ਇੰਦਰ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਸੁਰਗ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ, ਆਪਣੇ ਸਿੰਘਾਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਕਮਲ-ਹਸਤ ਵਾਲੀ ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ: ‘‘ਮੈਂ ਉਸ ਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਕਮਲ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਸਦਾ ਵਿ্ণੁ ਦੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਿੱਧੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਸ੍ਵਾਹਾ, ਸ੍ਵਧਾ, ਅਤੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਰਾਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਏਕਤਾ ਹੋ, ਲੱਖਮੀ, ਗਿਆਨ, ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਯਗਿਆ ਦਾ ਗਿਆਨ, ਸਰਵੋਚ ਗਿਆਨ, ਗੁਪਤ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੋ, ਅਤੇ ਮੋਖ ਦਾ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਜਿਗਿਆਸਾ, ਤਿੰਨ ਵੇਦ, ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਨੀਤੀ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਮ੍ਰਿਦੁ ਅਤੇ ਉਗ੍ਰ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਭਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਦੇਵੀ! ਤੁਹਾਡਾ ਰੂਪ ਸਭ ਯਗਿਆਂ ਦਾ ਸੰਯੋਗ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਗਦਾ ਧਾਰੀ ਵਿ্ণੁ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯੋਗੀ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਲਗਭਗ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੇ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਇਹ ਮੁੜ ਫਲ-ਫੂਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਤਨੀਆਂ, ਪੁੱਤਰ, ਘਰ, ਮਿੱਤਰ, ਅਨਾਜ, ਧਨ ਆਦਿਕ — ਇਹ ਸਭ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਸਰੀਰ ਦੀ ਤੰਦਰੁਸਤੀ, ਰਾਜ, ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਦੀ ਨਾਸ਼ ਅਤੇ ਸੁਖ — ਇਹ ਸਭ, ਹੇ ਮਾਤਾ, ਤੁਹਾਡੀ ਨਿਗਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮਿਲਣ ਦੁਸ਼ਵਾਰ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੋ ਅਤੇ ਹਰੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਪਿਤਾ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਅਤੇ ਵਿ्णੁ ਦੇ ਯੋਗ ਨਾਲ, ਇਹ ਚਲ ਅਤੇ ਅਚਲ ਜਗਤ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਸਾਡੀਆਂ ਧਨ-ਸੰਪੱਤੀਆਂ, ਪਸ਼ੂਆਂ, ਘਰਾਂ, ਸੇਵਕਾਂ, ਸਰੀਰਾਂ ਜਾਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਾ ਛੱਡੋ। ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿ्णੁ ਦੀ ਛਾਤੀ ਤੋਂ, ਸਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਮਿੱਤਰ ਮੰਡਲੀ, ਪਸ਼ੂ ਜਾਂ ਗਹਣਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾ ਛੱਡੋ। ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਧਰਮ, ਸਚਾਈ, ਸ਼ੁਚਿਤਾ ਤੇ ਚੰਗੇ ਗੁਣ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਨਿਗਾਹ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਗੁਣਹੀਨ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਸੁਧਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਯੋਗ, ਗੁਣਵਾਨ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਉੱਚ ਕੁਲ ਦਾ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਿਸ ਤੋਂ ਤੁਸੀਂ ਮੁੱਖ ਮੋੜ ਲੈਂਦੇ ਹੋ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਗੁਣ ਤੁਰੰਤ ਦੋਸ਼ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਹੇ ਵਿ्णੁ ਪ੍ਰਿਯਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਜੀਭ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ, ਸਦਾ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ, ਸਾਨੂੰ ਕਦੇ ਨਾ ਛੱਡੋ। ਜਦੋਂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੀ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਬੋਲੀ: ‘‘ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਹੇ ਹਰੀ, ਤੇਰੇ ਇਸ ਸਤੋਤ੍ਰ ਤੋਂ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ। ਜੋ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਵਰ ਮੰਗੋ, ਮੈਂ ਵਰਾਂ ਦੇਣ ਲਈ ਆਈ ਹਾਂ।’’ ਇੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘‘ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੋ ਅਤੇ ਮੈਂ ਵਰ ਯੋਗ ਹੋਂ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਰ ਇਹ ਹੋਵੇ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਾ ਛੱਡੋ। ਅਤੇ, ਹੇ ਸਮੁੰਦਰ-ਜਾਤਾ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਸਤੋਤ੍ਰ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਕਦੇ ਨਾ ਛੱਡੋ — ਇਹ ਮੇਰਾ ਦੂਜਾ ਵਰ ਹੋਵੇ।’’ ਸ਼੍ਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘‘ਹੇ ਇੰਦਰ, ਜਿਸਨੂੰ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਵਰ ਦੇ ਚੁੱਕੀ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲਵਾਂਗੀ। ਅਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਵੇਰੇ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਇਸ ਸਤੋਤ੍ਰ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰੇਗਾ, ਮੈਂ ਉਸ ਤੋਂ ਕਦੇ ਮੁੱਖ ਨਹੀਂ ਮੋੜਾਂਗੀ।’’ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯ, ਜਦ ਇੰਦਰ ਨੇ ਇਸ ਸਤੋਤ੍ਰ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਨੇ ਇਹ ਵਰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼੍ਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੀ ਧੀ ਖ੍ਯਾਤੀ ਤੋਂ ਜੰਮੀ ਸੀ, ਫਿਰ ਸਮੁੰਦਰ ਮਥਣ ਸਮੇਂ, ਜਦ ਦੇਵ ਤੇ ਦੈਤ ਨੇ ਵੱਡੀ ਉੱਦਮ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਮਥਿਆ, ਦੁਬਾਰਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਜਿਵੇਂ ਜਨਾਰਦਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਅਨੇਕ ਅਵਤਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਉਹਦੀ ਸਾਥਿਨੀ ਸ਼੍ਰੀ ਵੀ ਹਰ ਅਵਤਾਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਜੰਮਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਹਰੀ ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਉਹ ਫਿਰ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜੰਮੀ; ਜਦ ਉਹ ਭਾਰਗਵ ਰਾਮ ਹੋਏ, ਧਰਤੀ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ। ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸੀਤਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਰੁਕਮਣੀ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿ्णੁ ਦੇ ਅਵਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਦਾ ਉਸ ਦੀ ਸਾਥਿਨੀ ਬਣੀ। ਦੇਵੀ, ਜਦ ਵੀ ਜਿੱਥੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ — ਦੇਵੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਵ੍ਯ, ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ। ਜੋ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਇਹ ਜਨਮ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੱਕ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿਧੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀ। ਹੇ ਮੁਨਿ, ਜਿਸ ਘਰ ਵਿਚ ਇਹ ਸ਼੍ਰੀ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਅਪਸ਼ਗੁਨ ਤੇ ਝਗੜੇ ਨਹੀਂ ਵੱਸਦੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੀ ਧੀ ਸ਼੍ਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਵੇਂ ਖੀਰ-ਸਾਗਰ ਤੋਂ ਜੰਮੀ। ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਲਈ ਉਚਾਰਿਆ ਅਤੇ ਸਭ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਪੜ੍ਹੇ, ਉਸਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਅਪਸ਼ਗੁਨ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਫਿਰ, ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ‘‘ਹੇ ਮਹਾ-ਮੁਨੀ, ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਪੁੱਛਿਆ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਫਿਰ ਦੱਸੋ।’’ ਪ੍ਰਸਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘‘ਲਕਸ਼ਮੀ, ਖ੍ਯਾਤੀ ਜੋ ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਜੰਮੀ ਅਤੇ ਵਿਨੁ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ। ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੂੰ ਖ੍ਯਾਤੀ ਤੋਂ ਧਾਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਿਧਾਤ੍ਰ, ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਆਯਤੀ ਅਤੇ ਨਿਯਤੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਮੇਰਾ ਦੀ ਧੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਧਾਤ੍ਰ ਤੇ ਵਿਧਾਤ੍ਰ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਪ੍ਰਾਣ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਕੰਡੁ ਜੰਮੇ, ਮ੍ਰਿਕੰਡੁ ਤੋਂ ਮਾਰਕੰਡੇਯ, ਫਿਰ ਵੇਦਸ਼ੀਰ ਜੰਮੇ। ਪ੍ਰਾਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰਿਤਿਮਾਨ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਤੋਂ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਫਿਰ ਭਾਰਗਵ ਵੰਸ਼ ਫੈਲ ਗਿਆ। ਮਰੀਚੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੰਭੂਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪੌਰਣਮਾਸਾ ਜੰਮੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਤੋਂ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਵਿਰਜਾ ਅਤੇ ਸਰਵਗਾ ਹੋਏ। ਹੁਣ, ਹੇ ਦੁਜਾ-ਜਾਤ, ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਅੰਗਿਰਸ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਧੀਆਂ ਕਿਵੇਂ ਜੰਮੀਆਂ।’’ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਜਨਮ, ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਦੀ ਕਥਾ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਈ।