ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਮਾਇਆਵਾਂ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਦੇਵਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਿਤ ਹੋ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹਾਰ ਦਾ ਡਰ ਲੱਗਣ ਲੱਗਾ। ਫਿਰ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਹਰੀ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ—ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਨਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ, ਨਾ ਅੰਤ, ਅਤੇ ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਰੀ ਦੀ ਤਪस्या ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ ਆਏ ਸੀ। ਦੇਵਤੇ ਬੋਲੇ, “ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ, ਧ੍ਰੁਵ ਦੀ ਤਪस्या ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਆਸਰੇ ਆਏ ਹਾਂ। ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਹਰ ਰੋਜ ਆਪਣੀ ਕਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ, ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਧ੍ਰੁਵ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਆਪਣੀ ਤਪस्या ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਉੱਤਾਨਪਾਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਤਪस्या ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਡਰ ਗਏ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਆਸਰੇ ਆਏ ਹਾਂ; ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਲਿਆ।" ਉਹ ਅਜੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਸੀ ਕਿ ਧ੍ਰੁਵ ਇੰਦਰ ਦਾ ਪਦ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਦਾ, ਜਾਂ ਧਨ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਜਲ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਜਾਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਦੀ ਇਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਡੀ ਉੱਤਰੀ ਕਰ, ਸਾਡਾ ਹਿਰਦਾ ਵਿੱਛੋਂ ਇਹ ਕਾਂਟਾ ਕੱਢ, ਅਤੇ ਉੱਤਾਨਪਾਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਲਿਆ।" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਇੰਦਰ ਦਾ ਪਦ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਨਾ ਸੂਰਜ ਦਾ, ਨਾ ਜਲ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦਾ; ਜੋ ਵੀ ਇਛਾ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗਾ। ਤੁਸੀਂ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਜਾਓ, ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਓ; ਮੈਂ ਖੁਦ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਲੜਕੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਲਿਆਵਾਂਗਾ।" ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਦੇਵਤੇ, ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਫਿਰ, ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਧ੍ਰੁਵ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਗਏ। ਹਰੀ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੀ ਸਰੂਪ ਵਿਚ, ਧ੍ਰੁਵ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ: "ਹੇ ਉੱਤਾਨਪਾਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੈਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਹੋਣ। ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਰਦਾਤਾ ਵਜੋਂ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਜੋ ਵਰ ਮੰਗਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਮੰਗ ਲੈ, ਹੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ।" "ਤੇਰਾ ਮਨ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੈ, ਸੰਸਾਰੀ ਲਾਲਸਾਵਾਂ ਤੋਂ ਨਿਰਲੇਪ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਵਰ ਦੇਣ ਲਈ ਆਇਆ ਹਾਂ।" ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਧ੍ਰੁਵ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲੀਆਂ, ਤੇ ਜਿਸ ਹਰੀ ਨੂੰ ਉਹ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਵੇਖਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਸੀ। ਧ੍ਰੁਵ ਨੇ ਅਚੂਤ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ—ਜੋ ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ, ਗਦਾ, ਧਨੁਸ਼, ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੋਹਰ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ—ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਸਿਰ ਨਮਾਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਆਨੰਦ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੌੜ ਗਈ, ਡਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ਮਯ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਤੇ ਮਨ ਵਿਚ ਹੀ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਬਣਾਈ। "ਮੈਂ ਕੀ ਕਹਾਂ? ਕਿਸ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਾਂ?"—ਇਸ ਉਲਝਣ ਵਿਚ, ਧ੍ਰੁਵ ਨੇ ਖੁਦ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਆਸਰੇ ਆਇਆ। ਧ੍ਰੁਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵਰ ਦਿਓ ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰ ਸਕਾਂ।" "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਤੁਹਾਡਾ ਮਾਰਗ ਅਣਜਾਣ ਹੈ; ਮੈਂ, ਇਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਲੜਕਾ, ਤੁਹਾਡੀ ਸਤੁਤੀ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ? ਮੇਰਾ ਮਨ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਗਿਆਨ ਦਿਓ।" ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਗੋਵਿੰਦ ਨੇ ਉੱਤਾਨਪਾਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਲ ਛੂਹਿਆ। ਫਿਰ, ਧ੍ਰੁਵ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੇ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਅਚੂਤ—ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ—ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ। ਧ੍ਰੁਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਅੱਗ, ਹਵਾ, ਆਕਾਸ਼, ਮਨ, ਬੁੱਧੀ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰੂਪ ਤੁਸੀਂ ਹੋ—ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" "ਤੁਸੀਂ ਸ਼ੁੱਧ, ਸੁਖਮ, ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸਰਵੋਤਮ ਪੁਰੁਸ਼ ਹੋ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਹੋ।" "ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਤੱਤਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿਚ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿਚ ਵੀ, ਅਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਪੁਰੁਸ਼ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ।" "ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਆਸਰੇ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੈ।" "ਉਸ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਕਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ, ਸਭ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਟੱਲ ਹੈ।" "ਪੁਰੁਸ਼ ਦਾ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ, ਹਜ਼ਾਰ ਪੈਰ ਹਨ; ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਦਸ ਉਂਗਲ ਵਧ ਕੇ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।" "ਹੇ ਪਰਮ ਪੁਰੁਸ਼, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਹ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਵਿਰਾਟ, ਸਵਰਾਟ, ਸਮਰਾਟ, ਅਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਸ਼ਾਸਕ ਹੋ।" "ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਭ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿਚ, ਉਪਰ, ਹੇਠਾਂ, ਪਾਸੇ, ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ; ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਇਸ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੇ ਜਨਮ ਅਤੇ ਵਿਅਪਤੀ ਹੋ।" "ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ, ਸਭ ਜੀਵ, ਤੁਹਾਡੀ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਹੀ ਯਜ, ਹੋਮ, ਘੀ, ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਜਨੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।" "ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਰਿਗ ਅਤੇ ਸਾਮ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਛੰਦ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ; ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਯਜੁਰ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਦਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਇਕ ਹੀ ਕ੍ਰਿਆ ਵਿਚ ਘੋੜੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।" "ਗਾਂ, ਤਾਕਤ, ਪੰਛੀ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ, ਸਭ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ; ਤੁਹਾਡੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਤੋਂ ਖਸ਼ਤ੍ਰੀ;" "ਤੁਹਾਡੇ ਰਾਨਾਂ ਤੋਂ ਵੈਸ਼, ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੂਦਰ; ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਸੂਰਜ, ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹ ਤੋਂ ਹਵਾ, ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਤੋਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ।" "ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਣ, ਤੁਹਾਡੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਅੱਗ; ਤੁਹਾਡੀ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਆਕਾਸ਼, ਤੁਹਾਡੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਸਵਰਗ।" "ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਨਾਂ ਤੋਂ ਦਿਸਾਵਾਂ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਧਰਤੀ; ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।" "ਜਿਵੇਂ ਵੱਡਾ ਬਰਗਦ ਇਕ ਛੋਟੀ ਬੀਜ ਵਿਚ ਸਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਪੂਰਾ ਬ੍ਰਹਮੰਡ, ਉਸ ਦੀ ਬੀਜ ਵਜੋਂ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚ ਸੰਕੁਚਿਤ ਹੈ।" "ਜਿਵੇਂ ਬਰਗਦ ਦੀ ਬੀਜ ਤੋਂ ਅੰਕੂਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਵੱਡਾ ਰੁੱਖ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਰਚਨਾ ਸਮੇਂ ਸੰਸਾਰ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਜਿਵੇਂ ਕੇਲੇ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵਿਚ ਕੋਈ ਹਿੱਸਾ ਪੱਤਿਆਂ ਜਾਂ ਪਤਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ, ਹੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ।" "ਆਨੰਦ, ਸੰਯੋਗ, ਚੇਤਨਾ—ਸਭ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚ ਇਕ-ਰੂਪ ਹੋ ਕੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਸੁਖ-ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚ ਹੈ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ।" "ਤੁਸੀਂ ਅਲੱਗ ਵੀ ਹੋ, ਇਕ ਵੀ ਹੋ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਸਰੂਪ ਹੋ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੋ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੋ।" "ਜੋ ਪ੍ਰਗਟ ਹੈ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਆਤਮਾ, ਵਿਰਾਟ, ਸਮਰਾਟ, ਸਵਰਾਟ—ਇਹ ਸਭ ਅੰਦਰੂਨੀ ਚੇਤਨਾ ਵਿਚ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਅਵਿਨਾਸੀ ਹੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧ੍ਰੁਵ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ, ਆਪਣੇ ਮਨ, ਬੁੱਧੀ, ਅਤੇ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।