ਅਕਰੂਰ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਭਾਵਨਾ ਸੀ। ਉਹ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਹਰ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਅੱਜ ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੇਗਾ। ਉਹ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੱਛ, ਕੱਛੂਆ, ਸੂਰ, ਘੋੜਾ, ਸਿੰਘ ਆਦਿਕ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਜਗਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਅਜਨਮਾ ਹੈ—ਅੱਜ ਉਹ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੋਲਣ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਜਗਤ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਾਸਤੇ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਅਦੁੱਤੀ ਅਤੇ ਬਦਲੇ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਅਨੰਤ ਜੋ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਟਿਕਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਾਸਤੇ ਉਤਰ ਆਇਆ ਹੈ; ਉਹ ਮੈਨੂੰ 'ਅਕਰੂਰ' ਆਖ ਕੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਸੰਸਾਰਕ ਮੋਹ—ਪਿਤਾ, ਪੁੱਤਰ, ਮਿੱਤਰ, ਭਰਾ, ਮਾਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦਾ ਜੋ ਜਾਲ ਹੈ—ਇਹ ਜਗਤ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਸੇ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਾ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਅਪਾਰ ਗਿਆਨ ਦੇ ਮੂਰਤਿ, ਯੋਗੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਯਜਮਾਨ ਯਜਨ-ਪੁਰੁਸ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਸਾਤ੍ਵਤ ਲੋਕ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਅਤੇ ਜੋ ਵੇਦਾਂਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ—ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜਿਸ ਤੇ ਇਹ ਜਗਤ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੇ ਅਸਤੀ ਅਤੇ ਨਾਸਤੀ ਦੋਵੇਂ ਆਧਾਰਤ ਹਨ—ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੇ। ਜਿੱਥੇ ਸਿਮਰਨ ਸਾਰਾ ਮੰਗਲ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਅਨਾਦਿ, ਅਜਨਮਾ ਹਰੀ ਪੁਰੁਸ਼ ਦੀ ਮੈਂ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਐਸੇ ਹੀ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਮਨ ਲੈ ਕੇ, ਅਕਰੂਰ ਗੋਕੁਲ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਜਦ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਗਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਦੁਹਣ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਵੱਛਿਆਂ ਵਿਚ ਖੜ੍ਹਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੰਗ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਦੇ ਖਿੜੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਮਧੁਰ, ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਲੰਮੇ ਬਾਂਹ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਉੱਚੀ ਛਾਤੀ। ਉਸਦਾ ਮੁਖ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੋਹਕ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਉਸ ਦੇ ਚਰਨ, ਲਾਲ ਨਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਟਿਕੇ ਹੋਏ। ਉਹ ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਨੀਲੀ ਲਤਾ ਅਤੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟਾ ਕਮਲ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਹੰਸ, ਚੰਬੇਲੀ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗੇ ਚਿੱਟੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ, ਨਾਲ ਹੀ ਨੀਲਾ ਵਸਤ੍ਰ ਵੀ, ਅਤੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ—ਬਲਭਦਰ (ਬਲਰਾਮ) ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਉੱਚੀਆਂ, ਚਿਹਰਾ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਮੋਹਕ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਹੋਰ ਇਕ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਕਰੂਰ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਸਵੇਰ ਦੇ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਖਿੜ ਗਿਆ; ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਰੋਮਾਂਚ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਵੁਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਹੀ ਤਾ ਪਰਮ ਜੋਤੀ ਹੈ, ਇਹ ਹੀ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਸਥਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਅੱਖਾਂ ਅੱਜ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਲਕੜ ਪਾ ਗਈਆਂ, ਜਗਤ ਦੇ ਪਾਲਕ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਵੇਖ ਲਿਆ; ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਵੀ, ਧੰਨ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਸਪਰਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਵੇ। ਕੀ ਇਹ ਅਨੰਤ, ਮਹਾਨ ਰੂਪ, ਆਪਣੇ ਕਮਲ-ਹੱਥ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਪਿੱਠ ਨੂੰ ਛੂਹੇਗਾ? ਜਿਸ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਸਿੱਧੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ, ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ, ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਅੰਨ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਬਲੀ ਨੇ ਜਲ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਸੁਖਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕੀਤੀ, ਅਮਰਤਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰੀਤਾ, ਅਤੇ ਪੂਰਾ ਮਨਵੰਤਰੀ ਯੁਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਕੀ ਉਹ, ਜਦ ਕਿ ਮੈਂ ਕੰਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਕਰਕੇ ਅਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਚੰਗਿਆਂ ਵਲੋਂ ਤਿਆਗਿਆ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਅਪਮਾਨ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹਾਂ, ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਵੇਗਾ? ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਤੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਅਗਿਆਤ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਸ਼ੁੱਧ ਸੱਤ-ਚਿੱਤ-ਆਨੰਦ ਰੂਪ, ਸਦਾ ਪ੍ਰਗਟ, ਨਿਰਦੋਸ਼, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਮਨ ਲੈ ਕੇ, ਮੈਂ ਸਭ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਪਰਮ ਪੁਰੁਸ਼ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਅੰਸ਼, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾ ਆਰੰਭ ਹੈ, ਨਾ ਮੱਧ, ਨਾ ਅੰਤ, ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦਿਆਂ, ਉਹ ਯਾਦਵ ਅਕਰੂਰ ਗੋਵਿੰਦ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ। 'ਮੈਂ ਅਕਰੂਰ ਹਾਂ,' ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਹਰੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਲਿਆ। ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਉੱਤੇ ਧਵਜ, ਵਜਰ ਅਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸਨ, ਉਸ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਅਕਰੂਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਲਿਆ, ਗਲੇ ਲਾਇਆ। ਫਿਰ, ਉਚਿਤ ਆਦਰ-ਸੱਤਕਾਰ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ, ਬਲਰਾਮ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਵ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਅੰਦਰ ਲੈ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਅਕਰੂਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਯਥਾ ਸੰਭਵ ਭੋਜਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਾਰਾ ਮਾਮਲਾ ਦੱਸਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕੰਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਅਤਿਆਚਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਦੇਵਕੀ ਉਸ ਦੁਸਟ ਦੇ ਹੱਥੀਂ ਪੀੜਤ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੰਸ ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਨਾਲ ਕਿੰਨਾ ਬੁਰਾ ਵਤੀਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਕੇਸ਼ੀ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ ਨੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਦਾਨਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਇਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਤਾ ਹੈ।' 'ਮੈਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ, ਜੋ ਕੁਝ ਉਚਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਕਰਾਂਗਾ; ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਜਾਣ ਲਵੋ ਕਿ ਕੰਸ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਮੇਰੇ ਹੱਥੀਂ ਹੋਵੇਗਾ—ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ।' 'ਕੱਲ੍ਹ, ਹੇ ਰਾਮ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਮਥੁਰਾ ਜਾਵਾਂਗੇ; ਗਵਾਲਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉਪਹਾਰ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲਣਗੇ।' 'ਇਹ ਰਾਤ ਆਰਾਮ ਕਰ, ਹੇ ਵੀਰ; ਤੈਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਮੈਂ ਕੰਸ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ।' ਫਿਰ, ਗਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ, ਅਕਰੂਰ, ਕੇਸ਼ਵ ਅਤੇ ਬਲਭਦਰ, ਨੰਦ ਗਵਾਲੇ ਦੇ ਘਰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸੋ ਗਏ। ਸਵੇਰੇ, ਜਦ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਗਿਆਨੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰਾਮ, ਅਕਰੂਰ ਸਮੇਤ, ਮਥੁਰਾ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਗਵਾਲਣਾਂ ਦੀਆਂ ਚੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਢਿੱਲੀਆਂ ਪੈ ਗਈਆਂ, ਉਹ ਡੂੰਘੀਆਂ ਆਹਾਂ ਭਰਦੀਆਂ, ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੀਆਂ—'ਜਦ ਗੋਵਿੰਦ ਮਥੁਰਾ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਹ ਮੁੜ ਗੋਕੁਲ ਕਿਵੇਂ ਆਵੇਗਾ? ਉਹ ਸ਼ਹਿਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਆਪਣੇ ਕੰਨਾਂ ਨਾਲ ਸੁਣੇਗਾ।' 'ਜਦ ਉਸਦਾ ਮਨ ਸ਼ਹਿਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਚੁਲਬਲੀ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਫਿਰ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਗਵਾਲਣਾਂ ਵੱਲ ਮੁੜੇਗਾ?