ਯਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰ ਯਯੌ ਦੇਵੀ ਸਾ ਤਦਾ ਭੂਤਧਾਰਿਣੀ। ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਤੁ ਸਾ ਵੈਨ੍ਯਂ ਦਦृਸ਼ੋ!ऽਭ੍ਯੁਦ੍ਯਤਾਯੁਧਮ੍
ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਦੇਵੀ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਗਈ, ਉਥੇ-ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਵੈਨਿਆ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਹ ਵਸੁਧਾ ਪृਥੁਂ ਰਾਜਪਰਾਕ੍ਰਮਮ੍। ਪ੍ਰਵੇਪਮਾਨਾ ਤਦ੍ਬਾਣਪਰਿਤ੍ਰਾਣਪਰਾਯਣਾ
ਫਿਰ ਧਰਤੀ, ਕੰਪਦੀ ਹੋਈ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਆਸ ਕਰਦੀ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਥੂ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੀ।
ਪृਥਿਵ੍ਯੁਵਾਚ ਸ੍ਤ੍ਰੀਵਧੇ ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਪਾਪਂ ਕਿਂ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰ। ਨ ਪਸ਼੍ਯਸਿ। ਯੇਨ ਮਾਂ ਹਂਤੁਮਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਕਰੋषਿ ਨृਪੋਦ੍ਯਮਮ੍
ਧਰਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੈ, ਰਾਜਾ! ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ? ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਇੰਨੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ?
ਪृਥੁਰੁਵਾਚ ਏਕਸ੍ਮਿਨ੍ ਯਤ੍ਰ ਨਿਧਨਂ ਪ੍ਰਾਪਿਤੇ ਦੁष੍ਟਕਾਰਿਣਿ। ਬਹੂਨਾਂ ਭਵਤਿ ਕ੍ਸ਼ੇਮਂ ਤਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਪ੍ਰਦੋ ਵਧਃ। ੭੪ ਪृਥਿਵ੍ਯੁਵਾਚ ਪ੍ਰਜਾਨਾਮੁਪਕਾਰਾਯ ਯਦਿ ਮਾਂ ਤ੍ਵਂ ਹਨਿष੍ਯਸਿ ਆਧਾਰਃ ਕਃ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਤੇ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਪ੍ਰਥੂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮੰਦ ਕਰਤੂਤ ਵਾਲਾ ਮਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਕੌਣ ਹੋਵੇਗਾ?
ਪृਥੁਰੁਵਾਚ ਤ੍ਵਾਂ ਹਤ੍ਵਾ ਵਸੁਧੇ ਬਾਣੈਰ੍ਮਚ੍ਛਾਸਨਪਰਾਙ੍ਮੁਖੀਮ੍। ਆਤ੍ਮਯੋਗਬਲੇਨੇਮਾ ਧਾਰਯਿष੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਪ੍ਰਥੂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਮੁੜ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿਆਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਯੋਗ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇਵਾਂਗਾ।
ਸ਼੍ਰੀਪਰਾਸ਼ਰ ਉਵਾਚ ਤਤਃ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਵਸੁਧਾ ਤਂ ਭੂਯਃ ਪ੍ਰਾਹ ਪਾਰ੍ਥਿਵਮ੍। ਪ੍ਰਵੇਪਿਤਾਙ੍ਗੀ ਪਰਮਂ ਸਾਧ੍ਵਸਂ ਸਮੁਪਾਗਤਾ
ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਨੇ ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਡਰੀ ਹੋਈ ਤੇ ਸਰੀਰ ਕੰਪਦਾ, ਮੁੜ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਪृਥਿਵ੍ਯੁਵਾਚ ਉਪਾਯਤਃ ਸਮਾਰਬ੍ਧਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯਨ੍ਤ੍ਯੁਪਕ੍ਰਮਾਃ। ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਦਾਮ੍ਯੁਪਾਯਂ ਤੇ ਤਂ ਕੁਰੁष੍ਵ ਯਦੀਚ੍ਛਸਿ
ਧਰਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦੋਂ ਹਰ ਕੰਮ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਢੰਗ ਦੱਸਾਂਗੀ—ਜੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਉਹ ਕਰ ਲੈ।
ਸਮਸ੍ਤਾ ਯਾ ਮਯਾ ਜੀਰ੍ਣਾ ਨਰਨਾਥ ਮਹੌषਧੀਃ। ਯਦੀਚ੍ਛਸਿ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਤਾਃ ਕ੍ਸ਼ੀਰਪਰਿਣਾਮਿਨੀਃ
ਜੋ ਵੱਡੇ ਪੌਦੇ ਮੈਂ ਪਚਾ ਲਏ ਹਨ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਰੂਪ ਵਿਚ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹਾਂ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਜਾਹਿਤਾਰ੍ਥਾਯ ਮਮ ਧਰ੍ਮਭृਤਾਂ ਵਰ। ਤਂ ਤੁ ਵਤ੍ਸਂ ਕੁਰੁष੍ਵ ਤ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ਰੇਯਂ ਯੇਨ ਵਤ੍ਸਲਾ
ਇਸ ਲਈ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਧਰਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਛਾ ਬਣਾਅ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਦੁੱਧ ਦੇ ਸਕਾਂ।
ਸਮਾਂ ਚ ਕੁਰੁ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਯੇਨ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਸਮਂਤਤਃ। ਵਰੌषਧੀਬੀਜਭੂਤਂ ਬੀਜਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਭਾਵਯੇ
ਸਭ ਥਾਂ ਦੁੱਧ ਇਕਸਾਰ ਕਰ, ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕੇ; ਵਧੀਆ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਜੜ, ਬੀਜ, ਹਰ ਥਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇ।
ਸ਼੍ਰੀਪਰਾਸ਼ਰ ਉਵਾਚ ਤਤ ਉਤ੍ਸਾਰਯਾਮਾਸ ਸ਼ੈਲਾਨ੍ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ। ਧਨੁष੍ਕੋਟ੍ਯਾ ਪਦਾ ਵੈਨ੍ਯਸ੍ਤੇਨ ਸ਼ੈਲਾ ਵਿਵਰ੍ਦ੍ਧਿਤਾਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ ਵੈਨਿਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਨੋਕ ਅਤੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਲੱਖਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਉਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਹੋਰ ਵਧ ਗਏ।
ਨ ਹਿ ਪੂਰ੍ਵਵਿਸਰ੍ਗੇ ਵੈ ਵਿषਮੇ ਪृਥਿਵੀਤਲੇ। ਪ੍ਰਵਿਭਾਗਃ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਾ ਗ੍ਰਾਮਾਣਾਂ ਵਾ ਪੁਰਾऽਭਵਤ੍
ਪਹਿਲੀ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ, ਮੈਤ੍ਰੇਯਾ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਉਚ-ਨੀਚ ਸਤ੍ਹਾ 'ਤੇ ਨਾ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਦਾ ਵੰਡ ਸੀ, ਨਾ ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਵੰਡ ਸੀ।
ਨ ਸਸ੍ਯਾਨਿ ਨ ਗੋਰਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਨ ਕृषਿਰ੍ਨ ਵਣਿਕ੍ਪਥਃ। ਵੈਨ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਭृਤਿ ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯੈਤਸ੍ਯ ਸਮ੍ਭਵਃ
ਉਦੋਂ ਨਾ ਫਸਲਾਂ ਸੀ, ਨਾ ਗਾਂ ਦੀ ਰੱਖ-ਬੜ, ਨਾ ਖੇਤੀ ਸੀ, ਨਾ ਵਪਾਰ ਦੇ ਰਾਹ; ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੈਨਿਆ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਮੈਤ੍ਰੇਯਾ।
ਯਤ੍ਰਯਤ੍ਰ ਸਮਂ ਤ੍ਵਸ੍ਯ ਭੂਮੇਰਾਸੀਦ੍ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ। ਤਤ੍ਰਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਨਿਵਾਸਂ ਸਮਰੋਚਯਤ੍
ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਧਰਤੀ ਸਮਾਨ ਸੀ, ਉਥੇ-ਉਥੇ ਸਾਰੀ ਜਨਤਾ ਨੇ ਵਸਣ ਲਈ ਥਾਂ ਚੁਣੀ।
ਆਹਾਰਃ ਫਲਮੂਲਾਨਿ ਪ੍ਰਜਾਨਾਮਭਵਤ੍ਤਦਾ। ਕृਚ੍ਛ੍ਰੇਣ ਮਹਤਾ ਸੋਪਿ ਪ੍ਰਣष੍ਟਾਸ੍ਵੌषਦੀषੁ ਵੈ
ਉਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਖਾਣਾ ਫਲ ਤੇ ਜੜਾਂ ਸੀ; ਤੇ ਜਦ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਮੁੱਕ ਗਈਆਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਸੀ।
