ਹਰ ਜੀਵ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ, ਹਰ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ, ਤੂੰ ਹੀ ਸਭ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈਂ। ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੈਥੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਆਖ਼ਰ ਤੈਥੇ ਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਸਭ ਦੇ ਆਤਮਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਸਭ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈਂ, ਸਭ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈਂ, ਹਰ ਜੀਵ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈਂ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੋਰ ਮੈਂ ਕੀ ਆਖਾਂ? ਤੈਨੂੰ ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਪਤਾ ਹੈ ਜੋ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੇ ਸਭ ਦੇ ਆਤਮਾ, ਹੇ ਜੀਵ ਜੰਤੂਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੂੰ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਰੱਖੀ ਸੀ, ਉਹ ਤੂੰ ਪੂਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਮੇਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਦੇਖ ਲਿਆ। ਤਦ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੇਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਫਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਧ੍ਰੁਵ। ਮੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਦੇ ਵੀ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਮੰਗ ਲੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਸੰਭਵ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਧ੍ਰੁਵ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਹਰ ਦਿਲ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈਂ। ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਜੋ ਵੀ ਆਇਆ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਹੋਵੇਗਾ? ਫਿਰ ਵੀ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੇਰੇ ਅਯੋਗ ਅਤੇ ਭਟਕੇ ਹੋਏ ਮਨ ਵਿਚ ਜੋ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਸਭ ਜਗਤ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਜਦ ਤੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਵੇਂ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਕੀ ਅਸੰਭਵ ਹੈ? ਇੰਦਰ ਵੀ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਸੁਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਸੌਤੇਲੀ ਮਾਂ ਨੇ ਗਰਵ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਰਾਜਸੀ ਆਸਨ ਉਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਜੰਮਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਅਜਰ-ਅਮਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਅਟੱਲ ਸਥਾਨ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ।" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੋ ਸਥਾਨ ਤੂੰ ਮੰਗਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਮਿਲੇਗਾ। ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿਚ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਸਦਾ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੀਨ, ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ। ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ‘ਤੇ, ਇਕ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਤੇਰਾ ਮਿੱਤਰ ਬਣਿਆ—ਜੋ ਨੌਜਵਾਨ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਰੌਣਕਦਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਵੱਸ ਦੇਖ ਕੇ, ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਆਇਆ ਕਿ ਕਾਸ਼ ਮੈਂ ਵੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਬਣਾਂ। ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੂੰ ਉੱਤਾਨਪਾਦ ਦੇ ਘਰ ਜੰਮਿਆ। ਤੇਰਾ ਜੋ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਸਵਾਯੰਭੂਵ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ। ਉਪਰੰਤ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ—ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਿਨਾ ਦੇਰੀ ਦੇ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਮੈਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਲਈ ਸਵਰਗ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਪਦਵੀ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਤੈਨੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਸਾਰੇ ਤਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ—ਧ੍ਰੁਵ, ਇਹ ਸਥਾਨ ਮਿਲੇਗਾ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਸੂਰਜ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਮੰਗਲ, ਸੋਮਪੁੱਤਰ, ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ, ਸ਼ੁਕ੍ਰਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਤਾਰੇ—ਧ੍ਰੁਵ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸਥਿਰ ਰਹੇਗਾ। ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਉਚੇ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਗਮਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇਰਾ ਸਥਾਨ ਮੈਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਧ੍ਰੁਵ। ਕੁਝ ਦੇਵਤੇ ਚਾਰ ਯੁਗਾਂ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਮਨਵੰਤਰਾ ਤੱਕ, ਪਰ ਜੋ ਪਦਵੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰੇ ਕਲਪ ਤੱਕ ਰਹੇਗੀ। ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਸੁਨੀਤੀ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਤੇਰੇ ਨੇੜੇ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਤਾਰੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਅਕਾਸ਼ੀ ਰਥ ਵਿਚ ਬੈਠੀ ਰਹੇਗੀ। ਜੋ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਸਵੇਰੇ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।" ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਜਨਾਰਦਨ ਤੋਂ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਨ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਧ੍ਰੁਵ ਕੇਂਦਰੀ ਸਥਾਨ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਤੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਬਾਰਾਂ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਉੱਚੀ ਪਦਵੀ ਤੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਆਚਾਰਯੁਸ਼ਾਨਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਵਾਹ! ਉਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਤਾਕਤ! ਵਾਹ! ਉਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਫਲ! ਇਸੀ ਕਰਕੇ, ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਧ੍ਰੁਵ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਹਨ।" ਇਹ ਹੈ ਧ੍ਰੁਵ ਦੀ ਮਾਂ, ਸੁਨੀਤੀ, ਜੋ ਨੇਕ ਤੇ ਨਰਮ ਸੁਭਾ ਦੀ ਹੈ; ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰ ਸਕੇ? ਜਿਸ ਨੇ ਧ੍ਰੁਵ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗਰਭ ਵਿਚ ਧਾਰਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ, ਅਟੱਲ ਸਥਾਨ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਰੋਜ਼ ਧ੍ਰੁਵ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ ਚੜ੍ਹਨ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਨਾ ਤਾਂ ਸਵਰਗ ਵਿਚ, ਨਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਪਦਵੀ ਗੁਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਭ ਮੰਗਲ ਨਾਲ ਲੰਮਾ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਧ੍ਰੁਵ ਤੋਂ ਸ਼ਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਭਵਯਾ ਪੈਦਾ ਹੋਏ; ਭਵਯਾ ਤੋਂ ਸ਼ੰਭੂ ਜੰਮਿਆ। ਸ਼ਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੁਚਾਯਾ ਨੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ, ਜੋ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਸਨ: ਰਿਪੁ, ਰਿਪੁੰਜਯ, ਵਿਪ੍ਰ, ਵ੍ਰਕਲਾ, ਤੇ ਵ੍ਰਕਤੇਜਸ। ਰਿਪੁ ਤੋਂ ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਤੇ ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਤੋਂ ਚਾਖ਼ਸ਼ੁਸ਼, ਜੋ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਚਾਖ਼ਸ਼ੁਸ਼ ਨੇ ਮਨੂ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਪੁਸ਼ਕਰੀਣੀ ਤੇ ਵਾਰੁਣੀ, ਵਿਰਾਣਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ, ਤੋਂ ਹੋਇਆ। ਮਨੂ ਨੂੰ ਨਡਵਲਾ ਤੋਂ ਦਸ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਵੈਰਾਜਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਧੀ ਤੋਂ। ਉਹ ਦਸ ਹਨ: ਕੁਰੁ, ਪੁਰੁ, ਸ਼ਤਾ, ਦਯੁਮਨਾ, ਤਪਸਵੀ, ਸਤਯਵਾਨ, ਸ਼ੁਚਿ, ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ, ਓਤਿਰਾਤ੍ਰ ਤੇ ਸੁਦਯੁਮਨਾ; ਅਭਿਮਨਯੂ ਦਸਵਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਨਡਵਲਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਕੁਰੁ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਅਗਨੀ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਨੇ ਛੇ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ: ਅੰਗ, ਸੁਮਨਸਾ, ਖ੍ਯਾਤਿ, ਕਰਤੁ, ਅੰਗਿਰਸ ਤੇ ਸਿਬੀ। ਅੰਗ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੁਨੀਥਾ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਵੈਨਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਵੰਸ਼ ਦੀ ਵਾਧੂ ਲਈ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸੱਜੀ ਬਾਂਹ ਨੂੰ ਮਥਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧ੍ਰੁਵ ਦੀ ਕਥਾ, ਉਸ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ, ਉਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਵਧੀਕ ਕਥਾ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸੁਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।