ ਤਪਸੋ ਵ੍ਯਯਃ । ਤ੍ਵਯਾ ਧਿਕ੍ਤਾਂ ਮਹਾਮੋਹਮਞ੍ਜृषਾਂ ਸੁਜੁਗੁਪ੍ਸਿਤਾਮ੍ ॥ ੧,੧੫.
ਤੂੰ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਮੇਰੀ ਤਪस्या ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ; ਤੂੰ ਨਿੰਦਾ ਯੋਗ ਹੈ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਈ ਹੈ, ਤੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈ।
ਸੋਮ ਉਵਾਚ ਯਾਵਦਿਤ੍ਥਂ ਸ ਵਿਪ੍ਰਰ੍षਿਸ੍ਤਾਂ ਬ੍ਰਵੀਤਿ ਸਮੁਧ੍ਯਮਾਮ੍ । ਤਾਵਦ੍ਗਲਤ੍ਸ੍ਵੇਦਜਲਾ ਸਾਬਭੂਵਾਤਿਵੇਪਥੁਃ ॥ ੧,੧੫.
ਸੋਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕੜ੍ਹੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ, ਉਹ ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਗਈ ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੰਬਣ ਲੱਗੀ।
ਪ੍ਰਵੇਪਮਾਨਾਂ ਸਤਤਂ ਖਿਨ੍ਨਗਾਤ੍ਰਲਤਾਂ ਸਤੀਮ੍ । ਗਚ੍ਛ ਗਚ੍ਛੇਤਿ ਸਕ੍ਰੋਧਮੁਵਾਚ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ ॥ ੧,੧੫.
ਉਸਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੰਬਦਿਆਂ, ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਵੇਖ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ, 'ਚੱਲ, ਚੱਲ!'
ਸਾ ਤੁ ਨਿਰ੍ਭਰ੍ਤ੍ਸਿਤਾ ਤੇਨ ਵਿਨਾष੍ਕ੍ਰਮ੍ਯ ਤਦਾਸ਼੍ਰਮਾਤ੍ । ਆਕਾਸ਼ਗਾਮਿਨੀ ਸ੍ਵੇਦਂ ਮਮਾਰ੍ਜ ਤਰੁਪਲ੍ਲਵੈਃ ॥ ੧,੧੫.
ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਡਾਂਟ ਸੁਣ ਕੇ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਈ; ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਉਹ ਪਸੀਨਾ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਨਾਲ ਪੋਂਝਣ ਲੱਗੀ।
ਨਿਰ੍ਮਾਰ੍ਜਮਾਨਾ ਗਾਤ੍ਰਾਣਿ ਗਲਤ੍ਸ੍ਵੇਦਜਲਾਨਿ ਵੈ । ਵृਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਧृਕ੍ਸ਼ਂ ਯਯੌ ਬਾਲਾ ਤਦਗ੍ਰਾਰੁਣਪਲ੍ਲਵੈਃ ॥ ੧,੧੫.
ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ 'ਤੇ ਪਸੀਨਾ ਪੋਂਝ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਕੋਲ ਗਈ ਤੇ ਉਸਦੇ ਨਰਮ ਲਾਲ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਪਸੀਨਾ ਪੋਂਝਿਆ।
ऋषਿਣਾ ਯਸ੍ਤਦਾ ਗਰ੍ਭਸ੍ਤਸ੍ਯਾ ਦੇਹੇ ਸਮਾਹਿਤਃ । ਨਿਰ੍ਜਗਾਮ ਸ ਰੋਮਾਞ੍ਚਸ੍ਵੇਦਰੂਪੀ ਤਦਙ੍ਗਤਃ ॥ ੧,੧੫.
ਜਦ ਰਿਸ਼ੀ ਵਲੋਂ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਜਣਨ ਉਸਦੇ ਅੰਗਾਂ 'ਚੋਂ ਪਸੀਨੇ ਤੇ ਰੋਮਾਂ ਦੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ।
ਤਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਾ ਜਗृਹੁਰ੍ਗਰ੍ਭਮੇਕਂ ਚਕ੍ਰੇ ਤੁ ਮਾਰੁਤਃ । ਮਯਾ ਚਾਪ੍ਯਾਯਿਤੋ ਗੋਭਿਃ ਸ ਤਦਾ ਵਵृਧੇ ਸ਼ਨੈਃ ॥ ੧,੧੫.
ਉਹ ਜਣਨ ਨੂੰ ਰੁੱਖਾਂ ਨੇ ਲੈ ਲਿਆ, ਤੇ ਹਵਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ; ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਗਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਧਣ ਲੱਗਾ।
ਵृਕ੍ਸ਼ਾਗ੍ਰਗਰ੍ਭਸਮ੍ਭੂਤਾ ਮਾਰਿषਾਖ੍ਯਾ ਵਰਾਨਨਾ । ਤਾਂ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵੋ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਃ ਕੋਪ ਏष ਪ੍ਰਸ਼ਾਮ੍ਯਤਾਮ੍ ॥ ੧,੧੫.
ਰੁੱਖ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਜਣੀ ਹੋਈ, ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਮਾਰਿਸ਼ਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ; ਰੁੱਖ ਉਹਨੂੰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਣਗੇ—ਇਹ ਗੁੱਸਾ ਹੁਣ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਕਣ੍ਡੋਰਪਤ੍ਯਮੇਵਂ ਸਾ ਵृਕ੍ਸ਼ੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸਮੁਦ੍ਗਤਾ । ਮਮਾਪਤ੍ਯਂ ਤਥਾ ਵਾਯੋਃ ਪ੍ਰਮ੍ਲੋਚਾਤਨਯਾ ਚ ਸਾ ॥ ੧,੧੫.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਕੰਡੂ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਬਣੀ, ਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਨਿਕਲੀ; ਉਹ ਮੇਰੀ ਪੁੱਤਰੀ ਹੈ, ਹਵਾ ਦੀ ਤੇ ਪ੍ਰਮਲੋਚਾ ਦੀ ਧੀ ਵੀ ਹੈ।
ਸ ਚਾਪਿ ਭਗਵਾਨ੍ ਕਣ੍ਡੁਃ ਕ੍ਸ਼ੀਣੇ ਤਪਸਿ ਸਤ੍ਤਮਃ । ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਾਖ੍ਯਂ ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਵਿष੍ਣੋਰਾਯਤਨਂ ਯਯੌ ॥ ੧,੧੫.
ਤੇ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਡੂ, ਜਦ ਉਸਦੀ ਤਪस्या ਮੁਕ ਗਈ, ਹੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਧਾਮ ਵਿੱਚ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰੈਕਾਗ੍ਰਮਤਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਚਕਾਰਾਰਾਧਨਂ ਹਰੇਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਾਰਮਯਂ ਕੁਰ੍ਵਞ੍ਜਪਮੇਕਾਗ੍ਰਮਾਨਸਃ । ਊਰ੍ਧ੍ਵਬਾਹੁਰ੍ਮਹਾਯੋਗੀ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾਸੌ ਭੂਪਨਨ੍ਦਨਾਃ ॥ ੧,੧੫.
ਉਥੇ, ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੇ ਹਰੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ, ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਉੱਚਾ ਜਪ ਕਰਦਿਆਂ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ, ਬਾਹਾਂ ਉੱਪਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਯੋਗੀ ਠੀਕ ਰਿਹਾ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ।