ਮੈਤਰੇਯ ਜੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਬਦਮਾਸ ਬਾਂਦਰ ਨੇ ਯਗਨਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਧਰਮ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਜੰਗਲਾਂ, ਖੇਤਰ, ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਪਿੰਡ ਸਾੜਦਾ ਗਿਆ; ਕਈ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਪਹਾੜ ਉਠਾ ਕੇ ਪਿੰਡਾਂ ‘ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ। ਪੱਥਰ ਤੇ ਦਰੱਖਤ ਉਖਾੜ ਕੇ ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦਾ ਸੀ, ਫਿਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਲਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼੍ਰਿਤ ਕਰਦਾ। ਉਸ ਦੀ ਉਤਸ਼੍ਰਿਤੀ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਥਲ-ਪੁੱਥਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਹੜ੍ਹ ਆਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਕੰਢਿਆਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਵਗਾ ਦਿੱਤੇ। ਉਹ ਬਾਂਦਰ, ਆਪਣੀ ਇਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਡਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਲੁੱਟ-ਮਾਰ, ਤਬਾਹੀ ਤੇ ਟਕਰਾਰ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ, ਫਿਰਦਾ। ਉਸ ਦੀ ਉਤਸ਼੍ਰਿਤੀ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਅਪਕ ਉਲਝਣ ਪੈ ਗਈ, ਮੈਤਰੇਯ ਜੀ; ਵੇਦ-ਪਾਠ ਤੇ ਮੰਤ੍ਰ-ਉਚਾਰਣ ਰੁਕ ਗਏ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਪੀੜਾ ਹੋਈ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਰੈਵਤ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਹਲਾਯੁਧ ਨੇ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀ, ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਤਨੀ ਰੈਵਤੀ ਤੇ ਹੋਰ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਉਸ ਨਾਲ ਸੀ। ਚਮਕਦਾਰ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਘੇਰ ਵਿਚ, ਯਾਦਵਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਗੀਤ ਸੁਣਦਾ ਹੋਇਆ, ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ‘ਤੇ ਕੂਬੇਰਾ ਵਰਗਾ ਆਨੰਦ ਲੈ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਤਦ ਬਾਂਦਰ ਆਇਆ, ਸੀਰੀਣ ਦੇ ਹਲ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ, ਤੇ ਹਲ ਤੇ ਗਦਾ ਨੂੰ ਲਹਿਰਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਰਾਬ ਵਾਲੇ ਕਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਉਪਦ੍ਰਵ ਤੇ, ਬਲਦੇਵ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਆਇਆ; ਪਰ ਬਾਂਦਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਉਗਰਤਾ ਦਾ ਕੋਈ ਧਿਆਨ ਨਾ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਬਲਦੇਵ ਉਠ ਕੇ ਗਦਾ ਫੜੀ, ਤੇ ਬਾਂਦਰ ਨੇ ਵੱਡਾ ਪੱਥਰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਬਾਂਦਰ ਨੇ ਪੱਥਰ ਸੁੱਟਿਆ, ਪਰ ਬਲਦੇਵ ਨੇ ਗਦਾ ਨਾਲ ਉਸ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਟੁਕੜਿਆਂ ‘ਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ। ਜਦ ਗਦਾ ਨੀਵੇਂ ਆਈ, ਬਾਂਦਰ ਨੇ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਛਾਲ ਮਾਰੀ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਬਲਦੇਵ ਦੇ ਛਾਤੀ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਹਥੇਲੀ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ। ਫਿਰ, ਬਲਦੇਵ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ‘ਤੇ ਮੁੱਕਾ ਮਾਰਿਆ; ਦ੍ਰਾਵਿਡਾ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਖੂਨ ਵਗਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦਾ ਜੀਵਨ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦ ਉਸ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਡਿੱਗੀ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵੀ ਟੁੱਟ ਕੇ ਸੌ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਗਈ, ਮੈਤਰੇਯ ਜੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਜਰ ਦੀ ਚੋਟ ਨਾਲ। ਤਦ ਦੇਵਤੇ ਰਾਮ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲ ਵਿਰਸਾਉਣ ਲੱਗੇ, ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਏ, ਤੇ ਕਹਿ ਰਹੇ, "ਸ਼ਾਬਾਸ਼! ਤੁਸੀਂ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।" "ਇਹ ਮੰਦ ਬਾਂਦਰ, ਜੋ ਦੈਤ ਪੱਖ ਦਾ ਸਹਾਇਕ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਹੇ ਵੀਰ! ਭਾਗ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਪਾ ਗਿਆ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਗੁਹ੍ਯਕਾ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਪਰਤ ਗਏ। ਬਲਦੇਵ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਹਾਰੇ, ਦੇ ਅਨੇਕ ਅਮੁੱਲੇ ਕਰਤਬ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ, ਬਲਦੇਵ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੈਤਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਫਾਲਗੁਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ, ਸਭ ਫੌਜਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਕੇ। ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਦੀ ਆੜ ਹੇਠ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਅੰਤ ਕੀਤਾ। ਦਵਾਰਕਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ-ਸਰੂਪ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਪਰਤ ਗਿਆ। ਮੈਤਰੇਯ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਰਾਹੀਂ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਨਾਸ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ? ਅਤੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਕਿਵੇਂ ਛੱਡਿਆ?" ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਕਣ੍ਵ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਨਾਰਦ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਦ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਪਿੰਡਾਰਕ ਤੀਰਥ ‘ਤੇ ਵੇਖੇ, ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ, ਜੋ ਯੁਵਾ ਹੋਣ ਦੇ ਗਰੂਰ ਵਿਚ ਤੇ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ, ਸੰਬਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਜਾਮਬਵਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਔਰਤ ਵਾਂਗ ਸਜਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਕੋਲ ਵਿਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਆਏ ਤੇ ਕਿਹਾ: "ਇਹ ਔਰਤ ਪੁੱਤਰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਦੱਸੋ, ਇਹ ਕੀ ਜਨਮ ਦੇਵੇਗੀ?" ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲੇ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਠੱਗੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਏ, ਕਹਿ ਉਠੇ, "ਇਹ ਇੱਕ ਮੋਸਲ (ਕੁਟਾਰਾ) ਜਨਮ ਦੇਵੇਗੀ।" "ਇਹ ਮੋਸਲ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਬਣੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਮਿਟ ਜਾਵੇਗਾ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਸਾਰਾ ਹਾਲ ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ; ਸੰਬਾ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਮੋਸਲ ਜਨਮਿਆ। ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਨੇ ਉਸ ਮੋਸਲ ਨੂੰ ਪੀਸ ਕੇ ਪਾਊਡਰ ਬਣਾਇਆ, ਤੇ ਉਹ ਪਾਊਡਰ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਮੋਸਲ, ਜੋ ਲੋਹੇ ਦੀ ਸੀ ਤੇ ਯਾਦਵਾਂ ਨੇ ਪੀਸ ਦਿੱਤੀ, ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਜੋ ਬਾਣ ਦੀ ਨੋਕ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਉਹ ਵੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਿਆ, ਤੇ ਇੱਕ ਮੱਛੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਫੜ ਲਿਆ; ਜਦ ਮੱਛੀ ਮਾਰੀ ਗਈ, ਇੱਕ ਜੰਗਲੀ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪੇਟ ਤੋਂ ਨੋਕ ਲੈ ਲਈ। ਪ੍ਰਭੂ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਅੰਤਮ ਸਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਨਿਯਮ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਪਵਨ, ਕੇਸ਼ਵ ਕੋਲ ਆਇਆ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਚੁਪਚਾਪ ਕਿਹਾ: "ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਦੂਤ ਹਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।" ਵਸੁ, ਅਸ਼ਵਿਨ, ਮਰੁਤ, ਆਦਿਤ, ਰੁਦ੍ਰ, ਸਾਧ੍ਯ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸ਼ਕ੍ਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜਦਾ ਹੈ; ਸੁਣੋ, ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ। "ਧਰਤੀ ਦੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ, ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਲ ਆਏ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ।" "ਦੁਸ਼ਟ ਦੈਤ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਤੁਸੀਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ; ਹੁਣ ਦੇਵਤੇ, ਜੋ ਰੱਖਵਾਲੀ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਹਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ।" "ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਇਛਾ ਹੋਵੇ, ਹੁਣ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਚਲੋ।