ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੀ ਹਦਾਇਤ 'ਤੇ, ਮਾਇਆਵਤੀ ਨੇ ਉਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪਾਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਬੱਚਾ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਅਸਾਧਾਰਣ ਸੋਹਣੀ ਸੂਰਤ ਕਰਕੇ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਮਾਇਆਵਤੀ ਦਾ ਮਨ ਮੋਹ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। ਜਦ ਉਹ ਨੌਜਵਾਨੀ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤਾਂ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਚਾਲ ਵਾਲੀ ਮਾਇਆਵਤੀ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਉਸ ਲਈ ਲੋਚਨਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ। ਗਹਿਰੀ ਵਾਸਨਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਨਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਜਾਦੂਈ ਵਿਦਿਆ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ ਨੂੰ ਸਿਖਾਉਣ ਲੱਗੀ, ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਸਦਾ ਉਸ ਉੱਤੇ ਹੀ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ। ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਮਾਇਆਵਤੀ ਦਾ ਲਗਾਅ ਵਧਿਆ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਕਮਲ-ਨੈਣ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਮਾਂ ਵਾਲਾ ਸੁਭਾਅ ਛੱਡ ਕੇ ਅਜਿਹਾ ਵਿਹਾਰ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ?" ਇਸ ਉੱਤੇ ਮਾਇਆਵਤੀ ਨੇ ਸੱਚ ਦੱਸਿਆ, "ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ। ਇਹ ਕਾਲਸ਼ੰਭਰ ਤੇਰਾ ਵੈਰੀ ਹੈ। ਤੈਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੈਨੂੰ ਮੱਛੀ ਨੇ ਨਿਗਲ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਲੱਭਿਆ। ਪਰ ਤੇਰੀ ਮਾਂ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਮਮਤਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਜੇ ਵੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਰੋ ਰਹੀ ਹੈ।" ਇਹ ਸੱਚ ਸੁਣਕੇ, ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ ਦਾ ਮਨ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭੜਕ ਉਠਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੰਭਰ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਲਈ ਲਲਕਾਰਿਆ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਲੜਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਦੈਤ ਦੇ ਪੂਰੇ ਸੈਨਾ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਸ਼ੰਭਰ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਜਾਦੂਈ ਮਾਇਆਵਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅੱਠਵੀਂ ਮਾਇਆ ਵਰਤ ਕੇ ਕਾਲਸ਼ੰਭਰ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਮਾਇਆਵਤੀ ਸਮੇਤ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਮਾਇਆਵਤੀ ਨਾਲ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇਖ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ। ਰੁਕਮਣੀ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸੀ, ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ, "ਮੇਰਾ ਇਹ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਹੁਣ ਨੌਜਵਾਨੀ ਵਿਚ ਖੜਾ ਹੈ, ਕਿੰਨਾ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜੇ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ ਇਸ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਜਿਊਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਵਾਕਈ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਹੇ ਨੌਜਵਾਨ। ਜਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰਾ ਲਾਡ ਪਿਆਰ ਹੈ ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਲ ਮੇਰੀ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਾਫ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਹਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ।" ਇਸ ਵੇਲੇ ਨਾਰਦ ਜੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਅੰਦਰ ਆਏ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਰੁਕਮਣੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਸੁੰਦਰ-ਭਾਲ ਵਾਲੀ, ਇਹ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੰਭਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਹੈ; ਇਹ ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਹੀ ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਚੱਕ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਮਾਇਆਵਤੀ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਸ਼ੰਭਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ। ਸੁਣ, ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ। ਜਦ ਮਾਨਮਥਾ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਪੁਨਰਾਵਤਾਰ ਲਈ, ਮਾਇਆਵਤੀ ਨੇ ਜਾਦੂਈ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਸ਼ੰਭਰ ਨੂੰ ਭੁਲਾਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਹਾਰ ਤੇ ਭੋਗ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸੋਹਣਾ ਜਾਦੂਈ ਰੂਪ ਦੈਤ ਨੂੰ ਵਿਖਾਇਆ। ਇਹ ਹੀ ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਨਾਰੀ ਹੈ। ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਕਾਮ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਵਜੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਰਤੀ, ਉਸ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ, ਤੇਰੀ ਪੁੱਤਰ-ਵਧੂ ਹੈ। ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਾ ਕਰ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰੁਕਮਣੀ ਤੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਦੋਵੇਂ, ਅਤੇ ਪੂਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, "ਸ਼ਾਬਾਸ਼! ਸ਼ਾਬਾਸ਼!" ਪੁਕਾਰ ਉਠੇ। ਜਦ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਰੁਕਮਣੀ ਆਪਣੇ ਲੰਮੇ ਵਿਛੋੜੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਦੁਆਰਕਾ ਦੇ ਲੋਕ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ। ਰੁਕਮਣੀ ਦੇ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਸਨ: ਚਾਰੁਦੇਸ਼ਣਾ, ਸੁਦੇਸ਼ਣਾ, ਚਾਰੁਦੇਵ, ਮਹਾਂਬਲੀ ਸੁਸ਼ੇਣ, ਚਾਰੁਗੁਪਤ, ਭਦ੍ਰਚਾਰੁ। ਰੁਕਮਣੀ ਨੇ ਚਾਰੁਵਿੰਦ, ਸੁਚਾਰੁ, ਚਾਰੁ, ਮਹਾਂਬਲੀ ਚਾਰੁਵਰਯ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ ਚਾਰੁਮਤੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ: ਕਾਲਿੰਦੀ, ਮਿਤ੍ਰਾਵਿੰਦਾ, ਨਗਨਜਿਤ ਦੀ ਧੀ ਸਤਿਆ, ਅਤੇ ਹੋਰ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਦੇਵੀ ਜਾਮ੍ਬਵਤੀ, ਰੂਪ ਬਦਲਣ ਵਾਲੀ ਰੋਹਿਣੀ, ਮਦ੍ਰਾ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਾਭੰਡਨਾ ਵੀ ਸਨ। ਸਤ੍ਯਭਾਮਾ (ਸਤ੍ਰਜਿਤ ਦੀ ਧੀ), ਸੁੰਦਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ ਲਕ੍ਸ਼ਮਣਾ ਅਤੇ ਚੱਕਰਧਾਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਹੋਰ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਪਤਨੀਆਂ ਵੀ ਸਨ। ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਰੁਕਮੀ ਦੀ ਧੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਵਯੰਵਰ 'ਤੇ ਸੀ, ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ ਨੂੰ ਹਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਅਨਿਰੁੱਧ ਸੀ—ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਵਿਰਤਾ ਵਾਲਾ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਬਹਾਦਰੀ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ। ਉਸ ਲਈ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਰੁਕਮੀ ਦੀ ਪੋਤੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਰੁਕਮੀ ਨੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੌਰੀ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪੋਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਵਿਆਹ ‘ਤੇ ਰਾਮ, ਹੋਰ ਯਾਦਵ ਅਤੇ ਹਰੀ, ਸਾਰੇ ਰੁਕਮੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਭੋਜਕਟਾ ਗਏ। ਜਦ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ ਦਾ ਵਿਆਹ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਕਲਿੰਗ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਰੁਕਮੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹਲਾਯੁਧ (ਬਲਰਾਮ) ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਜੂਏ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸ਼ੌਕ ਹੈ; ਆਓ, ਅਸੀਂ ਇਸ ਵੱਡੇ ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰਾਈਏ।" ਰੁਕਮੀ ਨੇ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਰਾਮ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਜੂਏ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰੇ। ਪਹਿਲੀ ਪੰਜਾ ਵਿੱਚ, ਬਲਰਾਮ (ਬਲਾ) ਰੁਕਮੀ ਕੋਲੋਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮੁਦਰਾਂ ਹਾਰ ਗਿਆ; ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਵੀ ਰੁਕਮੀ ਨੇ ਹੋਰ ਹਜ਼ਾਰ ਮੁਦਰਾਂ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਮੁਦਰਾਂ ਦੀ ਪੰਜਾ ਲੱਗੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਰੁਕਮੀ ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸੀ। ਇਸ ਉੱਤੇ, ਮੂਰਖ ਕਲਿੰਗ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਹੱਸਿਆ, ਆਪਣੇ ਦੰਦ ਵਿਖਾਏ, ਅਤੇ ਰੁਕਮੀ ਨੇ ਮਾਣ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਬਲਦੇਵ, ਭਾਵੇਂ ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਹੈ; ਜੂਏ ਦੀ ਖ਼ਾਮਖ਼ਿਆਲੀ ਵਿਚ ਅੰਨਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਾਹਰ ਸਮਝਦਾ ਸੀ।" ਜਦ ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਕਲਿੰਗ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਦੰਦ ਵਿਖਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਰੁਕਮੀ ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਬੋਲ ਸੁਣੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਰੁਕਮੀ ਨੇ ਜੂਏ ਦੀ ਗੋਟੀ ਉਠਾਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਅਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ, "ਮੈਂ ਜਿੱਤਿਆ!" ਪਰ ਰੁਕਮੀ ਨੇ ਵੀ ਉਲਟ ਆਖਿਆ, "ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਜਿੱਤਿਆ!" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਗੱਲ ਦਾ ਖੰਡਨ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿਚ, ਨਾਰਦ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ, ਮਾਇਆਵਤੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ, ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ ਦੀ ਵਿਰਤਾ, ਰੁਕਮਣੀ ਦੀ ਮਮਤਾ, ਅਤੇ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਦੀਆਂ ਮਹਾਨ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸਨਮੁਖ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।