ਹੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯ, ਜਦੋਂ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ, ਜੋ ਸਦਾ ਹਰੀ ਦੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲ ਆਪਣਾ ਮਿੱਠਾ ਦਰਸ਼ਨ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਅਤਿ ਪਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਆਦਿਕ ਦੈਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਕਸ਼ਮੀ ਛੱਡ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋ ਵਿੱਸ਼ਣੂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਧਨਵੰਤਰੀ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਜੋ ਅਮ੍ਰਿਤ ਭਰਿਆ ਕੂੰਭ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸਾਰੇ ਦੁਜਾ-ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਛੀਨ ਲਿਆ। ਤਦ ਵਿੱਸ਼ਣੂ ਜੀ ਨੇ ਮੋਹਨੀਆਂ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਠੱਗ ਲਿਆ, ਅਮ੍ਰਿਤ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਹ ਅਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਲਿਆ। ਦੈਤ, ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਅਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਦੈਤਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਮਾਰੀ ਗਈ ਅਤੇ ਡਰ ਕੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਗਈ, ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਪਰਵਿਸ਼ ਕਰ ਗਈ। ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਵਾਪਸ ਉਸ ਵਿੱਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸੰਖ, ਚੱਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸੁਵਰਗ ਨੂੰ ਪਰਤ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਸੂਰਜ, ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਾਰਗ ਤੇ ਚੱਲ ਪਿਆ; ਸਾਰੇ ਤਾਰੇ ਵੀ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲ ਪਏ। ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਗ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਸਥਾਪਨਾ ਹੋ ਗਈ। ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕ ਸੁਖ-ਸਮਪੰਨਤਾ ਨਾਲ ਸਜ ਗਏ; ਇੰਦਰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹਨ, ਮੁੜ ਮਹਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਆਪਣੀ ਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਸੁਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਕੰਵਲ-ਹਸਤ ਧਾਰੀ ਦੇਵੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਸਹਿਤ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ‘‘ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਕੰਵਲ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖਿੜੇ ਕੰਵਲ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਵਿੱਸ਼ਣੂ ਦੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਿਧੀ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਅਮ੍ਰਿਤ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸ੍ਵਾਹਾ ਤੇ ਸ੍ਵਧਾ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਪਵਿੱਤ੍ਰਤਾ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਰਾਤ ਤੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇ ਮਿਲਾਪ, ਸਮਪੰਨਤਾ, ਗਿਆਨ, ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਯਜ੍ਞ ਦਾ ਗਿਆਨ, ਪਰਮ ਗਿਆਨ, ਗੁਪਤ ਗਿਆਨ ਹੋ, ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਹੋ; ਆਤਮਾ ਦਾ ਗਿਆਨ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ, ਤਿੰਨੋਂ ਵੇਦ, ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਮ੍ਰਿਦੁ ਅਤੇ ਉਗ੍ਰ ਦੋਵੇਂ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੀ ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਯਜ੍ਞਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਗਦਾ-ਧਾਰੀ ਵਿੱਸ਼ਣੂ ਦੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਯੋਗੀ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਤਦ ਉਹ ਲਗਭਗ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ; ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਮੁੜ ਖਿੜ ਉਠੇ ਹਨ। ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤਰ, ਘਰ, ਮਿਤ੍ਰ, ਅਨਾਜ, ਧਨ ਆਦਿਕ ਸਾਰਾ ਕੁਝ, ਹੇ ਮਹਾਦੈਵੀ, ਸਦਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਦੀ ਤੰਦਰੁਸਤੀ, ਰਾਜ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੀ ਨਾਸ਼, ਅਤੇ ਸੁਖ – ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ, ਜਦ ਤੱਕ ਤੁਹਾਡੀ ਕ੍ਰਿਪਾ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੋ, ਅਤੇ ਹਰਿ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਪਿਤਾ ਹਨ; ਤੁਸੀਂ ਅਤੇ ਵਿੱਸ਼ਣੂ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਇਹ ਜਗਤ, ਚਲਤ ਅਤੇ ਅਚਲਤ, ਅੱਜ ਪਰਿਪੂਰਨ ਹੈ। ਹੇ ਸੰਸਾਰ-ਪਾਵਨੀ, ਕਦੇ ਵੀ ਸਾਡੀ ਧਨ-ਧਾਨ, ਪਸ਼ੂ-ਪੰਛੀ, ਘਰ, ਸੇਵਕ, ਸਰੀਰ ਜਾਂ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਨਾ ਛੱਡੋ। ਹੇ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਵਿੱਸ਼ਣੂ ਦੇ ਸੀਨੇ ਤੋਂ ਸਾਡੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਿਤ੍ਰ, ਪਸ਼ੂ ਜਾਂ ਗਹਣੇ ਵੀ ਕਦੇ ਨਾ ਵਿਛੋੜੋ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਪਵਿੱਤ੍ਰ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਧਰਮ, ਸੱਚ, ਪਵਿੱਤ੍ਰਤਾ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਗੁਣ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਗੁਣਹੀਨ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਸੋਭਾਵਾਨ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਉੱਤੇ ਤੁਸੀਂ ਦਇਆ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ-ਯੋਗ, ਗੁਣਵਾਨ, ਧਨਵਾਨ, ਉੱਚ-ਕੁਲ, ਗਿਆਨੀ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਤੇ ਬਹਾਦੁਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਤੁਸੀਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਲੈਂਦੇ ਹੋ, ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਦੋਸ਼ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਸੰਸਾਰ-ਧਾਰੀ, ਹੇ ਵਿੱਸ਼ਣੂ ਪ੍ਰਿਯ, ਤੁਹਾਡੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਜੀਭ ਵੀ ਵਰਣਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ; ਹੇ ਕੰਵਲ-ਨੇਤ੍ਰਾ, ਸਦਾ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਰੱਖੋ, ਸਾਨੂੰ ਕਦੇ ਨਾ ਛੱਡੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਯਥੋਚਿਤ ਸਤੁਤੀ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਹੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਉਤਰ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ‘‘ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਹੇ ਹਰੀ, ਤੇਰੀ ਇਸ ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪਰਸੰਨ ਹੋਈ ਹਾਂ; ਜੋ ਤੂੰ ਮੰਗਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਸੋ ਮੰਗ, ਮੈਂ ਵਰਾਂ ਦੇਣ ਆਈ ਹਾਂ।'' ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਰਜ਼ੂ ਕੀਤੀ, ‘‘ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੋ, ਤੇ ਜੇ ਮੈਂ ਵਰ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਰ ਹੋਵੇ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਾ ਛੱਡੋ।'' ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੂਜਾ ਵਰ ਮੰਗਿਆ, ‘‘ਹੇ ਸਮੁੰਦਰ-ਜਨਿਤਾ, ਜੋ ਕੋਈ ਭੀ ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਕਰੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ, ਉਸਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਨਾ ਛੱਡੋ।'' ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘‘ਹੇ ਇੰਦਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵਰ ਦੇ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਲਵਾਂਗੀ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਸਵੇਰੇ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਕਰੇ, ਉਸ ਤੋਂ ਮੈਂ ਕਦੇ ਮੂੰਹ ਨਹੀਂ ਮੋੜਾਂਗੀ।'' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯ, ਜਦੋਂ ਮਹਾਦੇਵੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਆਪਣੇ ਉਪਾਸਨਾ ਤੇ ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਪਰਸੰਨ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਇਹ ਵਰ ਦਿਤਾ। ਲਕਸ਼ਮੀ ਪਹਿਲਾਂ ਭ੍ਰਿਗੁ ਮੁਨੀ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਖਿਆਤੀ ਤੋਂ ਜਨਮੀ, ਫਿਰ ਸਮੁੰਦਰ ਮਥਨ ਵੇਲੇ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮੀ। ਜਿਵੇਂ ਜਨਾਰਦਨ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪਾਲਕ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਵਤਾਰ ਧਾਰਦੇ ਹਨ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਚਰੀ, ਹਰ ਅਵਤਾਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਹਰੀ ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬਣੇ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਕੰਵਲ ਤੋਂ ਜਨਮੀ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਭਾਰਗਵ ਰਾਮ ਬਣੇ, ਧਰਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ। ਜਦੋਂ ਰਾਘਵ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸੀਤਾ ਹੋਈ, ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਰੁਕਮਣੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਹੋਰ ਅਵਤਾਰਾਂ ਵਿਚ ਵੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤਨ ਰਹੀ। ਦੇਵੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ; ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿੱਸ਼ਣੂ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਸਰੀਰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਪੀੜੀਆਂ ਤੱਕ ਸਮਪੰਨਤਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀ।