ਸੂਰਜ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗ੍ਰਹਿ ਆਉਂਦੇ ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਬਾਰ੍ਹ ਅੱਖਰੀ ਮੰਤਰ ਦਾ ਮਨਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। ਪਰ ਜੋ ਲੋਕ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਯਜਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਤਾਮਿਸ੍ਰਾ, ਅੰਧਤਾਮਿਸ੍ਰਾ, ਮਹਾਰੌਰਵ, ਰੌਰਵ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗਲ, ਕਾਲਸੂਤ੍ਰ ਅਤੇ ਅਵੀਚੀ ਵਰਗੇ ਡਰਾਉਣੇ ਨਰਕ-ਸਥਾਨ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਪਾਰਾਸ਼ਰ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦ ਉਹ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਮਨੋਜਾਤ ਜੀਵ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕਰਮ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਆਤਮਾਵਾਂ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨੀ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈਆਂ। ਪਿਛਲੇ ਵਾਰ ਜਿੰਨੇ ਜੀਵ—ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਚਲ ਤੱਕ—ਜੋ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੁਬਾਰਾ ਉਪਜ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਨ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਰਚੇ ਗਏ। ਪਰ ਜਦ ਇਹ ਜੀਵ ਵਧੇ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਮਨੋਜਾਤ ਪੁੱਤਰ ਰਚੇ: ਭ੍ਰਿਗੁ, ਪੁਲਸਤ੍ਯ, ਪੁਲਹ, ਕ੍ਰਤੁ, ਅੰਗੀਰਸ, ਮਰੀਚੀ, ਦਕ੍ਸ਼, ਅਤ੍ਰਿ ਅਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ। ਇਹ ਨੌਂ ਮਨੋਜਾਤ ਪੁੱਤਰ ਪੁਰਾਣਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਨੌਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਖ੍ਯਾਤਿ, ਭੂਤਿ, ਸੰਭੂਤਿ, ਖ਼ਮਾ, ਪ੍ਰੀਤੀ, ਸਨ੍ਨਤਿ, ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਅਨਸੂਯਾ ਰਚੀਆਂ। ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਰਚ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਤਨੀਆਂ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਸਨੰਦਨ ਆਦਿਕ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਰਚੇ ਗਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ, ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਤਾਨ ਉਤਪੰਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਉਹ ਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰ ਚੁੱਕੇ, ਰਾਗ-ਦ੍ਵੈਸ਼ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਬੇਪਰਵਾਹ ਰਹੇ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਕ੍ਰੋਧ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਅੱਗ ਦਾ ਭਯਾਨਕ ਗੁੱਛਾ ਨਿਕਲਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕ ਚਮਕ ਉਠੇ। ਉਸ ਦੇ ਭੌਂਹ ਦੀ ਲਕੀਰ ਵਿਚੋਂ, ਜੋ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭੜਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਰੁਦ੍ਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਜੋ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਅਤਿਅਤਿ ਭਯਾਨਕ, ਅਧ-ਪੁਰਖ ਅਤੇ ਅਧ-ਸਤ੍ਰੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੰਡ ਲਓ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਪੁਰਖ ਅਤੇ ਸਤ੍ਰੀ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ, ਫਿਰ ਕਈ ਪੁਰਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਦਸ-ਗੁਣਾ ਹੋ ਕੇ, ਫਿਰ ਇਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਤ੍ਰੀ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੀ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ—ਕਦੇ ਮਧੁਰ, ਕਦੇ ਭਯਾਨਕ, ਕਦੇ ਗੌਰੇ, ਕਦੇ ਕਾਲੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ, ਸਵਯੰਭੂਵ ਮਨੁ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਹੀ ਜਨਮਿਆ ਸੀ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮਨੁ ਬਣਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਤਰੂਪਾ, ਜੋ ਤਪ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰਿਆ। ਉਸ ਮਨੁ ਤੋਂ ਹੀ ਦੇਵੀ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਜਨਮੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ—ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਅਤੇ ਉਤਤਾਨਪਾਦ, ਅਤੇ ਦੋ ਧੀਆਂ—ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਅਤੇ ਆਕੂਤੀ। ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਨੂੰ ਦਕ੍ਸ਼ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਆਕੂਤੀ ਨੂੰ ਰੁਚਿ ਨੂੰ। ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਰੁਚਿ ਨੇ ਆਕੂਤੀ ਨਾਲ ਵਿਅਾਹ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਨਾਮਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ। ਇਸ ਸਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਤੋਂ ਬਾਰਾਂ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜੋ ਯਮ ਨਾਮਕ ਦੇਵਤੇ ਬਣੇ, ਸਵਯੰਭੂਵ ਮਨੁ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਤੋਂ ਚੋਵੀਂ ਧੀਆਂ ਜਨਮੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ: ਸ਼ਰਧਾ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਧ੍ਰਿਤੀ, ਤੁਸ਼ਟੀ, ਮੇਧਾ, ਪੁਸ਼ਟੀ, ਕ੍ਰਿਆ, ਬੁੱਧੀ, ਲਾਜਾ, ਵਪੁ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਕੀਰਤੀ। ਧਰਮ ਨੇ, ਵਿਆਹ ਲਈ, ਦਕ੍ਸ਼ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਗਿਆਰਾਂ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ। ਖ੍ਯਾਤਿ, ਸਤੀ, ਸੰਭੂਤਿ, ਸ੍ਮ੍ਰਿਤੀ, ਪ੍ਰੀਤੀ, ਖ਼ਮਾ, ਸੰਤਤਿ, ਅਨਸੂਯਾ, ਊਰਜਾ, ਸ੍ਵਾਹਾ ਅਤੇ ਸ੍ਵਧਾ—ਇਹ ਧੀਆਂ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ: ਭ੍ਰਿਗੁ, ਭਵ, ਮਰੀਚੀ, ਅੰਗੀਰਸ, ਪੁਲਸਤ੍ਯ, ਪੁਲਹ, ਕ੍ਰਤੁ, ਅਤ੍ਰਿ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਵਹ੍ਨਿ ਅਤੇ ਪਿਤਰ। ਸ਼ਰਧਾ ਤੋਂ ਕਾਮ, ਚਲਾ ਤੋਂ ਦਰਪ, ਨਿਯਮ ਤੋਂ ਧ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਤੁਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਸੰਤੋਸ਼ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਲੋਭ ਜਨਮੇ। ਮੇਧਾ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੁਤ, ਕ੍ਰਿਆ ਤੋਂ ਦੰਡ, ਨਯਾ ਅਤੇ ਵਿਨਯਾ ਵੀ ਜਨਮੇ। ਬੋਧ, ਬੁੱਧੀ, ਲਾਜਾ, ਵਿਨਯਾ ਅਤੇ ਵਪੁ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਵ੍ਯਵਸਾਯਾ ਜਨਮਿਆ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੋਂ ਖੇਮ ਜਨਮਿਆ। ਸੁਖ, ਸਿੱਧੀ, ਯਸ਼ ਅਤੇ ਕੀਰਤੀ—ਇਹ ਧਰਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਕਾਮ ਤੋਂ ਰਤੀ ਜਨਮੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਹਰਸ਼ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਪੋਤਾ ਹੋਇਆ। ਹਿੰਸਾ ਨੇ ਅਧਰਮ ਨੂੰ ਪਤੀ ਬਣਾਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਅਨ੍ਰਿਤ ਜਨਮਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਨਿਕ੍ਰਿਤੀ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਮਾਇਆ ਅਤੇ ਵੇਦਨਾ ਜਨਮੀਆਂ। ਮਾਇਆ ਅਤੇ ਵੇਦਨਾ ਨੇ ਜੋੜਾ ਬਣਾਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮਾਇਆ ਨੇ ਮ੍ਰਿਤਿਉ (ਮੌਤ) ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵੇਦਨਾ ਨੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਜਨਮਿਆ, ਅਤੇ ਰੌਰਵ ਤੋਂ ਉਹ ਨਿਕਲਿਆ। ਮ੍ਰਿਤਿਉ ਤੋਂ ਵਿਆਧੀ (ਬਿਮਾਰੀ), ਜਰਾ (ਬੁਢਾਪਾ), ਸ਼ੋਕ (ਸ਼ੋਕ), ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ (ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ) ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ (ਗੁੱਸਾ) ਜਨਮੇ। ਇਹ ਸਭ ਦੁੱਖ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਪਤਨੀ ਜਾਂ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਾਰੇ ਸੰਯਮਤ ਬੀਜ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ, ਹੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਮਨੋਜਾਤ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਦਾ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਲਯ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਦਕ੍ਸ਼, ਮਰੀਚੀ, ਅਤ੍ਰਿ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ—ਇਹ ਸਾਰੇ, ਹੇ ਭਾਗ੍ਯਸ਼ਾਲੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ।