ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਗੋਪੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਮਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਗਨ ਹੋ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਇੱਕ ਗੋਪ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਓ ਗਵਾਲੋ, ਡਰੋ ਨਾ—ਇੱਥੇ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਰਹੋ! ਮੈਂ ਗੋਵਰਧਨ ਪਹਾੜ ਉਠਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਮੀਂਹ ਤੋਂ ਡਰਣ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।" ਦੂਜੀ ਗੋਪੀ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਧੇਨੁਕਾ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨਮਤਾਬਿਕ ਫਿਰਦੀ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੋਪੀਆਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੌਤਕਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੇ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਇੱਕ ਗੋਪੀ, ਜੋ ਗਵਾਲਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਚ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਉਠੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਮਲ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅੱਖਾਂ ਚੌੜੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ ਵੱਲ ਤੱਕ ਕੇ ਬੋਲੀ, "ਇਹ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦੇਖੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਝੰਡਾ, ਵਜਰ, ਅੰਕੁਸ਼ ਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹਨ—ਇਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹਨ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਖੇਡ ਭਰੀ ਚਾਲ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ।" ਫਿਰ ਉਹ ਬੋਲੀ, "ਕੋਈ ਸੁਭਾਗੀ, ਸੁੰਦਰ ਗੋਪੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਗਈ ਹੈ; ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹਨ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਪਤਲੇ ਤੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹਨ।" "ਇੱਥੇ, ਦਾਮੋਦਰ ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਫੁੱਲ ਚੁਣੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਕੇਵਲ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਅੱਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹਨ।" "ਇੱਥੇ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠੀ, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ; ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ।" "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਾਰੀ ਦੇ ਕੇ, ਇਸ ਪੰਘਟ 'ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ—ਦੇਖੋ!" "ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੋਪੀ, ਜਿਹੜੀ ਜਥੇ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਸਕੀ, ਆਪਣੇ ਹਿਪ ਦੀ ਭਾਰੀਅਤ ਕਰਕੇ, ਜਿੰਨਾ ਹੋ ਸਕਿਆ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲੀ, ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ ਹੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਛੂਹਦੇ ਸਨ।" "ਮਿਤ੍ਰ, ਦੇਖ! ਇਹ ਗੋਪੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਹੱਥ ਪਾ ਕੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਰਹੀ।" "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਹੱਥ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ, ਇਹ ਚਤੁਰ ਗੋਪੀ ਰੁੱਸ ਗਈ; ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਚੱਲ ਰਹੀ।" "ਇਹ ਗੋਪੀ ਕਹਿ ਰਹੀ ਸੀ, 'ਮੈਂ ਜਲਦੀ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਆਉਣੀ ਹਾਂ।' ਇਹ ਰਸਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤੈਅ ਕੀਤਾ।" "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੰਗਲ ਦੀ ਘਣੀ ਝਾੜੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦੇ। ਵਾਪਸ ਚਲੋ; ਚੰਦਨੀ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।" ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਗੋਪੀਆਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਨਾ ਪਾ ਕੇ, ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਉਹ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਆ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਲਗਨ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਫਿਰ, ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਕਮਲ-ਸਮਾਨ ਚਿਹਰਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਕੰਮ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਗੋਪੀ, ਗੋਵਿੰਦਾ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ ਅਤੇ "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ!" ਚੀਕ ਪਈ; ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲੀ। ਦੂਜੀ, ਆਪਣਾ ਭੋਹ ਵਕਾ ਕੇ ਤੇ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲਾ ਕੇ, ਹਰੀ ਨੂੰ ਤੱਕਦੀ ਰਹੀ, ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਭੌਂ-ਸਮਾਨ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਕਮਲ-ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਪੀ ਰਹੀ ਸੀ। ਹੋਰ ਇੱਕ ਗੋਪੀ, ਗੋਵਿੰਦਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਰੂਪ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ। ਫਿਰ, ਮਾਧਵ ਨੇ ਕੁਝ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਨਾਲ, ਕੁਝ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਕਾਈ ਹੋਈ ਭੋਹ ਦੇ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ, ਤੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨੂੰ ਹੱਥ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ, ਹਰੀ, ਉੱਚੇ ਕਰਤਬਾਂ ਵਾਲਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਰਾਸ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਨਾਲ ਖੇਡਿਆ। ਰਾਸ ਮੰਡਲ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਗੋਪੀਆਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਵਿਚ, ਇੱਕ ਥਾਂ ਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਨਹੀਂ ਰਹੀਆਂ। ਹਰੀ, ਹਰੇਕ ਗੋਪੀ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਰਾਸ ਮੰਡਲ ਬਣਾਉਂਦਾ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ ਗੋਪੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਫਿਰ ਰਾਸ ਨ੍ਰਿਤਯ ਦੀ ਧੁਨ ਗੂੰਜੀ, ਪਾਇਲਾਂ ਦੀ ਝੰਕਾਰ, ਗੀਤ ਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਲੜੀ-ਲੜੀ। ਗੋਪੀਆਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਸ਼ਰਦ ਚੰਦ, ਚੰਦਨੀ ਤੇ ਕਮਲ-ਤਲਾਵ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੀਆਂ, ਪਰ ਹਮੇਸ਼ਾ "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ" ਦਾ ਨਾਮ ਹੀ ਦੁਹਰਾਉਂਦੀਆਂ। ਘੁੰਮਣ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ, ਪਾਇਲਾਂ ਦੀ ਝੰਕਾਰ ਵਿਚ, ਇੱਕ ਗੋਪੀ ਆਪਣੀ ਲਤਾ-ਸਮਾਨ ਬਾਂਹ ਮਧੁ-ਸੂਦਨ ਦੇ ਮੋੜ 'ਤੇ ਰੱਖਦੀ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੋਪੀ, ਆਪਣੀਆਂ ਚਮਕਦਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾ ਕੇ, ਚੁੰਮਦੀ, ਤੇ ਮਧੁ-ਸੂਦਨ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਗੀਤ ਤੇ ਸਤੁਤੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਹਰੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਲਗਦਾ, ਗੋਪੀ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ 'ਤੇ ਰੋਮਾਂ-ਰੋਮ ਖੜੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਪਸੀਨਾ ਭਰ ਜਾਂਦਾ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਰਾਸ ਗੀਤ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ, "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ" ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੋਰ ਉੱਚੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ; "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ" ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਿਦਾ ਹੋਇਆ, ਗੋਪੀਆਂ ਉਸ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਹਰੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੀਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਵਾਲਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਧੁ-ਸੂਦਨ ਨੇ ਐਸਾ ਆਨੰਦ ਲਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਪਲ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਯੁਗਾਂ ਵਾਂਗ ਲੰਬਾ ਲੱਗਾ। ਭਾਵੇਂ ਪਤੀ, ਪਿਤਾ ਤੇ ਭਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ, ਗਵਾਲਣਾਂ, ਆਨੰਦ ਦੀ ਪਿਆਸ ਨਾਲ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਖੇਡਦੀਆਂ। ਮਧੁ-ਸੂਦਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੌਜਵਾਨ ਲਗਨ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕਰਦਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਅਪਾਰ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਐਸਾ ਬਿਤਾਉਂਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਪਲ ਹੀ ਹੋਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀਆਂ, ਉਹਤੀਆਂ ਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼, ਅੱਗ, ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਹਵਾ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇੱਕ ਵਾਰ, ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਜਨਾਰਦਨ ਰਾਸ ਨ੍ਰਿਤਯ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸੀ, ਅਰਿਸ਼ਟਾ ਗਵਾਲਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵੱਲ ਆਇਆ, ਤੇ ਭਿਆਨਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ। ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਬਦਲੀ ਵਾਂਗ ਛਾਂਵ ਪਾਉਂਦਾ, ਤੇਜ਼ ਸੀੰਗ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਖੁਰਾਂ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਉਖੇੜਦਾ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਜੀਭ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਚੱਟਦਾ, ਪੂੰਛ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਖੜੀ, ਮੋਢੇ ਬੰਦ, ਤੇ ਭਾਰੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਤੁਰਦਾ। ਵੱਡਾ ਕੁਬੜ, ਵੱਡਾ ਤੇ ਰੋਕਣ-ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਸਰੀਰ ਗੋਬਰ ਤੇ ਪਿਸਾਬ ਨਾਲ ਲਤਪਤ, ਉਹ ਗਾਂਆਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦਾ। ਲਟਕਦੇ ਗਲ, ਵੱਡਾ ਮੂੰਹ, ਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀਆਂ ਲੱਗੀਆਂ ਚੋਟਾਂ ਨਾਲ ਚਿਹਰਾ, ਉਹ ਬਲਦ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਦੈਤ ਗਾਂਆਂ ਦੇ ਬੱਝਿਆਂ ਨੂੰ ਢਾਹਦਾ।