ਸ ਕਲ੍ਪਯਿਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਸਂ ਤੁ ਮਨੁਂ ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍। ਸ੍ਵਪਾਣੌ ਪृਥਿਵੀਨਾਥੋ ਦੁਦੋਹ ਪृਥਿਵੀਂ ਪृਥੁਃ। ਸਸ੍ਯਜਾਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਪ੍ਰਥੁ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਮਨੂ ਨੂੰ ਵੱਛਾ ਬਣਾਇਆ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਹਥੀਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧਿਆ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਫਸਲ ਲਿਆ।
ਤੇਨਾਨ੍ਨੇਨ ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਤਾਤ ਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇਦ੍ਯਾਪਿ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ
ਉਸ ਖਾਣੇ ਨਾਲ, ਪਿਆਰੇ, ਲੋਕ ਅੱਜ ਵੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਜੀ ਰਹੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਣਪ੍ਰਦਾਤਾ ਸ ਪृਥੁਰ੍ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਭੂਮੇਰਭੂਤ੍ਪਿਤਾ। ਤਤਸ੍ਤੁ ਪृਥਿਵੀਸਂਜ੍ਞਾਮਵਾਪਾਖਿਲਧਾਰਿਣੀ। ੮੯ ਤਤਸ਼੍ਚ ਦੇਵੈਰ੍ਮੁਨਿਭਿਰ੍ਦੈਤ੍ਯੈ ਰਕ੍ਸ਼ੋਭਿਰਦ੍ਰਿ ਭਿਃ। ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਰੁਰਗੈਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ੈਃ ਪਿਤृਭਿਸ੍ਤਰੁਭਿਸ੍ਤਥਾ
ਪ੍ਰਥੁ ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਪਿਤਾ ਬਣਿਆ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਥਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ 'ਪ੍ਰਥਵੀ' ਨਾਮ ਮਿਲਿਆ।
ਤਤ੍ਤਤ੍ਪਾਤ੍ਰਮੁਪਾਦਾਯ ਤਤ੍ਤਦ੍ਦੁਗ੍ਧਂ ਮੁਨੇ ਪਯਃ। ਵਤ੍ਸਦੋਗ੍ਧृਵਿਸ਼੍षੋਆ!ਸ਼੍ਚ ਤੇषਾਂ ਤਦ੍ਯੋਨਯੋऽਭਵਨ੍
ਫਿਰ, ਮੂਨੀ, ਦੇਵ, ਰਿਸ਼ੀ, ਦੈਤ, ਰਾਖਸ਼, ਪਹਾੜ, ਗੰਧਰਵ, ਸੱਪ, ਯਕਸ਼, ਪਿਤਰ ਤੇ ਰੁੱਖ—ਹਰ ਇਕ ਨੇ ਆਪਣਾ ਭਾਂਡਾ ਲਿਆ, ਆਪਣਾ ਵੱਛਾ ਤੇ ਦੁੱਧਣ ਵਾਲਾ ਲਿਆ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਦੁੱਧ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਲਿਆ।
ਸੈषਾ ਧਾਤ੍ਰੀ ਵਿਧਾਤ੍ਰੀ ਚ ਧਾਰਿਣੀ ਪੋषਣੀ ਤਥਾ। ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਤੁ ਤਤਃ ਪृਥ੍ਵੀ ਵਿष੍ਣੁਪਾਦਤਲੋਦ੍ਭਵਾ
ਉਹ ਪਾਲਣ ਵਾਲੀ, ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ, ਥਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਪੈਰ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਧਰਤੀ ਸਭ ਦੀ ਜੜ ਹੈ।
ਏਵਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ੍ਸ ਪृਥੁਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵੈਨ੍ਯਸ੍ਯ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍। ਜਜ੍ਞੇ ਮਹੀਪਤਿਃ ਪੂਰ੍ਵੋ ਰਾਜਾਭੂਜ੍ਜਨਰਞ੍ਜਨਾਤ੍
ਇਹ ਪ੍ਰਥੁ ਦੀ ਤਾਕਤ ਸੀ, ਵੈਨਿਆ ਦਾ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਪੁੱਤਰ; ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਜਨਮਿਆ।
ਯ ਇਦਂ ਜਨ੍ਮ ਵੈਨ੍ਯਸ੍ਯ ਪृਥੋਃ ਸਂਕੀਰ੍ਤ੍ਤਰੇਨ੍ਨਰਃ। ਨ ਤਸ੍ਯ ਦੁष੍ਕृਤਂ ਕਿਂਚਿਤ੍ਫਲਦਾਯਿ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵੈਨਿਆ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਥੁ ਦਾ ਇਹ ਜਨਮ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਕੋਈ ਮੰਦੇ ਕਰਮ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ।
