ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜੋ ਸੰਤਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਸਨ—ਧੇਨੁਕਾ, ਕੇਸ਼ੀ, ਕੰਸ, ਕੁਵਲਯਾਪੀਡ, ਪੁਤਨਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਿਹੜੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਤੂੰ, ਜਿਸਦੀ ਤਾਕਤ ਹੀ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਰਾਖੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਦੇਵਤੇ ਯਜਮਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਕਾਰਜ ਲਈ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਹੱਲ ਕਰ। ਹੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁ-ਸੂਦਨ, ਇਹ ਨਰਕਾਸੁਰ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਗਜ੍ਯੋਤਿਸ਼ਪੁਰ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਦੇਵੀਆਂ, ਸਿੱਧਾਂ, ਅਸੁਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਫੜ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕਰ ਲਈਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਛਤਰੀ, ਮੰਦਰਾਚਲ ਦਾ ਰਤਨ-ਸ਼ਿਖਰ ਅਤੇ ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਕੁੰਡਲ ਵੀ ਚੁਰਾ ਲਏ ਹਨ। ਉਸ ਅਸੁਰ ਨੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਹਾਥੀ ਐਰਾਵਤ ਨੂੰ ਹੜਪਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਦਿਤੀ ਦੇ ਅਲੌਕਿਕ ਕਾਲੇ ਵਮਨ ਨੂੰ ਵੀ ਫੜ ਲਿਆ। ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਬੁਰਾਈਆਂ, ਹੇ ਗੋਵਿੰਦ, ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੀਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਜੋ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੂੰ ਆਪ ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਕਰ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਪਰਾਸ਼ਰ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਕਿ ਦੇਵਕੀ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਮੰਦ-ਮੰਦ ਮੁਸਕੁਰਾਏ, ਇੰਦਰ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜਿਆ ਤੇ ਆਪਣੀ ਉੱਤਮ ਅਸੀਨ ਤੋਂ ਉੱਠੇ। ਉਹ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਏ, ਸਾਥੀ ਸਤ੍ਯਭਾਮਾ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾਲ ਬਿਠਾਇਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਗਜ੍ਯੋਤਿਸ਼ਪੁਰ ਦੀ ਓਰ ਚਲੇ ਗਏ। ਇੰਦਰ ਵੀ ਐਰਾਵਤ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਗਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜਦੋਂ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਦਵਾਰਕਾ ਦੇ ਵਾਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੱਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਪ੍ਰਾਗਜ੍ਯੋਤਿਸ਼ਪੁਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸੋ ਯੋਜਨ ਤੱਕ, ਮੁਰਾ ਦੇ ਫੰਦੇਆਂ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੇਜ਼ ਧਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਛੁਰੀਆਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਹਰੀ ਨੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਸੁੱਟ ਕੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਫੰਦੇ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ। ਫਿਰ ਮੁਰਾ ਉੱਠਿਆ, ਪਰ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਹਰੀ ਨੇ ਮੁਰਾ ਦੇ ਸੱਤ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਚੱਕਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੁੱਟੇ ਪਰਵਾਨਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸੜ ਗਏ, ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹਯਗ੍ਰੀਵ ਅਤੇ ਪੰਜਜਨ ਨਾਮਕ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪ੍ਰਾਗਜ੍ਯੋਤਿਸ਼ਪੁਰ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਵਧੇ। ਉਥੇ ਨਰਕਾਸੁਰ ਨੇ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਗੋਵਿੰਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸੁੱਟਿਆ। ਜਦ ਨਰਕਾ ਨੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਚੱਕਰਧਾਰੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਸੁੱਟ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਨਰਕਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਧਰਤੀ, ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਕੁੰਡਲ ਲੈ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਕੋਲ ਆਈ ਅਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗੀ: "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਦ ਤੂੰ ਸੂਰ (ਵਰਾਹ) ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਉਠਾਇਆ ਸੀ, ਤਦ ਤੇਰੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਸੀ। ਤੂੰ ਹੀ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਤੇ ਤੂੰ ਹੀ ਹੁਣ ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਕੁੰਡਲ ਲੈ, ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰ। ਮੇਰਾ ਭਾਰ ਹਲਕਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਤੂੰ ਆਪ ਆਪਣੇ ਅੰਸ਼ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਹੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਸੰਘਾਰਕ, ਆਦਿ ਤੇ ਅੰਤ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਹੈਂ, ਤੈਨੂੰ ਹੋਰ ਕੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੀਏ? ਤੂੰ ਸਰਬ-ਵਿਆਪੀ, ਕਰਤਾ ਤੇ ਕਰਮ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈਂ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀ ਕਹੀ ਜਾਵੇ? ਤੂੰ ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹੈਂ; ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਮਿਹਰ ਕਰ; ਜੋ ਕੁਝ ਨਰਕਾ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਮਾਫ ਕਰ ਦੇ, ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਤੂੰ ਮਾਰਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਉਸਦੀ ਖ਼ਤਾ ਨਾ ਮੰਨ।" ਪਰਾਸ਼ਰ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਨੇ "ਤਿਵੇਂ ਹੋਵੇ" ਆਖਿਆ, ਤੇ ਨਰਕਾ ਦੇ ਮਹਿਲ ਤੋਂ ਰਤਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਲਿਆ। ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਨੇ ਸੋਲ੍ਹ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇਖੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚਾਰ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ ਉੱਤਮ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਵੀੜ੍ਹ—ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ—ਅਤੇ ਕਾਂਬੋਜ ਦੇ ਇਕਵਿੰਜਾ ਹਜ਼ਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੀ ਵੇਖੇ। ਗੋਵਿੰਦ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਨਰਕਾ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਹਨਾਂ ਕੁੜੀਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਦਵਾਰਕਾ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਰੁਣ ਦਾ ਛਤਰੀ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦਾ ਪਹਾੜ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਹਰੀ ਨੇ ਉਹ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਲੋਡ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਸਤ੍ਯਭਾਮਾ ਸਮੇਤ, ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਕੁੰਡਲ ਤੇ ਨਰਕਾ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦੇਵਲੋਕ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਪਰਾਸ਼ਰ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਕਿ ਗਰੁੜ, ਵਰੁਣ ਦਾ ਛਤਰੀ, ਰਤਨਾਂ ਦਾ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਲੈ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਹਰੀ, ਸਵਰਗ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਇਆ; ਦੇਵਤੇ ਹੱਥੀਂ ਭੇਟਾਂ ਲੈ ਕੇ ਜਨਾਰਦਨ ਦੇ ਕੋਲ ਆਏ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਜੋ ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਸ਼ਿਖਰ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਅਦਿਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਅਦਿਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਕੁੰਡਲ ਭੇਟ ਕਰ ਦਿੱਤੇ; ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਨਰਕਾ ਦੇ ਸੰਘਾਰ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਵੀ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਾਂ ਅਦਿਤੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸੀ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪਾਲਕ ਹਰੀ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਭਾਵ ਨਾਲ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਨ ਲੱਗੀ: "ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸਦਾ-ਥਿਰ ਆਤਮਾ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਮਨ, ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਪਰ ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਦੁਅਤਾ ਤੋਂ ਉਪਰ, ਸ਼ੁੱਧ ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।