ਜਦੋਂ ਕਾਲੀਆ ਸੱਪ ਵੱਸ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਅਹੰਕਾਰੀ ਤੁੰਗਦ੍ਰੁਮ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਪੂਤਨਾ ਮਾਰੀ ਗਈ ਅਤੇ ਰਥ ਉਲਟਾਇਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਚਮਤਕਾਰੀ ਘਟਨਾ-ਚੱਕਰ ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਮਸਾ ਨੂੰ ਵਿਵਸਥਿਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਨਾਰਦ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ, ਦੇਵਕੀ ਤੋਂ ਯਸ਼ੋਦਾ ਤੱਕ ਭ੍ਰੂਣ ਦੇ ਸਥਾਨਾਂਤਰਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਕਮਸਾ ਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਵ੍ਰਿਤਾਂਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਨਾਰਦ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਕੁਟਿਲ ਮਨ ਵਾਲਾ ਕਮਸਾ ਵਸੁਦੇਵ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਕਮਸਾ, ਸਾਰੇ ਯਾਦਵਾਂ ਨੂੰ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਭਲਕਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸਚਯ ਕੀਤਾ ਕਿ ਰਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹਨ ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਪਾ ਲੈਂਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈ ਮਾਰ ਦਿਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਦ ਉਹ ਜਵਾਨ ਹੋ ਜਾਣਗੇ ਤਾਂ ਫਿਰ ਅਜੇਯ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਕਮਸਾ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਚਾਣੂਰ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਟਿਕਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤਾਕਤਵਰ ਪਹਿਲਵਾਨ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਦੁਸ਼ਟ ਲੜਕੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ। ਫਿਰ ਉਹ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵ੍ਰਜ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਧਨੁਸ਼ ਮਹੋਤਸਵ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਵਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਲੀਲਾਚਲ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਅਕ੍ਰੂਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਸ਼ਵਫਲਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਯਾਦਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੈ, ਗੋਕੁਲ ਭੇਜਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਲੜਕਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਆਵੇ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਕਮਸਾ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿਚ ਫਿਰਦਾ ਭਿਆਨਕ ਕੇਸ਼ੀ, ਜੋ ਅਤਿਅੰਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਘੋੜਾ-ਰੂਪੀ ਦਾਨਵ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇ। ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਇੱਥੇ ਆ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮਹਾਵਤ ਚਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹਾਥੀ ਕੁਵਲਯਾਪੀਡ਼, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵਸੁਦੇਵ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਸ੍ਰੀ ਪਾਰਾਸ਼ਰ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਪਾਪੀ ਕਮਸਾ ਅਕ੍ਰੂਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਯਾਦਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਸੀ, ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਕਿ ਰਾਮ ਅਤੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਕਰ। ਕਮਸਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਦਾਨਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਾਸਤੇ ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰ; ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਅਤੇ ਨੰਦ ਦੇ ਗੋਕੁਲ ਚੱਲ ਜਾ। ਉੱਥੇ ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਵਿ्णੂ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਹਨ, ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਨਾਸ਼ ਵਾਸਤੇ ਉੱਥੇ ਪਲੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਦੁਸ਼ਟ ਹਨ। ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਮਹੋਤਸਵ ਚੌਦਹਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਸ਼ਤੀ ਲਈ ਲਿਆ ਆ।” ਕਮਸਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਚਾਣੂਰ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਟਿਕਾ, ਮੇਰੇ ਮਹਾਨ ਕੁਸ਼ਤੀਬਾਜ਼, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨਗੇ, ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੇਖੇਗੀ। ਮੇਰਾ ਮਹਾਵਤ ਹਾਥੀ ਕੁਵਲਯਾਪੀਡ਼ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਵੇਗਾ, ਜੋ ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਫਿਰ, ਵਸੁਦੇਵ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟ ਨੰਦ ਗੋਪਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਨੂੰ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗਾ। ਫਿਰ, ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਗੋਪਾਂ ਦੀ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਹੜਪ ਲਵਾਂਗਾ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਵਿਰੋਧੀ ਹਨ। ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹੇ ਦਾਨਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸਾਰੇ ਯਾਦਵ ਮੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹਨ; ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਖਤਮ ਕਰਾਂਗਾ। ਫਿਰ, ਮੈਂ ਪੂਰੇ ਯਾਦਵ ਰਾਜ ਨੂੰ ਵੈਰੀ-ਰਹਿਤ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਾਸਤੇ ਤੂੰ ਜਾ। ਜਿਵੇਂ ਮੱਖਣ ਤੇ ਦਹੀਂ ਮਹਿਲਾਂ ਲਈ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਐਸੇ ਹੀ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਿ ਉਹ ਗੋਪਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ੌਰਨ ਲਿਆਉਣ।” ਸ੍ਰੀ ਪਾਰਾਸ਼ਰ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਮਹਾਨ ਭਗਤ ਅਤੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਅਕ੍ਰੂਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਉਸ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇਗਾ। ਰਾਜਾ ਨੂੰ “ਜੈਹੁਕਮ” ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਮਧੁਰਾ ਨਗਰੀ ਤੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਕਮਸਾ ਨੇ ਕੇਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ ਤੇ ਕਮਸਾ ਦਾ ਦੂਤ ਬਣ ਕੇ ਆਇਆ ਸੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵੱਲ ਭੇਜਿਆ। ਕੇਸ਼ੀ, ਆਪਣੀਆਂ ਖੁਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੀਰਦਾ, ਆਪਣੀ ਪੁੱਛ ਨਾਲ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਉਡਾਉਂਦਾ, ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਲੀਆਂ ਰਾਹਾਂ ਤੇ ਦੌੜਦਾ ਹੋਇਆ, ਗੋਪਾਂ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਹਿਨੌਣੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੋਪ ਅਤੇ ਦਾਨਵ-ਘੋੜੇ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਡਰੀ ਹੋਈਆਂ ਗੋਪਣੀਆਂ, ਸਭ ਗੋਵਿੰਦਾ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਵਿਚ ਆ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ “ਬਚਾਓ, ਬਚਾਓ!” ਦੀਆਂ ਪੁਕਾਰਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੋਵਿੰਦਾ ਨੇ ਗੰਭੀਰ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੇ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ, “ਹੁਣ ਡਰ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਗੋਪੋ! ਕੇਸ਼ੀ ਤੋਂ ਡਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਗੋਪਾਂ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮੇ ਹੋ, ਪਰ ਡਰ ਨੇ ਤੁਹਾਡਾ ਹੌਸਲਾ ਖੋਹ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨੀਚ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਹਿਨੌਣੀ ਸਿਰਫ ਡਰ ਹੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ? ਇਹ ਦਾਨਵ-ਘੋੜਾ ਸਿਰਫ ਉੱਡ-ਉੱਡ ਕੇ ਭਟਕਦਾ ਹੈ। ਆ, ਆ, ਦੁਸ਼ਟ! ਮੈਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹਾਂ, ਪੁਸ਼ਣ ਲਈ ਜਿਵੇਂ ਪਿਨਾਕਧਾਰੀ ਸ਼ਿਵ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਦੰਦ ਟੁੱਟਾ ਦਿਆਂਗਾ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਗੋਵਿੰਦਾ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਟਪਕਾ ਕੇ ਕੇਸ਼ੀ ਵੱਲ ਪੈਰ ਵਧਾਇਆ। ਕੇਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਾਂਹ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਕਰ ਕੇ, ਕੇਸ਼ੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਬਾਂਹ ਕੇਸ਼ੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਗਈ, ਉਸ ਦੇ ਦੰਦ ਟੁੱਟ ਕੇ, ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਬਾਂਹ, ਕੇਸ਼ੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹੋ ਕੇ, ਐਸਾ ਵਧ ਗਈ ਜਿਵੇਂ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੇਸ਼ੀ ਦੇ ਹੋਠ ਚੀਰ ਗਏ, ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਫੀਣ ਮਿਲੀ ਖੂਨ ਦੀ ਉਲਟੀ ਹੋਈ, ਅੱਖਾਂ ਉਲੱਟ ਗਈਆਂ, ਜਬੜੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਏ। ਜਦ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਲ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ; ਸਰੀਰ ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਗਿਆ, ਥੱਕ ਕੇ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਯ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਦਾਨਵ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਖੋਲ੍ਹਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਸੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਬਾਂਹ ਨਾਲ ਵਿੱਖੜ ਗਿਆ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇੰਝ ਡਿੱਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਦਰੱਖਤ ਚਿਰ ਜਾਵੇ। ਘੋੜੇ ਦੇ ਦੋ ਪੈਰ, ਪਿੱਠ ਅਤੇ ਪੁੱਛ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ, ਇੱਕ ਕੰਨ, ਇੱਕ ਅੱਖ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨੱਕ ਦਾ ਰੌਂਹ, ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਕੇਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਗੋਪਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਖੜਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਨਿਰਲੇਪ ਸੀ, ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਮੁਖ ਤੇ ਮੁਸਕਾਨ ਸੀ। ਫਿਰ, ਗੋਪਣੀਆਂ ਅਤੇ ਗੋਪ, ਕੇਸ਼ੀ ਦੇ ਮਰਨ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ, ਤੇ ਕਮਲ-ਨੇਤਰ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਰੇਮਮਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।