ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜੋ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦਾ ਜਿਵੇਂ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਚਾਣੂਰ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਲੜ ਰਹੇ ਸੀ। ਥਕावट ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਮਾਨ ਨੂੰ ਹਲਾਇਆ। ਚਾਣੂਰ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਿਚ ਕਦੇ ਤਾਕਤ ਘਟਦੀ ਤੇ ਕਦੇ ਵਧਦੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਕংস ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਸੰਗੀਤਕ ਵਾਦਯਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਡੌਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਾਦਯਾਂ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਅਨੇਕ ਦਿਵਿਆ ਵਾਦਯਾਂ ਇੱਕਠੇ ਬਜਣ ਲੱਗੇ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਦਿੱਖ ਤੋਂ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਲਾਸ ਨਾਲ ਬੋਲੇ, “ਗੋਵਿੰਦਾ ਦੀ ਜੈ! ਕੇਸ਼ਵ, ਚਾਣੂਰ ਰਾਖਸ਼ਸ ਨੂੰ ਮਾਰ!” ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਚਾਣੂਰ ਨੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਤਕਲੀਫ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦੇ ਸੰਘਾਰ ਲਈ ਉੱਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ, ਚਾਣੂਰ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਘੁੰਮਾਉਣ ਲੱਗੇ। ਸੈਂਕੜਾ ਵਾਰੀ ਚਾਣੂਰ ਨੂੰ ਘੁੰਮਾਉਣ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਜੇਤੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਦੀ ਜਿੰਦ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਹੀ ਛੱਡ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਜਦੋਂ ਚਾਣੂਰ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਮਾਰਿਆ, ਉਹ ਸੌ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਗਿਆ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਖੂਨ ਦਾ ਵੱਡਾ ਦਰਿਆ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਬਲਦੇਵ ਵੀ ਮੁਸ਼ਟਿਕਾ ਰਾਖਸ਼ਸ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਾਂਗ ਲੜ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਮੁਸ਼ਟਿਕਾ ਨੂੰ ਮੱਥੇ, ਛਾਤੀ ਤੇ ਗੋਡੇ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਸੁੱਟ ਕੇ, ਜਿੰਦ ਨਿਕਲਣ ਤੇ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਤੋਸ਼ਲਕਾ ਨਾਂ ਦੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਮੱਲ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਮੁੱਕੇ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਚਾਣੂਰ, ਮੁਸ਼ਟਿਕਾ ਤੇ ਤੋਸ਼ਲਕਾ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਸਾਰੇ ਮੱਲ ਭੱਜ ਗਏ। ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਅਖਾੜੇ ਵਿਚ ਕੂਦੇ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਉਮਰ ਦੇ ਗਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਫੜ ਲਿਆ। ਕংস, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਕਰ ਕੇ, ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, “ਇਹ ਦੋ ਗਵਾਲੇ ਅਤੇ ਇਹ ਭੀੜ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਇਥੋਂ ਕੱਢੋ!” “ਨੰਦ ਨੂੰ ਲੋਹ ਦੀ ਜੰਜੀਰ ਵਿਚ ਫੜੋ! ਵਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਵੀ ਬੰਨ੍ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ!” “ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਆਏ ਗਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕੋ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਲੈ ਲੋ!” ਕংস ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁਕਮ ਦੇ ਰਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਮਧੁਸੂਦਨ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਉੱਤ ਕੇ ਮੰਚ ਤੇ ਚੜ੍ਹੇ, ਤੇ ਕংস ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਕੇਸ ਫੜ ਕੇ, ਮਕੁਟ ਧਰਤੀ ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਥੱਲੇ ਪਾ ਕੇ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਪੈ ਗਏ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਚੋਟ ਨਾਲ, ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕংস, ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ ਗਵਾ ਬੈਠਾ। ਫਿਰ, ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੇ ਕংস ਨੂੰ ਕੇਸਾਂ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ, ਅਖਾੜੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਘਸੀਟਿਆ। ਚੋਟ ਅਤੇ ਘਸੀਟਣ ਨਾਲ, ਕংস ਦਾ ਸਰੀਰ ਵੱਡੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਗਦੇ ਦਰਿਆ ਵਾਂਗ ਬਣ ਗਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਜਦੋਂ ਕংস ਨੂੰ ਫੜਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਸੁਨਾਮਾ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਆਇਆ, ਪਰ ਬਲਭਦ੍ਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਸਭ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੀ ਸਭਾ 'ਹਾਏ!' ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਬਲਦੇਵ ਦੇ ਨਾਲ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਸੁਦੇਵ ਤੇ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੈਰ ਫੜ ਲਏ। ਵਸੁਦੇਵ ਤੇ ਦੇਵਕੀ ਨੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਕਹੇ ਵਚਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਜੋੜਕੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਵਸੁਦੇਵ ਨੇ ਬੋਲੇ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਸਾਨੂੰ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦਿਓ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਆਰਧਨਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਜੋ ਵਰ ਦਿਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ!" "ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਪੂਜਿਤ ਹੋਏ ਹੋ, ਤੇ ਮਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਆਏ ਹੋ, ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰ ਲਈ, ਸਾਡੀ ਵੰਸ਼ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਈ।" "ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਵਸਦੇ ਹੋ, ਸਭ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੋ। ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ, ਪੁਰਾਣਾ ਤੇ ਨਵਾਂ, ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੋ।" "ਤੁਸੀਂ ਯਜਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਅਚਿੰਤਯ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੋ, ਹੇ ਅਚੁਤ। ਤੁਸੀਂ ਯਜਨ ਹੋ, ਯਜਕ ਹੋ, ਤੇ ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਚ ਅਧਿਪਤੀ ਹੋ।" "ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਆਰੰਭ ਹੋ।" "ਇਹ ਜੋ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਤੀ ਅਸਵੀਕਾਰਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਮਮਤਾ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਭ੍ਰਮ ਹੈ।" "ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰਚੀਤਾ ਹੋ, ਨਾ ਆਰੰਭ ਹੈ ਨਾ ਅੰਤ; ਫਿਰ ਕਿਸ ਦੀ ਜੀਭ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ?" "ਹੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਕਿਹੜੀ ਤਰਕ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ?" "ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਾਰਾ ਜਗਤ, ਚਲਦਾ ਤੇ ਅਚਲ, ਟਿਕਿਆ ਹੈ—ਉਹ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਵਿਚ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲੈ ਸਕਦਾ?" "ਇਸ ਲਈ, ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੋ, ਹੇ ਸਰਵੋਚ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਗਤ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ; ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਸ਼ ਰੂਪ ਜਨਮ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਰੁੱਖਾਂ ਤੱਕ, ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਕਿਉਂ ਭ੍ਰਮਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ?" "ਮੇਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਭ੍ਰਮਿਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਸਮਝਿਆ ਤੇ ਕংস ਤੋਂ ਡਰਿਆ; ਪਰ ਹੁਣ, ਉਹ ਡਰ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੁਸੀਂ ਗੋਕੁਲ ਲੈ ਜਾਏ, ਵਧੇ, ਤੇ ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਵਿਚ 'ਮੇਰਾ' ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।" "ਰੁਦ੍ਰ, ਮਰੁਤ, ਅਸ਼ਵਿਨੀ, ਇੰਦਰ, ਤੇ ਸਾਧਿਆ ਦੇ ਕੰਮ ਤੁਹਾਡੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ। ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੁ, ਜਗਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਭਲਾ ਕਰਨ ਆਏ ਹੋ; ਹੁਣ ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਰੂਪ ਪਛਾਣਿਆ, ਭ੍ਰਮ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ।" ਫਿਰ, ਦੇਵਕੀ ਤੇ ਵਸੁਦੇਵ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਕਰਤਬ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੱਚੀ ਸਮਝ ਪਾ ਗਏ, ਪਰ ਫਿਰ ਹਰੀ ਦੀ ਮਾਇਆ ਦੇਖੀ; ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਭ੍ਰਮ ਲਈ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੈਸ਼ਨਵੀ ਮਾਇਆ ਫੈਲਾ ਦਿੱਤੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਬੋਲੇ, "ਮਾਂ! ਪਿਤਾ! ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ, ਜੋ ਕংস ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੇ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ।" "ਜੋ ਮਾਂ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਦਰ ਨਾ ਕਰਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵਿਅਰਥ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੱਚਮੁੱਚ, ਅਧਰਮੀ ਵਿਚ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।" "ਜੋ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮੇ, ਤੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਪਿਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਫਲਦਾਇਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਭ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਤੇ ਆਤਮਿਕ ਤੌਰ ਤੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਬਲਦੇਵ ਦੀ ਜੈ, ਵਸੁਦੇਵ ਤੇ ਦੇਵਕੀ ਦੀ ਆਰਧਨਾ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਪਰਗਟ ਹੋਈ।