ਮਾਧੁਸੂਦਨ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ, ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬੜੀ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਰਸ ਰਚ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇਕ ਪਲ ਵੀ ਲੱਖਾਂ ਯੁੱਗਾਂ ਵਾਂਗ ਲੰਮਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਗੋਪੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਤੀ, ਪਿਤਾ ਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਕੀਤੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ-ਮਧੁਰ ਮੌਜ ਵਿੱਚ ਰਾਤਾਂ ਬਿਤਾਉਂਦੀਆਂ। ਮਾਧੁਸੂਦਨ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ, ਤੇ ਉਹ ਰਾਤਾਂ ਪਲ ਵਾਂਗ ਲੰਘ ਗਈਆਂ। ਪ੍ਰਭੂ ਹਰ ਪਤੀ, ਹਰ ਨਾਰੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਕੇ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼, ਅੱਗ, ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਹਵਾ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਸਨ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਜਨਾਰਦਨ ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸਨ, ਅਰਿਸ਼ਟਾ ਨਾਮਕ ਦੈਤ੍ਯ ਗਵਾਲਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਉੱਤੇ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਦੇਹ ਬਦਲੀ ਹੋਈ ਬੱਦਲੀ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਨੁਕੀਲੇ ਸੀੰਗ ਤੇ ਭਯਾਨਕ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੇ ਖੁਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਖੋਦ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਜੀਭ ਨਾਲ ਹੋਠ ਚਾਟਦਾ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਪੁੱਛ ਖੜੀ ਕਰਦਾ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੋਢਿਆਂ ਨਾਲ ਤਿਆਰ, ਤਬਾਹੀ ਲੈ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਕੁਹਾੜ ਵੱਡੀ ਤੇ ਰੋਕਣ-ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਗੋਬਰ ਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਗਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੜਕੰਪ ਮਚਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਗਰਦਨ ਝੁਕੀ ਹੋਈ, ਮੂੰਹ ਵੱਡਾ, ਚਿਹਰਾ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਬਛਿਆਂ ਨੂੰ ਥੱਲੇ ਸੁੱਟ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਦੈਤ੍ਯ, ਜੋ ਸਾਧੂਆਂ ਲਈ ਕਠੋਰ ਸੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਫਿਰਦਾ। ਜਦੋਂ ਗਵਾਲ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਵਹੁਟੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਪਾਇਆ, ਉਹ ਡਰ ਕੇ ਪੁਕਾਰ ਉਠੇ, "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ! ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ!"। ਫਿਰ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਗੱਜ ਕੇ ਆਪਣੀ ਹਥੇਲੀ ਉੱਤੇ ਚਪੇੜ ਮਾਰੀ। ਇਹ ਧੁਨੀ ਸੁਣਕੇ ਅਰਿਸ਼ਟਾ, ਦੈਤ੍ਯ ਬਲਦ, ਦਾਮੋਦਰ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੀੰਗ ਦੀ ਨੋਕ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ, ਨਜ਼ਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੇ ਪੇਟ ਉੱਤੇ ਗੱਡੀ ਹੋਈ, ਜੰਗਲੀ ਮਨ ਨਾਲ ਦੌੜ ਪਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ, ਬੜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਲ ਖੜੇ ਰਹੇ, ਅਲਬੱਤਾ ਹਲਕੀ ਹੰਸਲੀ ਨਾਲ। ਜਦੋਂ ਦੈਤ੍ਯ ਨੇ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਮਾਧੁਸੂਦਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੈਰੀ ਵਾਂਗ ਫੜ ਲਿਆ, ਗੋਡੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਪੇਟ ਉੱਤੇ ਮਾਰਿਆ ਤੇ ਸੀੰਗ ਨੱਥ ਲਏ। ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਤੇ ਤਾਕਤ ਤੋੜ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਗਰਦਨ ਨੂੰ ਇੰਝ ਮਲਿਆ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਗਿੱਲਾ ਕਪੜਾ ਨਿਚੋੜਦਾ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਸੀੰਗ ਉਖਾੜ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਓਸ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ। ਵੱਡਾ ਦੈਤ੍ਯ ਮੂੰਹੋਂ ਖੂਨ ਉਗਲਦਾ ਹੋਇਆ ਢਹਿ ਗਿਆ। ਦੈਤ੍ਯ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਗਵਾਲ ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਕਦੇ ਦੇਵਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਸਨ ਜਦੋਂ ਜੰਭਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਕੁਦਮਤ, ਅਰਿਸ਼ਟਾ, ਧੇਨੁਕ, ਪ੍ਰਲੰਭਾ ਦੈਤ੍ਯ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਗੋਵਰਧਨ ਪਹਾੜ ਉਠਾਇਆ ਗਿਆ, ਕਾਲੀਆ ਸੱਪ ਨੂੰ ਵੱਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਹੰਕਾਰੀ ਤੁੰਗਦ੍ਰੁਮ ਤੋੜਿਆ ਗਿਆ, ਪੂਤਨਾ ਮਾਰੀ ਗਈ, ਤੇ ਰਥ ਉਲਟਾਇਆ ਗਿਆ—ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨਾਰਦ ਨੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਕੰਸ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਦੇਵਕੀ ਤੋਂ ਯਸ਼ੋਦਾ ਕੋਖ ਬਦਲਣ ਤੋਂ। ਇਹ ਸਭ ਨਾਰਦ ਤੋਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲੋਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਦੁਸ਼ਟ ਮਨ ਵਾਲਾ ਕੰਸ ਵਸੁਦੇਵ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰੋਧੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਕੰਸ ਸਭ ਯਾਦਵਾਂ ਨੂੰ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਝਿੜਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਤੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕੀਤਾ, "ਜਦ ਤਕ ਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਅਜੇ ਮੁੰਡੇ ਹਨ, ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਜਵਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ, ਮੈਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਵੱਡੇ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਅਜੈਯ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।" "ਚਾਣੂਰ ਤੇ ਮੁਸ਼ਟਿਕ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਪਹਲਵਾਨ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੁਸ਼ਤੀ ਦਾ ਇੰਤਜਾਮ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੁਸ਼ਟ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਵਾ ਲਵਾਂਗਾ। ਵੱਡੇ ਧਨੁਸ਼ ਮੇਲੇ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵ੍ਰਜ ਤੋਂ ਬੁਲਾਵਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਇਥੇ ਆ ਕੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ। ਮੈਂ ਸ਼ਵਫਲਕ ਦੇ ਬੀਰ ਪੁੱਤਰ ਅਕਰੂਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਯਾਦਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗਵਾਨ ਹੈ, ਗੋਕੁਲ ਭੇਜਾਂਗਾ, ਕਿ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਆਵੇ। ਮੈਂ ਭਿਆਨਕ ਕੇਸ਼ੀ ਦੈਤ੍ਯ ਨੂੰ ਵੀ ਭੇਜਾਂਗਾ, ਜੋ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦਾ ਹੈ, ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇ।" "ਫਿਰ ਮੇਰਾ ਹਾਥੀ ਕੁਵਲਯਾਪੀਡ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਮੁਖ ਮਹਾਵਤ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੋਵੇਂ ਵਸੁਦੇਵ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਗਵਾਲ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਇਥੇ ਆਉਣ 'ਤੇ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗਾ।" ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਦੁਸ਼ਟ ਕੰਸ ਨੇ ਯਾਦਵ ਵੀਰ ਅਕਰੂਰ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਰਾਮ ਤੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਮਰਵਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਦਾਨਾਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਆਖਾਂ, ਐਸਾ ਕਰ। ਰਥ ਚੜ੍ਹ ਤੇ ਨੰਦ ਦੇ ਗੋਕੁਲ ਜਾ। ਉੱਥੇ ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਹਨ, ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਹੀ ਹੋਏ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਦੁਸ਼ਟ ਹਨ। ਮੇਰਾ ਮਹਾਨ ਧਨੁਸ਼ ਮੇਲਾ ਚੌਦਵੀਂ ਨੂੰ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਿਚ ਭਾਗ ਲੈਣ। ਚਾਣੂਰ ਤੇ ਮੁਸ਼ਟਿਕ, ਮੇਰੇ ਯੋਧਾ ਪਹਲਵਾਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨਗੇ, ਤੇ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਕਾਬਲਾ ਦੇਖੇ।" "ਹਾਥੀ ਕੁਵਲਯਾਪੀਡ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਮੁਖ ਮਹਾਵਤ ਵਲੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋਏਗਾ, ਉਹ ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਬੱਚੇ ਹਨ, ਮਾਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਵਸੁਦੇਵ ਤੇ ਦੁਸ਼ਟ ਨੰਦ ਗੋਪ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰਾਂਗਾ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਿਓ ਉਗ੍ਰਸੇਨ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਬੁਰਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਖਤਮ ਕਰਾਂਗਾ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਵਿਰੋਧੀ ਗਵਾਲਾਂ ਦੀ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਤੇ ਪਸ਼ੂ ਵੀ ਹੜਪ ਲਵਾਂਗਾ। ਤੇਰੇ ਸਿਵਾ, ਹੇ ਦਾਨਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸਾਰੇ ਯਾਦਵ ਮੇਰੇ ਵੈਰੀ ਹਨ। ਮੈਂ ਇਕ-ਇਕ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗਾ। ਫਿਰ ਪੂਰੇ ਯਾਦਵ ਰਾਜ ਨੂੰ ਵੈਰੀ-ਰਹਿਤ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਵੀਰ, ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਤੁਰ ਪੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੁਸ਼ਟ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਤੇ ਅਕਰੂਰ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਲੈ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰ ਸਕੇ।