ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੇ ਕੰਸ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਸੁਨਾਮਾ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ, ਪਰ ਬਲਭਦਰ ਨੇ ਬੜੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਢੇਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਸਾਰੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਹਾਹਾਕਾਰ ਮਚ ਗਈ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਨਿਰਾਦਰ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਤੇ ਬਲਦੇਵ ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ ਵਸੁਦੇਵ ਅਤੇ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਚਰਨ ਫੜ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਵਸੁਦੇਵ ਅਤੇ ਦੇਵਕੀ ਨੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਕਹੇ ਬਚਨ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਵਸੁਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਅਸੀਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਅੱਗੇ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਸਾਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ। ਜੋ ਵਰਦਾਨ ਤੁਸੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਅੱਜ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ।" "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆ ਕੇ, ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਾਡਾ ਵੰਸ਼ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ, ਸਭ ਦਾ ਸਾਰ ਹੋ। ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ, ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਹੀ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਭ ਦੇ ਆਤਮਾ ਹੋ।" "ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਯਜਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਅਚਿੰਤਯ! ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰੂਪ ਹੋ, ਯਜਮਾਨ ਹੋ, ਯਜਨਾ ਹੋ ਅਤੇ ਯਜਮਾਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹੋ। ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ! ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਮੂਲ ਹੋ।" "ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਤੀ ਮੋਹ ਜਾਂ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਲਗਾਅ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੋਹ ਹੈ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਹੋ, ਨਾ ਆਰੰਭ ਹੋ, ਨਾ ਅੰਤ; ਫਿਰ ਭਲਾ ਕਿਸ ਦੀ ਜੀਭ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ?" "ਹੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਿਸ ਤਰਕ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਘਰ ਜਨਮ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ? ਜਿਸ ਵਿਚ ਚਲਦੀਆਂ ਤੇ ਅਚਲ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ-ਗਰਭ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗਾ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਘਰ ਕਿਵੇਂ ਜਨਮ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ?" "ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ! ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਅੰਸ਼ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿਚ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੋ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਹੀ ਇਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਰੁੱਖਾਂ ਤੱਕ, ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈ—ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਮੋਹ ਵਿਚ ਕਿਉਂ ਪਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਹੇ ਪੁਰੁਸ਼ੋत्तਮ?" "ਮੇਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਸਮਝਿਆ, ਤੇ ਕੰਸ ਤੋਂ ਡਰਿਆ। ਹੁਣ ਉਹ ਡਰ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੁਸੀਂ ਗੋਕੁਲ ਚਲੇ ਗਏ, ਉੱਥੇ ਵਧੇਰੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ 'ਮੇਰਾ' ਵਾਲਾ ਅਹੰਕਾਰ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।" "ਰੁਦ੍ਰ, ਮਰੁਤ, ਅਸ਼ਵਿਨ, ਇੰਦਰ, ਤੇ ਸਾਧਿਆ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਦੇ ਬਿਨਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ। ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ! ਤੁਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਏ ਹੋ; ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੀ ਅਸਲੀਅਤ ਪਛਾਣ ਲਈ, ਮੋਹ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਸੁਦੇਵ ਤੇ ਦੇਵਕੀ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਵੇਖ ਕੇ ਸੱਚੀ ਸਮਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ। ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ, ਹਰੀ ਨੇ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਮੋਹ-ਭਰਮ ਲਈ ਆਪਣੀ ਵੈਸ਼ਨਵ ਮਾਇਆ ਫੈਲਾ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਫਿਰ ਮੋਹ ਛਾ ਗਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, "ਮਾਂ! ਪਿਤਾ! ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੋਚ ਨਾਲ, ਹੁਣ ਮੈਂ, ਜੋ ਕਮਸ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਸੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੇ ਸਨਕਰਸ਼ਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੈ।" "ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਵਿਅਰਥ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਪਾਪੀਆਂ ਵਿਚ ਹੀ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਜੋ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦੁਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਪਿਤਾ! ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਕਰਕੇ, ਪਿਤਾ, ਅਸੀਂ ਜੋ ਕੁਝ ਉਲਟ-ਸਿਧਾ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਮਾਫ ਕਰ ਦੇਵੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਮਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਬੇਬਸ ਸੀ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ, ਫਿਰ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਲੜੀਵਾਰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਤੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਦਰ, ਕਮਸ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਪਤੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਰੋਣ ਲਗ ਪਈਆਂ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਵੀ ਦੁੱਖ ਤੇ ਸੋਗ ਨਾਲ ਵਿਗੜ ਗਈਆਂ। ਹਰੀ, ਆਪ ਤਾਂ ਅੰਸੂ-ਰਹਿਤ ਰਹੇ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਨਬੰਧੀ ਦੀ ਮੌਤ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਫਿਰ ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੇ ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਨੂੰ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਛੁਡਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਮੁੜ ਰਾਜਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ। ਉਗ੍ਰਸੇਨ, ਜੋ ਹੁਣ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਵੱਲੋਂ ਯਾਦਵਾਂ ਵਿਚ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਵਾਏ। ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁੱਗ ਵਾਲਾ ਰਿਵਾਜ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਦ ਹਰੀ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਬੋਲੇ, "ਹੁਕਮ ਕਰੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਆਖੋ।" "ਯਯਾਤੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਵੰਸ਼ ਰਾਜਯੋਗ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅਜੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਹੈ; ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਸੇਵਕ ਵਾਂਗ ਰਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋ ਹੁਕਮ ਦੇਣਾ ਹੈ, ਦੇਵੋ—ਕਿਸੇ ਹਿਚਕਚਾਹਟ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੇ ਵਾਯੂ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਤੁਰੰਤ ਆ ਗਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਵਾਯੂ, ਇਹ ਕੰਮ ਕਰ, ਹੇ ਦੂਤ!" "ਤੂੰ ਜਾ ਕੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਕਹਿ ਦੇ, 'ਹੋ ਗਿਆ ਤੇਰਾ ਅਭਿਮਾਨ, ਹੇ ਵਾਸਵ! ਆਪਣਾ ਸੁਧਰਮਾ ਸਭਾ ਮੰਡਪ ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇ।'" "ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਆਖਦੇ ਹਨ: 'ਇਹ ਅਦੁਤੀਯ ਰਤਨ, ਸੁਧਰਮਾ ਨਾਮਕ ਸਭਾ-ਮੰਡਪ, ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ; ਯਾਦਵ ਇਸ ਵਿਚ ਬੈਠਣ।'" ਵਾਯੂ, ਜਿਵੇਂ ਹੁਕਮ ਮਿਲਿਆ, ਇੰਦਰ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਸਾਰਾ ਸੁਨੇਹਾ ਸੁਣਾਇਆ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਸੁਧਰਮਾ ਸਭਾ-ਮੰਡਪ ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਲੋਕਾਂ ਨੇ, ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਹੇਠ, ਵਾਯੂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਆ divine ਸਭਾ-ਮੰਡਪ, ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਿਆ। ਉਹ ਦੋ ਮਹਾਨ ਯਾਦਵ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸਭ ਗਿਆਨ ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੇਲੇ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਵਿਖਾ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ, ਬਲਦੇਵ ਤੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਅਵੰਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀ ਸੰਦੀਪਨੀ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬਣ ਕੇ, ਸ਼ਸਤਰ-ਵਿਦਿਆ ਸਿੱਖਣ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਅੱਗੇ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਯੋਗ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿਖਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਗੁਪਤ ਅਸਤ੍ਰ-ਸ਼ਸਤਰ ਵਿਦਿਆ, ਸਮੇਤ ਸਾਰਾ ਸੰਕਲਨ, ਸਿਰਫ਼ ਚੌਂਠ (64) ਦਿਨ ਰਾਤਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਸਿੱਖ ਲਿਆ—ਇਹ ਵਾਕਈ ਅਦਭੁਤ ਸੀ। ਸੰਦੀਪਨੀ ਨੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਜੋਕੇ ਕੰਮ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਹੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆ ਗਏ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਦੱਸੀ ਹੋਈ ਸਾਰੀ ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ, ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਆਪਣੀ ਗੁਰੂ-ਦੱਖਿਣਾ ਮੰਗੋ, ਜੋ ਚਾਹੋ।" ਸੰਦੀਪਨੀ ਨੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਲੌਕਿਕ ਕਰਤੱਬ ਵੇਖ ਕੇ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਹੋ ਕੇ ਗੁਰੂ-ਦੱਖਿਣਾ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮੰਗਿਆ, ਜੋ ਪ੍ਰਭਾਸਾ ਵਿੱਚ ਲੂਣ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ ਸੀ।