ਦੁਸ੍ਸ੍ਵਪ੍ਨੋਪਸ਼ਮਂ ਨॄਣਾਂ ਸ਼ृਣ੍ਵਤਾਮੇਤਦੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਪृਥੋਰ੍ਜਨ੍ਮ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼੍ਚ ਕਰੋਤਿ ਸਤਤਂ ਨृਣਾਮ੍
ਪ੍ਰਥੁ ਦੇ ਜਨਮ ਤੇ ਵੱਡਿਆਈ ਦੀ ਇਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਨਾਲ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੰਦੇ ਸੁਪਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦੀਰ੍ਘਸਤ੍ਰੇਣ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਸਰ੍ਵ੍ਵਯਜ੍ਞੇਸ਼੍ਵਰਂ ਹਰਿਮ੍ । ਪੂਜਯਿष੍ਯਾਮ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਤਸ੍ਯਾਂਸ਼ਸ੍ਤੇ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਲੰਮੇ ਯਜਨ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਹਰੀ, ਜੋ ਸਭ ਦੇਵਾਂ ਤੇ ਸਭ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਾਂਗੇ; ਤੇਰੇ ਲਈ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਤੇਰਾ ਹੋਵੇ।
ਦੀਪ੍ਯਮਾਨਃ ਸ ਵਪੁषਾ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦਗ੍ਨਿਰਿਵ ਜ੍ਵਲਨ੍ । ਆਦ੍ਯਮਾਜਗਵਂ ਨਾਮ ਖਾਤ੍ ਪਪਾਗ ਤਤੋ ਧਨੁਃ
ਉਹ ਆਪਣੀ ਰੂਹ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸਿੱਧਾ ਜਲਦਾ, ਆਦਿ ਅਜਗਵ ਨਾਮਕ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਥੋਂ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ।
ਚਕਾਰ ਹ੍ਟਦਿ ਤਾਦृਕ੍ ਚ ਕਰ੍ਮਣਾ ਕृਤਵਾਨਸੌ । ਤਤਃ ਸ ਪृਥਿਵੀਪਾਲਃ ਪਾਲਯਨ੍ ਵਸੁਧਾਮਿਮਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਜਿਹੜਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ ਉਹ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਲੱਗਾ।
ਪ੍ਰਜਾਨਾਮੁਪਕਾਰਾਯ ਯਦਿ ਮਾਂ ਤ੍ਵਂ ਹਨਿष੍ਯਸਿ । ਆਧਾਰਃ ਕਃ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਤੇ ਨਪਸ਼੍ਵੇष੍ਠੇ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਮਾਰ ਦੇਂ, ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕੌਣ ਆਸਰਾ ਬਣੇਗਾ, ਜੇ ਮੈਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵਾਂ?
ਤਤਸ਼੍ਵ ਦੇਵੈਰ੍ਮੁਨਿਬਿਰ੍ਦੈਤ੍ਯੈਰਕ੍ਸ਼ੋਭਿਰਦ੍ਰਿਭਿਃ । ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਰੁਰਗੈਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ੈਃ ਪਿਤृਭਿਸ੍ਤਰੁਭਿਸ੍ਤਥਾ
ਫਿਰ ਦੇਵ, ਰਿਸ਼ੀ, ਦੈਤ, ਰਾਖਸ਼, ਪਹਾੜ, ਗੰਧਰਵ, ਸੱਪ, ਯਕਸ਼, ਪਿਤਰ ਤੇ ਰੁੱਖ—
ਪृਥੋਃ ਪੁਤ੍ਰੌ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੌ ਜਜ੍ਞਾਤੋऽਨ੍ਤਰ੍ਦ੍ਧਿਪਾਲਿਨੌ ਸ਼ਿਖਣ੍ਡਿਨੀ ਹਵਿਰ੍ਦ੍ਧਾਨਮਨ੍ਤਰ੍ਦ੍ਧਾਨਾਦ੍ ਵ੍ਯਜਾਯਤ
ਪ੍ਰਥੂ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਬੜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਜਨਮੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੀ ਖੰਡਿਨੀ ਅਤੇ ਹਵਿਰਧਾਨ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਅੰਤਰਧਾਨਾ ਤੋਂ ਉਪਜੇ।
ਹਵਿਰ੍ਦ੍ਧਾਨਾਤ੍ षਡਾਗ੍ਨੇਯੀ ਧਿषਣਾਜਨਯਤ੍ ਸੁਤਾਨ੍ । ਪ੍ਰਾਚੀਨਬਰ੍ਹਿषਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਗਯਂ ਕृष੍ਣਂ ਵ੍ਰਜਾਜਿਨੌ
ਹਵਿਰਧਾਨ ਤੋਂ, ਅਗਨੀ ਦੀ ਧੀ ਧਿਸ਼ਣਾ ਨੇ ਛੇ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ: ਪ੍ਰਾਚੀਨਬਰਹਿਸ, ਸ਼ੁਕਰ, ਗਯਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਵ੍ਰਜਾ ਅਤੇ ਅਜਿਨ।