ਜਦੋਂ ਨਾਰਦ ਜੀ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ, ਜੋ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬੜੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਹੋਏ, ਗੋਕੁਲ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ। ਉਹ ਓਥੇ ਗੋਪੀਆਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਦਾ ਕੇਵਲ ਕੇਂਦਰ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਸੇ ਵੇਲੇ, ਅਕਰੂਰ ਜੀ ਵੀ ਇਕਲੇ ਹੀ ਤੇਜ਼ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਨੰਦਾ ਦੇ ਗੋਕੁਲ ਵੱਲ ਚਲੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਸਕਣ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਅਕਰੂਰ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਤੇ ਆਨੰਦ ਸੀ। ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, "ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਉਹਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਚਕਰਧਾਰੀ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਅੰਸ਼ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਇਆ ਹੈ।" ਅਕਰੂਰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, "ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੇਰੀ ਰਾਤ ਸ਼ੁਭ ਹੋ ਗਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਉਹ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ। ਅੱਜ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਮੇਰੇ ਬੋਲ, ਸਭ ਕੁਝ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਾਂਗਾ।" ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਰਜ਼ੂ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਹ ਚਿਹਰਾ ਦੇਖਾਂਗਾ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਵੇਦ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਨਿਕਲੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਹ ਪਰਮ ਧਾਮ, ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਚਿਹਰਾ ਦੇਖਾਂਗਾ। ਉਹ, ਜੋ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰੁਸ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ—ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਦੇਖਾਂਗਾ।" ਅਕਰੂਰ ਆਗੇ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, "ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਵੀ ਉਸਦੀ ਸੌ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਅਮਰਤਾਵਾਨਾਂ ਦੀ ਰਾਜਗੱਦੀ ਪਾਈ; ਮੈਂ ਉਸ ਅਦਿ-ਰਹਿਤ ਕੇਸ਼ਵ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦ੍ਰ, ਰੁਦ੍ਰ, ਅਸ਼ਵਿਨੀ, ਵੱਸੂ, ਆਦਿਤਿਆ ਜਾਂ ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵੀ ਉਸਦਾ ਅਸਲ ਸਰੂਪ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਪਰ ਉਹ ਹਰੀ ਮੈਨੂੰ ਛੂਹੇਗਾ।" "ਉਹ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਗੱਲ ਕਰੇਗਾ। ਉਹ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੱਛ, ਕੁੱਛ, ਸੂਰ, ਘੋੜਾ, ਸਿੰਘ ਆਦਿ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਅਜਨਮੀ, ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੇਗਾ। ਹੁਣ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਆਪਣੀ ਇਛਾ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਸਰੂਪ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਹੈ।" "ਉਹ, ਜੋ ਅਨੰਤ ਹੈ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਟਿਕਾਏ ਹੋਏ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਉਤਰਿਆ ਹੈ; ਉਹ ਮੈਨੂੰ 'ਅਕਰੂਰ' ਕਹਿ ਕੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਮੋਹ, ਜੋ ਪਿਤਾ, ਪੁੱਤਰ, ਦੋਸਤ, ਭਰਾ, ਮਾਂ ਤੇ ਸਾਕਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਲਈ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" "ਉਹ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਾ ਕੇ, ਵਿਅਪਕ ਅਗਿਆਨ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਅਪਾਰ ਜੋਗੀ, ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਸਤ ਸਤ ਨਮਨ। ਉਹ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਯਜਮਾਨ ਯਜਨ ਪੁਰੁਸ਼, ਸਾਤਵਤ ਵਾਸੁਦੇਵ ਤੇ ਵੇਦਾਂਤ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਆਖਦੇ ਹਨ—ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਆਧਾਰ ਉਸ ਮੂਲ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੈ, ਅਸਤੀ ਤੇ ਨਾਸਤੀ—ਦੋਵੇਂ ਉਸ ਸਤ ਵਿੱਚ ਅਧੀਨ ਹਨ—ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਕਰੇ।" "ਜਿਥੇ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਮੰਗਲਮਈ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਅਜਨਮੀ, ਨਿਤ ਪੁਰੁਸ਼ ਹਰੀ ਕੋਲ ਮੈਂ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।" ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਕਰੂਰ ਨਿਵੇਂ ਮਨ ਨਾਲ ਗੋਕੁਲ ਪਹੁੰਚ ਗਏ, ਜਦ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਥੇ ਅਕਰੂਰ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਦੁੱਧ ਵੱਟਣ ਦੇ ਵੇਲੇ, ਵੱਛਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਖਿੜੇ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਨਰਮ, ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਸ੍ਰੀਵਤਸ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਲੰਮੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਤੇ ਉੱਚੀ, ਚੌੜੀ ਛਾਤੀ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੁਖ ਤੇ ਮਨਮੋਹਕ ਮੁਸਕਾਨ ਸੀ, ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਲ ਲਾਲ ਨਖ ਉੱਚੀਆਂ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਉਹ ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਨੀਲੀ ਬੇਲ ਤੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਸਫੈਦ ਕਮਲ ਦੀ ਮਾਲਾ ਸੀ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਉਹ ਹੰਸ, ਚੰਬੇਲੀ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗੇ ਸਫੈਦ ਵਸਤ੍ਰ ਵੀ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਨਾਲੇ ਨੀਲੇ ਕਪੜੇ ਵੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਹੀ ਬਲਭਦਰ ਜੀ (ਬਲਰਾਮ), ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ, ਖੜੇ ਸਨ। ਉਹ ਉੱਚੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਚਮਕਦਾਰ ਮੁਖ ਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਹੋਰ ਮਾਨੋ ਕੌਈ ਦੂਜਾ ਕੈਲਾਸ ਪਰਬਤ ਹੀ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਦੇਖ ਕੇ ਅਕਰੂਰ ਦਾ ਮਨ ਖਿੜ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸਵੇਰੇ ਦਾ ਕਮਲ ਖਿੜਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਰੋਮਾਂਚ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਭਾਵੁਕਤਾ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, "ਇਹੀ ਤਾਂ ਪਰਮ ਜੋਤ ਹੈ, ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਭਾਗਵਾਨ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਸਥਿਰ ਹੈ। ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੇ ਅੱਜ ਆਪਣਾ ਲਕੜ ਪਾ ਲਿਆ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪਾਲਕ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਦੇਖ ਲਿਆ। ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਵੀ, ਭਾਗਵਾਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਹਦੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਕੇ ਫਲ ਪਾਵੇ।" "ਕੀ ਇਹ ਅਨੰਤ ਤੇ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ ਸਰੂਪ ਆਪਣਾ ਕਮਲ ਹੱਥ ਮੇਰੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਰੱਖੇਗਾ? ਜਿਸਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਅਵਿਨਾਸੀ ਸਿੱਧੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ, ਜਿਸ ਕੋਲੋਂ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ, ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਤੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਅੰਨ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।" "ਜਿਸ ਉਤੇ ਬਲੀ ਨੇ ਜਲ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਧੀਆ ਭੋਗ ਪਾਏ, ਅਮਰਤਾ, ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਰਾਜਾਈ ਤੇ ਮਨਵੰਤਰੀ ਲੀਲਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਕੀ ਉਹ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ ਕੰਸ ਦੇ ਸਾਥ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਪਾਤਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਿਆ ਤੇ ਨਿੰਦਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਅਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹਾਂ, ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਵੇਗਾ?" "ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਤਿਤਵ, ਸਦਾ ਪ੍ਰਗਟ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਲਈ, ਨਿਵੇਂ ਮਨ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਪਰਮ ਪੁਰੁਸ਼ ਦੇ ਅੰਸ਼, ਆਦਿ-ਮੱਧ-ਅੰਤ ਰਹਿਤ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।" ਇਹ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਯਾਦਵ ਅਕਰੂਰ, ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ। "ਮੈਂ ਅਕਰੂਰ ਹਾਂ," ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਹਰੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਭਗਵਾਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਉੱਤੇ ਧੱਜ, ਵਜ੍ਰ ਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸਨ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਹਨੂੰ ਛੂਹਿਆ, ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਲਿਆ, ਤੇ ਗਲੇ ਲਾ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਜੀ ਨੇ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਅੰਦਰ ਲੈ ਗਏ। ਉਥੇ, ਅਕਰੂਰ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋੜੀਂਦੇ ਸੁਆਲ-ਜਵਾਬ ਕੀਤੇ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕੰਸ ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿੰਨਾ ਜੁਲਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਮਾਤਾ ਦੇਵਕੀ ਨੂੰ ਉਹ ਦੈਤਿਆ ਸਵਭਾਵ ਵਾਲਾ ਕੰਸ ਤੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।