ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਇੰਦਰ ਦੇ ਅਸਤਰ-ਸ਼ਸਤਰ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੋ ਕੇ, ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਦ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਫਿਰਦੇ, ਤਦ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਿੱਧ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਾਂ ਕਰਦੇ, ਆਪ ਹੀ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਬਚਪਨ ਦੀ ਮਸਤੀ ਵਿੱਚ ਗੁਮ ਰਹਿੰਦੇ। ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਲੈ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ, ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਖੇਡਾਂ ਕਰਦੇ। ਇਕ ਦਿਨ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਂਬਲੀ ਭਰਾ ਝੂਲਿਆਂ, ਕੁਸ਼ਤੀ ਅਤੇ ਪੱਥਰ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਓਦੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਲੰਭਾ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਅਸੁਰ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੀ ਇਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਗਵਾਲੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਉਥੇ ਆ ਗਿਆ, ਜਦ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਖੇਡ ਰਹੇ ਸਨ। ਪ੍ਰਲੰਭਾ, ਜੋ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸੀ, ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਚੁੱਕ ਕੇ ਬੇਫਿਕਰੀ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਆ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਾ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮੌਕਾ ਲੱਭਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਪਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਅਜੇਹਾ ਅਜੈਯ ਮੰਨ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਰੋਹਣੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ। ਫਿਰ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਲੀ ਖੇਡ 'