ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਹੋਏ, ਜੋ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਇਸ ਸਤਕਾਰੀ ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰੇ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇ—ਇਹ ਮੇਰਾ ਦੂਜਾ ਵਰ ਮੈਨੂੰ ਦਿਓ। ਇੰਦਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦੇ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਉਸ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲਵਾਂਗਾ। ਜੋ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਸਵੇਰੇ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਇਸ ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰੇ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਨਹੀਂ ਮੋੜਾਂਗਾ। ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਜੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦੇਵੀ, ਉਸ ਭਜਨ ਤੇ ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਇਹ ਵਰ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼੍ਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਭਰਗੁ ਦੀ ਧੀ ਖਿਆਤੀ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਮੰਥਨ ਤੋਂ ਜਨਮੀ, ਜਦੋਂ ਦੇਵ ਤੇ ਦਾਨਵ ਵੱਡੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਮੰਥ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਿਵੇਂ ਜਨਾਰਦਨ, ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਅਵਤਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ—ਉਸ ਦੀ ਸਾਥੀ—ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਅਵਤਾਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਹਰੀ ਅਦਿਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮੀ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਭਾਰਗਵ ਰਾਮ ਹੋਇਆ, ਧਰਤੀ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ। ਰਾਘਵ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾ ਵਜੋਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਰੁਕਮਣੀ ਵਜੋਂ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਹੋਰ ਅਵਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦੀ ਸਾਥੀ ਰਹੀ। ਜਦੋਂ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖੀ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ—ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਰੂਪ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਪੀੜੀਆਂ ਤੱਕ ਧਨ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਦੀ ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਕਦੇ ਅਸਮਰਥਾ ਜਾਂ ਝਗੜੇ ਨਹੀਂ ਵੱਸਦੇ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਿਆ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸ਼੍ਰੀ, ਭਰਗੁ ਦੀ ਧੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਦੁੱਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਜਨਮੀ। ਇਹ ਸਤੁਤੀ, ਜੋ ਸਭ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਲਈ ਉਪਜੀ, ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਅਸਮਰਥਾ ਨਹੀਂ ਵੱਸਦੀ। ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਪੁੱਛਿਆ, ਤੁਸੀਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਭਰਗੁ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਮੁੜ ਦੱਸੋ। ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਲਕਸ਼ਮੀ, ਭਰਗੁ ਦੀ ਧੀ ਖਿਆਤੀ ਤੋਂ ਜਨਮੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ। ਭਰਗੁ ਤੋਂ ਖਿਆਤੀ ਨੂੰ ਧਾਤ੍ਰ ਤੇ ਵਿਧਾਤ੍ਰ—ਇਹ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ। ਆਯਤੀ ਤੇ ਨਿਯਤੀ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਮੈਰਾ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ, ਧਾਤ੍ਰ ਤੇ ਵਿਧਾਤ੍ਰ ਨੇ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ। ਪ੍ਰਾਣ ਤੇ ਮ੍ਰਿਕੰਡੂ ਜਨਮੇ; ਮ੍ਰਿਕੰਡੂ ਤੋਂ ਮਾਰਕੰਡੇਯਾ ਜਨਮਿਆ; ਫਿਰ ਵੇਦਸ਼ੀਰਸ਼ ਜਨਮਿਆ। ਪ੍ਰਾਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰਿਤਿਮਾਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਰਾਜਵਾਂਸ਼, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਭਾਰਗਵ ਵੰਸ਼ ਫੈਲਿਆ। ਮਰੀਚੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੰਭੂਤੀ ਸੀ; ਉਸ ਤੋਂ ਪੌਰਣਮਾਸਾ ਜਨਮਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਵਿਰਜਾ ਅਤੇ ਸਰਵਗਾ—ਇਹ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ। ਵੰਸ਼ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਦਿਆਂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਅੰਗੀਰਸ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਧੀਆਂ ਜਨਮੀ। ਸਿਨੀਵਾਲੀ, ਕੁਹੁ, ਰਾਕਾ ਅਤੇ ਅਨੁਮਤੀ ਜਨਮੀ; ਅਨਸੂਯਾ ਨੇ ਅਤ੍ਰੀ ਦੇ ਨਿਰਪਾਪ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਾਏ। ਪ੍ਰੀਤੀ, ਪੁਲਸ੍ਤਿਆ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਤੋਂ ਡਾਟੋਲੀ ਜਨਮਿਆ। ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ, ਅਗਸਤਿਆ ਸਵਾਯੰਭੂਵ ਮਨਵੰਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸੀ; ਕਰਦਮਾ, ਸ਼ਵਾਵਰੀਆ ਅਤੇ ਸਹਿਸ਼ਣੂ—ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਖਮਾ, ਪੁਲਹਾ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ; ਅਤੇ ਸੰਨਤੀ, ਕ੍ਰਤੁ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਤੋਂ ਬਾਲਖਿਲਯਾ ਜਨਮਿਆ। ਸਠ ਹਜ਼ਾਰ ਤਪਸਵੀ, ਉਪਰ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦੇ ਬੀਜ ਵਾਲੇ, ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਜੋੜ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੇ, ਪਾਣੀ, ਧੂੰਆਂ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਜਨਮੇ। ਵਿਸ਼ਿਸ਼ਠਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਉਰਜਾ ਤੋਂ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ: ਰਜੋਗਾਤ੍ਰ, ਉਰਧਵਬਾਹੂ, ਵਸਨਾ, ਅਤੇ ਅਨਘਾ। ਸੁਤਪਾ ਤੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਸੱਤ ਨਿਰਮਲ ਰਿਸ਼ੀ ਹਨ; ਉਹ ਜੋ ਅੱਗ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ। ਉਸ ਤੋਂ, ਸਵਾਹਾ ਰਾਹੀਂ, ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ: ਪਾਵਕ, ਪਾਵਮਾਨਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਚਿ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ, ਲੜੀਵਾਰ, ਹੋਰ ਪੈਂਤਾਲੀਸ ਜਨਮੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਨੰਜਾ ਅੱਗਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅੱਗਾਂ, ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਵਰਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਪਿਤਰ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਸਿਰਜੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਅਗਨਿਸ਼ਵਾਤ, ਬਹਿਰਸ਼ਦ, ਅਨੱਗਨੀ ਅਤੇ ਸਾਗਨੀ—ਇਹ, ਸਵਧਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੈਨਾ ਅਤੇ ਵਿਧਾਰਿਨੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੀਨ, ਦੋਵੇਂ ਯੋਗਿਨੀਆਂ, ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੱਖਾ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੋਇਆ; ਜੋ ਵੀ ਇਸ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਨਿਸ਼ੰਤਾਨ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ: ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਅਤੇ ਉਤਤਾਨਪਾਦ, ਦੋ ਮਹਾਬਲੀ ਅਤੇ ਧਰਮਕ ਪੁੱਤਰ ਸਵਾਯੰਭੂਵ ਮਨੂ ਦੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ। ਉਤਤਾਨਪਾਦ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੁਰੁਚੀ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਉਤਤਮ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਦੀ ਰਾਣੀ ਸੁਨੀਤੀ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਵੱਡਾ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧ੍ਰੁਵ ਸੀ। ਧ੍ਰੁਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਭਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉਤਤਮ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਦੇਖਿਆ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਵੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹੇ। ਰਾਜਾ, ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਪਿਆਰ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਆਇਆ ਸੀ, ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾ ਦਿੱਤੀ। ਸੁਰੁਚੀ ਨੇ, ਆਪਣੀ ਸਹਪਤਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਉਥੇ ਬੈਠਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਇਹ ਬੋਲ ਕਹੇ: "ਬੱਚੇ, ਤੂੰ ਵਿਅਰਥ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਜੋ ਮੇਰੀ ਕੋਖ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਜਨਮਿਆ, ਉਹ ਇਹ ਵੱਡਾ ਸਤਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ।