ਇਹ ਕਥਾ ਵਿਸ਼ਨੁ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ। ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਏ ਹਨ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਮਹਾਨ ਅੰਸ਼ ਹਨ; ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਹਨ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਉਤਰੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕ ਰਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਮਾਂਵਾਂ ਵਾਲੀ ਮਮਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਛਾਤੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਕੰਪਦੀ ਰਹੀ। ਵਸੁਦੇਵ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖ ਵੇਖ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ; ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਜਿਵੇਂ ਮੁਕ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਜਵਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਾਜ ਮਹਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ ਕੇ, ਬਿਨਾ ਚਿਮਕਣ ਦੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਤੱਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ; ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਜਥੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਤੱਕਣ ਤੋਂ ਰੁਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮਿਤਰੋ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਵੇਖੋ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੂੜ੍ਹੇ ਲਾਲ ਹਨ, ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਪਸੀਨੇ ਦੇ ਬੂੰਦਾਂ ਹਨ।" "ਅਸੀਂ ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਜਲ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ ਪਤਝੜ ਦੇ ਖਿੜੇ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਆਉ, ਇਹ ਜਨਮ ਅੱਖਾਂ ਲਈ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।" "ਸੋਹਣੀਏ, ਉਸ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਮਹਾਨ ਚਮਕ ਵੇਖ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਸ੍ਰੀਵਤਸ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਛਾਤੀ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ।" "ਤੂੰ ਬਲਭਦ੍ਰ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਦੁੱਧ, ਚੰਦ, ਅਤੇ ਕਮਲ ਦੀ ਡੰਡੀ ਵਾਂਗ ਚਿੱਟਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਨੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾ ਕੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ?" "ਮਿਤਰੋ, ਬਲਭਦ੍ਰ ਨੂੰ ਮੁਸ਼ਟਿਕਾ ਅਤੇ ਚਾਣੂਰ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਵੇਖੋ, ਅਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖੋ।" "ਮਿਤਰੋ, ਵੇਖੋ—ਹਰੀ ਚਾਣੂਰ ਨਾਲ ਕੁਸ਼ਤੀ ਕਰਨ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਕੋਈ ਹਿਚਕ ਨਹੀਂ—ਕੀ ਵੱਡੇ ਲੋਕ ਇਹ ਆਗਿਆ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ?" "ਹਰੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਰਮ ਸਰੀਰ ਹੁਣ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਵੱਡੇ ਦੈਤ ਨਾਲ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਸਖ਼ਤ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ?" "ਇਹ ਦੋਵੇਂ, ਆਪਣੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਵਾਲੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਉਤਸਾਹ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜਦ ਕਿ ਚਾਣੂਰ ਦੇ ਆਗੂ ਵਿੱਚ ਦੈਤ ਕੁਸ਼ਤੀਬਾਜ਼ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਹਨ।" "ਇਹ ਵੱਡੀ ਭੁੱਲ ਹੈ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੇ ਨਿਆਈਆਂ ਵਿੱਚ: ਇਕ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤਾਕਤਵਰ ਆਦਮੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਨਿਆਈਆਂ ਵੱਲੋਂ ਚੁੱਪਚਾਪ ਵੇਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।" ਸ੍ਰੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਧਰਤੀ ਹਿਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਦ ਹਰੀ, ਆਪਣੀ ਕਮਰ ਕਸ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਤੀ ਅਖਾੜੇ ਵਿੱਚ ਕੂਦ ਪਿਆ।" "ਬਲਭਦ੍ਰ ਵੀ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਕੂਦ ਪਿਆ; ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੀ ਕਿ ਧਰਤੀ ਹਰ ਪੈਰ 'ਤੇ ਟੁੱਟੀ ਨਹੀਂ।" ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਣਮਾਪ ਹੈ, ਚਾਣੂਰ ਨਾਲ ਲੜਿਆ, ਜਦ ਕਿ ਦੈਤ ਮੁਸ਼ਟਿਕਾ, ਜੋ ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਬਲਭਦ੍ਰ ਨਾਲ ਲੜਿਆ। "ਹਰੀ ਨੇ ਚਾਣੂਰ ਨਾਲ, ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪੈਰ ਮਾਰ ਕੇ, ਮੁੱਕੇ ਮਾਰ ਕੇ, ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਝਟਕੇ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੇ ਪਕੜਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ।" ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ ਪੈਰਾਂ, ਧੱਕਿਆਂ, ਅਤੇ ਪਕੜਾਂ ਨਾਲ ਹੋਈ। "ਇਹ ਲੜਾਈ, ਹਥਿਆਰ-ਰਹਿਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਸੀ, ਜੋ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਉਤਸਾਹ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।" "ਜਦ ਤਕ ਚਾਣੂਰ ਹਰੀ ਨਾਲ ਲੜਦਾ ਰਿਹਾ, ਤਦ ਤਕ ਗੋਪ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕ ਸਾਹ ਰੋਕ ਕੇ ਨਤੀਜੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।" "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ, ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸਿੰਘ-ਵਾਂਗ ਜਟਾ ਹਿਲਾਈ।" "ਚਾਣੂਰ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਘਟ-ਵਾਧ ਦੇਖ ਕੇ, ਕਮਸਾ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਵਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਰੁਕਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।" "ਉਸ ਵੇਲੇ, ਜਦ ਡੰਬ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਾਜੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵ-ਵਾਜੇ ਇਕੱਠੇ ਬਜਣ ਲੱਗ ਪਏ।" "ਜੈ ਹੋ ਗੋਵਿੰਦਾ! ਚਾਣੂਰ ਦੈਤ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰ, ਕੇਸ਼ਵ!"—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤੇ, ਜੋ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਸਨ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬੋਲੇ। "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਚਾਣੂਰ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਤੰਗ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦੇ ਸੰਘਾਰ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਘੁੰਮਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।" "ਦੈਤ ਕੁਸ਼ਤੀਬਾਜ਼ ਨੂੰ ਸੌ ਵਾਰੀ ਘੁੰਮਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਜੇਤੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ।" "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵੱਲੋਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪੈਸਣ ਤੇ, ਚਾਣੂਰ ਸੌ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਧਰਤੀ ਖੂਨ ਦਾ ਵੱਡਾ ਤਲਾਬ ਬਣ ਗਈ।" "ਉਸ ਵੇਲੇ, ਬਲਦੇਵ ਨੇ ਮੁਸ਼ਟਿਕਾ ਦੈਤ ਕੁਸ਼ਤੀਬਾਜ਼ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਹਰੀ ਨੇ ਚਾਣੂਰ ਨਾਲ ਕੀਤੀ।" "ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੁੱਕੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ, ਛਾਤੀ ਤੇ, ਅਤੇ ਗੋਡੇ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ, ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੁੱਟ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਨਿਕਲ ਗਈ।" "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਤਾਕਤਵਰ ਕੁਸ਼ਤੀਬਾਜ਼ ਰਾਜਾ ਤੋਸ਼ਲਕਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਖੱਬੀ ਮੋਠੀ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।" "ਜਦ ਚਾਣੂਰ ਕੁਸ਼ਤੀ 'ਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਮੁਸ਼ਟਿਕਾ ਵੀ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਅਤੇ ਤੋਸ਼ਲਕਾ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਕੁਸ਼ਤੀਬਾਜ਼ ਭੱਜ ਗਏ।" "ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਅਖਾੜੇ ਵਿੱਚ ਕੂਦ ਪਏ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਉਮਰ ਦੇ ਗੋਪਾਂ ਨੂੰ ਜਬਰ ਨਾਲ ਫੜ ਲਿਆ।" "ਕਮਸਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਸੀ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ: 'ਇਹ ਦੋ ਗੋਪ ਅਤੇ ਭੀੜ ਨੂੰ ਜਬਰ ਨਾਲ ਇਸ ਅਖਾੜੇ ਤੋਂ ਕੱਢੋ!'" "'ਨੰਦ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਮਾੜਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਜੰਜੀਰਾਂ ਨਾਲ ਫੜੋ! ਅਤੇ ਵਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਜੁਆਨ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਬੰਨ੍ਹੋ!'" "'ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੋਪਾਂ ਦੀਆਂ ਗਾਂ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਹਨ, ਨੂੰ ਰੋਕੋ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵੀ ਲੈ ਲਵੋ!'" "ਜਦ ਕਮਸਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੁਕਮਾਂ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮਧੁਸੂਦਨ ਹੱਸਿਆ, ਉੱਚੀ ਥੜੀ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਤੇ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਕਮਸਾ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ।" "ਉਸ ਦੇ ਵਾਲ ਫੜ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਤਾਜ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੁੱਟ ਕੇ, ਕਮਸਾ ਨੂੰ ਥੜੀ 'ਤੇ ਸੁੱਟਿਆ ਅਤੇ ਉਸ 'ਤੇ ਪੈ ਗਿਆ।" "ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਧਾਰਕ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਕਮਸਾ, ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵੱਲੋਂ ਜਾਨ ਤੋਂ ਹੱਥ ਧੋ ਬੈਠਾ।" "ਫਿਰ, ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੇ ਕਮਸਾ ਨੂੰ ਵਾਲਾਂ ਤੋਂ ਫੜ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਅਖਾੜੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਘਸੀਟਿਆ।" "ਉਸ ਦੇ ਝਟਕੇ ਅਤੇ ਘਸੀਟਣ ਨਾਲ, ਕਮਸਾ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਹਿੰਦੀ ਦਰਿਆ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਬਲਭਦ੍ਰ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਇਆ, ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵਡਿਆਈ ਹੋਈ।