ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਧਰੂਵ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਮਹਾਰਾਜ ਉਤਤਾਨਪਾਦ ਦੀ ਰਾਜਸੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਦੀ ਸੌਤੇਲੀ ਮਾਂ, ਸੁਰੂਚੀ, ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਅਤੇ ਦੁਖਦਾਈ ਬੋਲ ਕਹੇ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਤੇ ਅਪਹੁੰਚੀ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਪਰ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝ ਨਹੀਂ। ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੂੰ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਜਣਮ ਤੋਂ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਰਾਜਗੱਦੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਹੀ ਯੋਗ ਹੈ। ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਤਕਲੀਫ਼ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?" ਸੁਰੂਚੀ ਹੋਰ ਆਖਦੀ ਹੈ, "ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਉੱਚੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ, ਪਰ ਵਿਅਰਥ ਹੈ। ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੂੰ ਸੁਨੀਤੀ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਹੈਂ?" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰੂਵ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਸੁਨੀਤੀ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਸੁਨੀਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ, ਉਸਦੇ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਕੰਬਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹੋਠ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਧਰੂਵ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾ ਲਿਆ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, "ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰੇ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ? ਕਿਸਨੇ ਤੈਨੂੰ ਅਪਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ? ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋਸ਼ੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਕੌਣ ਬੁਰਾ ਵਤੀਰਾ ਕਰ ਗਿਆ?" ਧਰੂਵ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਵਾਕਿਆ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ—ਕਿਵੇਂ ਸੁਰੂਚੀ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਇਹ ਬੋਲ ਕਹੇ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਸੁਨੀਤੀ ਦਾ ਮਨ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਡੂੰਘੀ ਸਾਹ ਭਰ ਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂ ਲੈ ਕੇ ਆਖਦੀ ਹੈ, "ਪੁੱਤਰ, ਸੁਰੂਚੀ ਨੇ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ। ਤੂੰ ਅਭਾਗਾ ਹੈਂ। ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਨੇਕ ਹੋਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਸੌਤਾਂ ਤੋਂ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਪਰ, ਜੇ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਕੁਝ ਹੋਇਆ, ਉਸਦੇ ਲਈ ਦੁਖੀ ਨਾ ਹੋ। ਨਾ ਕੋਈ ਦੂਜਾ ਦੇ ਸਕਦਾ, ਨਾ ਕੋਈ ਲੈ ਸਕਦਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।" ਸੁਨੀਤੀ ਨੇ ਧੀਰਜ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਕਰਕੇ, ਪੁੱਤਰ, ਸੁਰੂਚੀ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਦੁਖ ਨਾ ਆਉਣ ਦੇ। ਰਾਜਸਿੰਘਾਸਨ, ਛਤਰੀ, ਵਰ, ਹਾਥੀ—ਇਹ ਸਭ ਉਸਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪੁੰਨ ਵੱਡੇ ਹਨ। ਇਹ ਗੱਲ ਸਮਝ ਲੈ ਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਰੱਖ। ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪੁੰਨ ਕਰਕੇ ਸੁਰੂਚੀ ਰਾਜੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ, ਤੇ ਮੈਂ, ਜਿਸਦੇ ਪੁੰਨ ਘੱਟ ਹਨ, ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ। ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉੱਤਮ ਪੁੰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਜਨਮ ਘੱਟ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਵੀ, ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਨਾ ਕਰ। ਜਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਤੱਕ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਸੰਤੋਖ ਰੱਖ। ਜੇ ਸੁਰੂਚੀ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਨੇ ਤੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੁੰਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਨੇਕ ਬਣ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਤਨ ਮਨ ਲਾ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹ, ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੇਠਾਂ ਵੱਗਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਧਨ-ਪਦਾਰਥ ਵੀ ਯੋਗ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।" ਧਰੂਵ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮਾਂ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ, ਪਰ ਇਹ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦੀਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਮਨ ਸੁਰੂਚੀ ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਐਸਾ ਯਤਨ ਕਰਾਂਗਾ ਕਿ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ, ਉੱਚਾ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂ, ਜੋ ਕਦੇ ਨਾ ਘਟੇ। ਸੁਰੂਚੀ ਰਾਜੇ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਜੰਮਿਆ; ਮਾਂ, ਤੂੰ ਵੇਖੀਂ, ਮੇਰਾ ਬਲ ਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵੱਡੇ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਹਾਂ। ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਉੱਤਮ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ, ਉਹ ਰਾਜਗੱਦੀ ਲਵੇ, ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ। ਮਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸਥਾਨ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ; ਮੈਂ ਉਹੀ ਸਥਾਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਧਰੂਵ ਘਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਉੱਥੇ ਉਸਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸੱਤ ਪੀੜੀਆਂ ਤੋਂ ਆਏ ਹੋਏ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਕੁਸ਼ ਦੀ ਚੌਕੀ ਤੇ ਛਾਲ ਦੀ ਚਾਦਰ ਪਹਿਨੇ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਧਰੂਵ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਪਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ, ਮੈਂ ਉਤਤਾਨਪਾਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧਰੂਵ ਹਾਂ, ਸੁਨੀਤੀ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਵਿਰਕਤ ਹੋ ਕੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।" ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਚਾਰ ਜਾਂ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਹੀ ਹੈਂ; ਇਸ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਕਿਸ ਗੱਲ ਦੀ ਵਿਰਕਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਤੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ; ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ, ਰਾਜਾ, ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਕਿਸੇ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ। ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਸੀਂ ਕੋਈ ਰੋਗ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ; ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੱਸ, ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੋਵੇ।" ਫਿਰ ਧਰੂਵ ਨੇ ਉਹ ਸਾਰਾ ਵਾਕਿਆ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਸੁਰੂਚੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਵਾਹ, ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਅਸਾਧਾਰਣ ਛੱਤਰੀ ਬਲ ਹੈ, ਜੋ ਇਹ ਬੱਚਾ ਵੀ ਸੌਤੇਲੀ ਮਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ; ਇਹ ਬੋਲ ਇਸਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਹੇ।" ਉਹ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, "ਛੱਤਰੀ ਵੰਸ਼ੀ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਕੀ ਠਾਣੀ ਹੈ, ਦੱਸ, ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਉਜਲੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਕੰਮ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਮਦਦ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਦੱਸ, ਤੂੰ ਬੋਲਣ ਲਈ ਤਤਪਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈਂ।" ਧਰੂਵ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਮੈਨੂੰ ਧਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ; ਮੈਂ ਇਕ ਐਸਾ ਸਥਾਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੇ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ—ਸਭ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਥਾਨ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ।" ਮਰੀਚੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਪੁੱਤਰ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਥਾਨ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੋਵਿੰਦ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ; ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਅਚ੍ਯੁਤ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰ।" ਅਤ੍ਰਿ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਜਨਾਰਦਨ ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਟੱਲ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ।" ਅੰਗਿਰਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਚ੍ਯੁਤ ਦੀ ਅਵਿਨਾਸੀ ਆਤਮਾ ਹੈ—ਜੇ ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਥਾਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਉਸ ਗੋਵਿੰਦ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ।" ਪੁਲਸਤਯ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਜੋ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਪਰਮ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ—ਉਸ ਹਰੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖੀ ਮੁਕਤੀ ਵੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।" ਪੁਲਹਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇੰਦਰ ਨੇ ਵੀ ਇੰਦਰ ਪਦਵੀ ਵਿਸ਼ਨੁ, ਯਜਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ; ਹੇ ਨੇਕ, ਤੂੰ ਵੀ ਉਸਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰੂਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਪੀੜ ਮਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਈ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਰਮ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ।