ਇੱਕ ਵਾਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਅਤੇ ਬਲਰਾਮ, ਪੀਲੇ ਤੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਲਗ ਰਹੇ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲਾ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸੁਦਾਮਾ ਸੀ, ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਉਤਰੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤਾ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਸੁਦਾਮਾ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ, ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ। ਉਹ ਬੋਲੇ, “ਕਿਰਪਾਲੂ ਪ੍ਰਭੂ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆਏ ਹਨ; ਮੈਂ ਧਨਿਆ ਹੋ ਗਿਆ—ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਵਧਾਈ ਹੋਵੇਗੀ।” ਸੁਦਾਮਾ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਰੁਮਾਲ ਵਾਲਾ ਚਿਹਰਾ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭੇਟ ਕੀਤੇ। ਵਾਰ-ਵਾਰ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਉੱਚੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਸੁਦਾਮਾ ਨੇ ਸੁੰਦਰ, ਸੁਗੰਧਿਤ, ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਫੁੱਲ ਦਿੱਤੇ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਸੁਦਾਮਾ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿਤਾ: “ਹੇ ਧਨਿਆ, ਜਦ ਤੱਕ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਭਗਤ ਰਹੇਂਗਾ, ਤੈਨੂੰ ਕਿਸਮਤ ਕਦੇ ਛੱਡੇਗੀ ਨਹੀਂ।” “ਤੇਰੇ ਸ਼ਰੀਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਜਾਂ ਧਨ ਕਦੇ ਘਟੇਗਾ ਨਹੀਂ; ਤੇਰੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਤਕ ਤੇਰੀ ਵੰਸ਼ ਕਦੇ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।” “ਤੂੰ ਵੱਡੀਆਂ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿਧੀਆਂ ਭੋਗਣਗਾ, ਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਮੇਰੀ ਯਾਦ ਤੇ ਦਿਵਿਆ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ।” “ਤੇਰਾ ਮਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ, ਹੇ ਧਨਿਆ! ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ਜ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਪਾਉਣਗੇ।” “ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਦ ਤੱਕ ਸੂਰਜ ਰਹੇਗਾ, ਕੋਈ ਦੁਖ ਜਾਂ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ, ਹੇ ਮਹਾਨ-ਭਾਗੀ!” ਇੰਝ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਤੇ ਬਲਰਾਮ, ਸੁਦਾਮਾ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰਤਾ ਲੈ ਕੇ, ਉਥੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ, ਰਾਜ ਮਾਰਗ 'ਤੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਕੁਬਜਾ ਮਿਲੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਜੋਬਨ 'ਚ, ਇਲਾਇਚੀਆਂ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਲੈ ਕੇ ਆ ਰਹੀ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੇ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, “ਇਹ ਇਲਾਇਚੀ ਤੂੰ ਕਿਸ ਲਈ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈਂ? ਸਚ ਦੱਸ, ਕਮਲ-ਨੈਨੀ।” ਕੁਬਜਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਰੀ ਨੂੰ ਚਾਹਣ ਲੱਗੀ ਹੋਵੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: “ਪਿਆਰੇ, ਕੀ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ? ਮੈਂ ਕংস ਵੱਲੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਹਾਂ, ਤ੍ਰਿਵਕਰਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਇਲਾਇਚੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।” “ਕংস ਨੂੰ ਹੋਰ ਇਲਾਇਚੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੀ; ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਮਿਹਰ ਤੇ ਧਨ ਦੀ ਮੁੱਖ ਹਕਦਾਰ ਹਾਂ।” ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਇਲਾਇਚੀ ਸੁਗੰਧਿਤ ਤੇ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਸੋਹਣੀ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ। ਸਾਡੀ ਦੇਹ ਲਈ ਯੋਗ ਇਲਾਇਚੀ ਸਾਨੂੰ ਦੇ।” ਸੁਣ ਕੇ, ਕੁਬਜਾ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, “ਲੈ ਲਵੋ,” ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਦੀ ਦੇਹ ਲਈ ਯੋਗ ਇਲਾਇਚੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਇਲਾਇਚੀ ਲੱਗਾ ਕੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਨੁੱਖ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਿੱਟਾ ਤੇ ਇੱਕ ਕਾਲਾ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ, ਆਸਮਾਨ ਵਿਚ ਦੋ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸੀ। ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਵੈਦਕਲਾ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਨੇ ਕੁਬਜਾ ਦੀ ਠੋਡੀ ਫੜੀ, ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਠੋਡੀ ਉਚਾ ਕਰਕੇ ਸਿੱਧਾ ਕੀਤਾ। ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਉਪਰ ਖਿੱਚ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਕਮਰ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੁਬਜਾ ਸੋਹਣੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋ ਗਈ। ਪਿਆਰ ਭਰਿਆ, ਚੁਲਬੁਲੀ ਅਦਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਕੁਬਜਾ ਨੇ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਫੜ ਕੇ ਕਿਹਾ, “ਮੇਰੇ ਘਰ ਆਓ।” ਉਸ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੇ ਰਾਮ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖ ਕੇ ਹੱਸਿਆ ਤੇ ਕੁਬਜਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਹੁਣ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਹੱਸ ਕੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਹਰੀ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਘਰ ਆਵਾਂਗਾ,” ਤੇ ਹੱਸਦਿਆਂ ਰਾਮ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਰੁਕਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਲਾਇਚੀ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਲੱਗੀ ਦੇਹ, ਨੀਲੇ ਤੇ ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸੁੰਦਰ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਧਨੁਸ਼-ਹਾਲ ਵੱਲ ਚਲੇ। ਜਦੋਂ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੇ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਲਿਆ ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਤਾਣਣ ਲੱਗਾ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਤਾਣਿਆ, ਧਨੁਸ਼ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸ਼ੋਰ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਗੂੰਜ ਮਥੁਰਾ ਭਰ ਗਈ। ਧਨੁਸ਼ ਟੁੱਟਣ 'ਤੇ, ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ; ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਤੇ ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਧਨੁਸ਼-ਹਾਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਗਏ। ਫਿਰ ਅਕਰੂਰਾ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਖਬਰ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਟੁੱਟਣ ਦੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਕংস ਨੇ ਚਾਣੂਰ ਤੇ ਮੁਸ਼ਟਿਕ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਕংস ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਗੋਪ ਬੱਚੇ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਏ ਹਨ; ਤੁਸੀਂ ਮੁੱਕੇ-ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੇਰੀ ਜਾਨ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਾ ਹਨ।” “ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਵਾਂਗਾ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਚਾਹੋ, ਦੇਵਾਂਗਾ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਹਨ।” “ਚਾਹੇ ਸਾਫ-ਸੁਥਰੀ ਜਾਂ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਮੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਤੁਹਾਡੀ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਜਾਂ ਆਮ ਇਨਾਮ ਪਾਵੋਗੇ।” ਇਹ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ, ਕੰਗਸ ਨੇ ਹਾਥੀ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, “ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਮੁੱਕੇ-ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਖੜਾ ਕਰੋ।” “ਕੁਵਲਯਾਪੀਡਾ ਉਥੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਦੋ ਗੋਪ ਬੱਚੇ ਲੜਾਈ ਲਈ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਆਉਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਣਾ।” ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਆਸਨ ਤਿਆਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਕংস, ਜੋ ਮੌਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੀ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਆਸਨਾਂ 'ਤੇ, ਨਾਗਰਿਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਰਾਜੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਰਾਜ-ਆਸਨਾਂ 'ਤੇ ਬੈਠੇ। ਕੁਸ਼ਤੀਬਾਜ਼ ਤੇ ਦਰਸ਼ਕ, ਮੈਦਾਨ ਦੇ ਵਿਚਲੇ ਹਿੱਸੇ 'ਚ, ਕੰਗਸ ਵੱਲੋਂ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ; ਕੰਗਸ ਖੁਦ ਉੱਚੀ ਮੰਚ 'ਤੇ ਖੜਾ ਸੀ। ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਵੀ ਮੰਚ ਬਣਾਈ ਗਈ, ਤੇ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੰਚ ਸਜਾਈ ਗਈ। ਨੰਦ, ਹੋਰ ਗੋਪ ਤੇ ਸਾਥੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੰਚਾਂ 'ਤੇ ਬੈਠੇ; ਅਕਰੂਰਾ ਤੇ ਵਸੁਦੇਵ ਮੰਚ ਦੇ ਕੋਨੇ 'ਤੇ ਖੜੇ ਹੋਏ। ਸ਼ਹਿਰੀ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ ਇੱਕ ਔਰਤ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਤਰਸ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਖੀਰਲੇ ਪਲ 'ਚ ਵੀ, ਮੁੱਖੜਾ ਉਥੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਸੋਚਦੀ ਸੀ, “ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖਾਂਗੀ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਤੇ ਬਲਰਾਮ ਦੇ ਮਥੁਰਾ-ਯਾਤਰਾ ਵਿਚ, ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲਾ, ਕੁਬਜਾ, ਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਉਤਸ਼ਾਹ ਤੇ ਆਸ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਉੱਠ ਰਹੀਆਂ ਸੀ।