ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੁਰਵਾਸਾ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਮਾਲਾ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਸਮਝ ਕੇ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਦੁਰਵਾਸਾ ਜੀ ਨੇ ਕਹਿਆ, "ਹੇ ਇੰਦਰ! ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਮਝਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਕੇ ਮੇਰੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।" ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਦਿੱਤੀ ਮਾਲਾ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਲਈ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੱਖਮੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।" ਦੁਰਵਾਸਾ ਜੀ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਫਟਕਾਰਿਆ, "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ! ਤੂੰ ਵਧੇਰੇ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਅਣਦੇਖਾ ਕੀਤਾ, ਜਦਕਿ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਚਲਦੇ-ਫਿਰਦੇ, ਅਡੋਲ ਸਭ ਜੀਵ ਉਸ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ।" ਮਹਿੰਦਰ (ਇੰਦਰ) ਫੌਰਨ ਆਪਣੇ ਹਾਥੀ ਏਰਾਵਤ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਬੜੀ ਨਮਰਤਾ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਰਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਮਹਾਨ ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ-ਅੱਖੀ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਨਾ ਮੈਂ ਦਇਆਵਾਨ ਹਾਂ, ਨਾ ਹੀ ਮਿੱਠਾ, ਨਾ ਹੀ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਮਾਫੀ ਹੈ। ਹੇ ਇੰਦਰ! ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਾਂਗ ਨਾ ਸਮਝ, ਮੈਂ ਦੁਰਵਾਸਾ ਹਾਂ—ਵਿਚਲਤਤਾ ਦਾ ਰੂਪ।" ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਤੂੰ ਗੌਤਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ ਵਿਅਰਥ ਅਹੰਕਾਰੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ। ਮੈਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈ, ਮੈਂ ਦੁਰਵਾਸਾ ਹਾਂ, ਅਧੀਨਤਾ ਦਾ ਮੂਲ।" "ਤੂੰ ਵਸੀਸ਼ਠ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਾਂਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਮਿਲੀ ਵਡਿਆਈ ਨਾਲ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।" "ਇਹ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਮੇਰੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਜਟਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭੰਨੇ ਭੌਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖ ਕੇ ਡਰਿਆ ਨਹੀਂ?" "ਮੈਂ ਮਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਕਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਇੰਦਰ! ਹੁਣ ਤੇਰੀ ਬੇਨਤੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਹੀਂ ਹੋਵਾਂਗਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਚਲੇ ਗਏ। ਇੰਦਰ ਆਪਣੇ ਹਾਥੀ ਏਰਾਵਤ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਅਮਰਾਵਤੀ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਹੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯ! ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੱਖਮੀ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ, ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਸੁੱਕ ਗਈਆਂ। ਨਾ ਯਜਨਾ ਹੋਏ, ਨਾ ਤਪਸਿਆਚਾਰੀ ਤਪ ਕਰਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਲੋਕ ਦਾਨ-ਪੁੰਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਧਰਮਕਰਮ ਵੱਲ ਮਨ ਲਾਉਂਦੇ। ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਜੀਵਨ-ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਏ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਲਾਲਚ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਲਈ ਵੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ। ਜਿੱਥੇ ਜੀਵਨ-ਸ਼ਕਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਲੱਖਮੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਲੱਖਮੀ ਜੀਵਨ-ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਚਲਦੀ ਹੈ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਲੱਖਮੀ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜੀਵਨ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਿਨਾ ਗੁਣ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਬਲ ਤੇ ਵੀਰਤਾ ਵਰਗੇ ਗੁਣ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਲੋਕ ਨਿੰਦਤ ਹਨ; ਜੋ ਬਲ ਤੇ ਵੀਰਤਾ ਤੋਂ ਖਾਲੀ, ਉਹ ਸਭ ਵਲੋਂ ਅਪਮਾਨਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਮਨ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਬਦਨਾਮ ਤੇ ਅਪਯਸ਼ੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਤਦ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਜਦ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕ ਲੱਖਮੀ ਤੇ ਜੀਵਨ-ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੈਤ ਤੇ ਦਾਨਵ ਵੀ ਲਾਲਚ ਦੇ ਕਾਰਣ, ਲੱਖਮੀ ਤੇ ਜੀਵਨ-ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਵੰਝੇ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ, ਲੱਖਮੀ ਤੇ ਜੀਵਨ-ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਦੇਵਤਾ ਸ਼ਰਨ ਲੱਭਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਅੱਗ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਕੋਲ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਖਣ-ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੇ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਕਰਨ, ਸੰਭਾਲਣ ਤੇ ਨਾਸ ਦੇ ਮੂਲ, ਉੱਚ ਤੇ ਨੀਵਾਂ ਸਭ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਕੋਲ ਜਾਓ।" "ਤੁਸੀਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਕੋਲ ਜਾਓ, ਜੋ ਬੇਅੰਤ, ਅਜੈ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਵਿਆਕਤ ਤੇ ਵਿਅਕਤ ਦਾ ਮੂਲ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਕਾਰਣ ਤੇ ਫਲਾਂ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ।" "ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਸ਼ਰਨ ਆਏਆਂ ਦੀ ਪੀੜਾ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਭਲਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਦੁੱਧ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ ਤੇ ਗਏ। ਉੱਥੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਚਿਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਹਰੀ (ਵਿਸ਼ਨੂ) ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। "ਅਸੀਂ ਉਸ ਸਰਬ-ਵਿਆਪੀ, ਸਰਬ-ਸ਼ਾਂਤ, ਬੇਅੰਤ, ਅਜਨਮਾ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਅਵਿਆਕਤ ਤੇ ਅਦਵਿਤੀਯ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।" "ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਖਮ ਤੋਂ ਵੀ ਸੁਖਮ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ—ਅਸੀਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।" "ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ—" "ਜੋ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰੇ, ਜੋ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਯੋਗੀ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਇੱਛੁਕਾਂ ਲਈ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ—" "ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਤ ਆਦਿਕ ਗੁਣ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ, ਆਦਿ ਪੁਰਖ ਹੈ—ਉਹ ਸਾਡੀ ਰਾਖੀ ਕਰੇ।" "ਹਰੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਾਲ, ਕਾਠਾ, ਨਿਮੇਸ਼ ਆਦਿਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮਾਪ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਸਾਡੀ ਰਾਖੀ ਕਰੇ।" "ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਪਰ ਲੋਕ-ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਨਾਂ ਹੈ; ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਸਭ embodied ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਸਾਡੀ ਰਾਖੀ ਕਰੇ।" "ਜੋ ਕਾਰਣ ਤੇ ਫਲ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਜੋ ਕਾਰਣ ਦਾ ਵੀ ਕਾਰਣ ਹੈ, ਤੇ ਫਲ ਦਾ ਵੀ ਫਲ ਹੈ—ਉਹ ਹਰੀ ਸਾਡੀ ਰਾਖੀ ਕਰੇ।" "ਜੋ ਫਲ ਦਾ ਫਲ ਤੇ ਕਾਰਣ ਹੈ, ਤੇ ਆਪ ਹੀ ਉਸ ਫਲ ਦਾ ਫਲ ਹੈ—ਕਾਰਣ ਤੇ ਫਲ ਦੋਵਾਂ ਬਣ ਕੇ—ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।" "ਜੋ ਸਾਰੇ ਕਾਰਣਾਂ ਦਾ ਕਾਰਣ, ਤੇ ਉਸ ਕਾਰਣ ਦਾ ਵੀ ਕਾਰਣ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਕਾਰਣਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ—ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।" "ਜੋ ਭੋਗੀ, ਭੋਗ, ਕਰਤਾ ਤੇ ਕਰਤਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਕਰਮ ਤੇ ਫਲ ਦੋਵਾਂ ਹੈ—ਅਸੀਂ ਉਸ ਪਰਮ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।" "ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਅਜਨਮਾ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਅਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ, ਅਵਿਆਕਤ ਤੇ ਨਿਰਵਿਕਾਰ ਹੈ—ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪਰਮ ਅਵਸਥਾ ਹੈ।" "ਜੋ ਨਾ ਸਥੂਲ, ਨਾ ਸੁਖਮ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਗੁਣ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ—ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਪਰਮ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।" "ਜਿਸ ਦੀ ਅਣਗਿਣਤ ਅੰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕੇਵਲ ਇਕ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੰਸਾਰਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ—ਉਹ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ—ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।" "ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪਰਮ ਅਵਸਥਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਾ ਦੇਵਤੇ, ਨਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਨਾ ਮੈਂ, ਨਾ ਸ਼ੰਕਰ ਜਾਣਦੇ—" "ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪਰਮ ਅਵਸਥਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਯੋਗੀ, ਸਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪਵਿੱਤਰ ਓਮ ਵਿੱਚ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਤੇ ਪੁੰਨ ਦੋਵੇਂ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਫਿਰ ਜੀਵਨ, ਲੱਖਮੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਪਰਦਾਨ ਕਰੇ।