ਇਹ ਸਭ ਗੋਪ ਅਤੇ ਗੋਪੀਆਂ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ, ਭਾਂਡੀਰਾ ਨਾਂ ਦੇ ਵਟ ਦੇ ਰੁੱਖ ਕੋਲ ਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਉਥੇ ਹਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੁੜ ਆ ਗਏ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੈਤ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਚੁਕ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਜਾਦੂਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਚੰਦਰਮਾ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਦੈਤ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸੀ, ਰੋਹਿਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਦਾ ਭਾਰ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ, ਤੇ ਬਰਸਾਤੀ ਮੌਸਮ ਦੇ ਵੱਡੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਆਪਣਾ ਆਕਾਰ ਵਧਾ ਲਿਆ। ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਨੇ ਉਸ ਦੈਤ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਗਨ ਵਾਂਗ ਪਹਾੜੀ ਆਕਾਰ ਸੀ, ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਮਾਲਾ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣੇ, ਸਿਰ 'ਤੇ ਚਮਕਦਾ ਮਕੁਟ, ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ, ਵੱਡੀਆਂ ਗੱਡੀ-ਪਈਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੈਤ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਨੇ ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਹਿਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਦੈਤ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਧੁੰਨ ਸੁਣੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ! ਇਹ ਦੈਤ, ਜੋ ਗੋਪ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਚੁਕਿਆ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਦਾ ਸਰੀਰ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਵੱਡਾ ਹੈ—ਦੇਖੋ!" "ਮਧੁਸੂਦਨ, ਦੱਸੋ, ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੀਏ? ਇਹ ਦੁਰਜਨ, ਵੱਡੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਸ੍ਰੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਫਿਰ, ਗੋਵਿੰਦ, ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ, ਰੋਹਿਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਜਾਣ ਕੇ, ਹਲਕਾ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ। ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਇੰਨਾ ਸਪਸ਼ਟ ਮਨੁੱਖੀ ਭਾਵ ਕਿਉਂ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਸਭ ਦਾ ਅੰਤਰਯਾਮੀ ਹੈਂ, ਸਭ ਰਾਜਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਹੈਂ। ਯਾਦ ਕਰ, ਹੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ, ਸਭ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਕਾਰਣ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਬੀਜ, ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਰੂਪ—ਜਿਵੇਂ ਇਕੋ ਇੱਕ ਵਸਤੁ ਮਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੂੰ ਤੇ ਮੈਂ, ਦੋਵੇਂ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਮੁਢਲਾ ਕਾਰਣ ਹਾਂ, ਤੇ ਇਸ ਮਰਤ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਆਏ ਹਾਂ? ਅਸਮਾਨ ਤੇਰਾ ਸਿਰ, ਨਦੀਆਂ ਤੇਰੇ ਵਾਲ, ਧਰਤੀ ਤੇਰੇ ਪੈਰ, ਤੇਰਾ ਮੂੰਹ ਅਗਨ ਹੈ; ਚੰਦ ਤੇਰਾ ਮਨ, ਤੇਰੀ ਸਾਹ ਹਵਾ ਹੈ, ਤੇ ਚਾਰ ਦਿਸਾਵਾਂ ਤੇਰੇ ਅਟੱਲ ਬਾਹ ਹਨ। ਸ੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ, ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਚਿਹਰੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੱਥ ਤੇ ਪੈਰ, ਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ, ਪਹਿਲਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ—ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੈਨੂੰ ਸਤਕਾਰਦੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਹੋਰ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ, ਤੇਰਾ ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ, ਤੇਰਾ ਅਵਤਾਰ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਆਖਰ ਵਿਚ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਸਮਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਹੇ ਅਨੰਤ ਰੂਪ, ਤੂੰ ਹੀ ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਥੰਮਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਹਿਲਦੀ-ਡੁੱਲਦੀ ਤੇ ਅਡੋਲ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਥੰਮਦਾ ਹੈ। ਅਜਨਮਾ, ਤੂੰ ਹੀ ਸਮਾਂ ਹੈਂ, ਪਲਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਤੇ ਤੂੰ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਹੈਂ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਅਗਨਿ ਦੀ ਆਧੀ ਵਿਚ ਖਪ ਜਾਂਦਾ, ਬਰਫ ਬਣ ਜਾਂਦਾ, ਤੇ ਫਿਰ, ਹਿਮਾਲਿਆ ਉੱਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ, ਮੁੜ ਪਾਣੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ— ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਤੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਤੈਨੂੰ ਸਮਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਜਦ ਤੂੰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦਾ ਮਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸੰਸਾਰ ਮੁੜ ਤੈਨੂੰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਲਪਨਾ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਤੂੰ ਤੇ ਮੈਂ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੀ ਕਾਰਣ ਹਾਂ; ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੀ خاطر, ਅਸੀਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ, ਅਪਰਿਮਿਤ ਆਤਮਾ; ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਦੈਤ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ। ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਤੇ ਆਧਾਰ ਰੱਖ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕਰਮ ਕਰ। ਸ੍ਰੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਇੰਝ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਦੁਆਰਾ ਯਾਦ ਕਰਵਾਉਣ 'ਤੇ, ਬਲਰਾਮ ਹੱਸਿਆ ਤੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਪ੍ਰਲੰਬਾ ਨੂੰ ਕਸ ਕੇ ਤੰਗ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਹੋਈਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਲੰਬਾ ਨੂੰ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਮੁੱਕਾ ਮਾਰਿਆ; ਉਸ ਮਾਰ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਲੰਬਾ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਉੱਤੋਂ ਉੱਘ ਆਈਆਂ। ਉਸ ਦਾ ਖੋਪੜੀ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਲਹੂ ਵਗਣ ਲੱਗਾ, ਤੇ ਦੈਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ ਮਰ ਗਿਆ। ਬਲਰਾਮ ਦੇ ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਕਰਤਬ ਦੇਖ ਕੇ, ਗੋਪ-ਗੋਪੀਆਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ, ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਸ਼ਾਬਾਸ਼-ਸ਼ਾਬਾਸ਼ ਆਖਣ ਲੱਗੇ। ਦੈਤ ਦੇ ਮਰਨ 'ਤੇ, ਗੋਪਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲਣ ਮਗਰੋਂ, ਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਫਿਰ ਗੋਕੁਲ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ। ਜਦ ਰਾਮ ਤੇ ਕੇਸ਼ਵਾ ਚਰਾਗਾਹ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ, ਬਰਸਾਤੀ ਮੌਸਮ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਤੇ ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਆ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਖਿੜ ਗਏ। ਜਲ-ਕੁੰਢਾਂ ਵਿੱਚ ਮਛੀਆਂ ਵੱਡੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਘਰ-ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਖੇਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ, ਮਲਕੀਤ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਸਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੋਰ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਅਹੰਕਾਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਯੋਗੀ ਸੰਸਾਰਕ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸੁੰਨਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਨਿਰਲੇਪ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੁੱਧ, ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲ, ਆਪਣਾ ਪਾਣੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਕਰ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਆਪਣੇ ਘਰ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਰਦ ਦੀ ਧੁੱਪ ਨਾਲ ਝੀਲਾਂ ਸੁੱਕ ਗਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਜੁੜੇ ਜੀਵ excessive attachment ਨਾਲ, ਮਨ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਖੋ ਬੈਠਦੇ ਹਨ। ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਪਾਣੀ, ਕਮਲ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਪਾ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੁੱਧ-ਮਨ ਵਾਲੇ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਮਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਫ਼ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਤਾਰੇ ਆਪਣੀ ਅਟੱਲ ਚਮਕ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ, ਤੇ ਚੰਦ, ਪਵਿੱਤਰ ਯੋਗੀ ਵਾਂਗ, ਉੱਚੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਜਦਾ ਹੈ। ਕੁੰਢਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕੰਢਿਆਂ ਤੋਂ ਹਟ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਖੇਤਾਂ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਲਗਨ ਤੋਂ ਉਪਰ ਉਠ ਕੇ, ਮਲਕੀਤ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੰਸ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਝੀਲਾਂ ਛੱਡ ਗਏ ਸੀ, ਮੁੜ ਓਥੇ ਆ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਯੋਗੀ, ਸਾਰੇ ਕਲੇਸ਼ ਮਿਟਾ ਕੇ, ਮੁੜ ਸਮਾਧੀ ਵਿਚ ਜੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਮੁੰਦਰ ਬਹੁਤ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਾਣੀ ਅਡੋਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਤਪस्वੀ, ਜੋ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਕੇ, ਉੱਚੀ ਯੋਗ ਅਵਸਥਾ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਬਹੁਤ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਦਾ ਮਨ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਨਿਰਲੇਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਅਸਮਾਨ ਨਿਰਮਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਬੱਦਲ ਹਟ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਮਨ, ਯੋਗ ਦੀ ਅਗਨ ਨਾਲ ਕਲੇਸ਼ ਸਾੜ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਧੁੱਪ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਦਬਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੀ ਵਿਵੇਕਤਾ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਪੀੜ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਸਰਦ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ, ਕੀਚੜ ਧਰਤੀ ਤੋਂ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦ੍ਰਿਓਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਖਿਚਣ ਨਾਲ ਮਨ ਨਿਰਲੇਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਣ-ਆਯਾਮ ਵਿੱਚ, ਝੀਲਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਰੋਜ਼ ਇਨਹੇਲ, ਐਕਸਹੇਲ, ਤੇ ਰੀਟੇਨ ਨਾਲ ਭਰਦਾ ਤੇ ਖਾਲੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਮੌਸਮ ਆ ਗਿਆ, ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਤਾਰੇ ਸਾਫ਼, ਤਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਲੋਕ ਇੰਦ੍ਰ ਦਾ ਮਹਾਂ ਉਤਸਵ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।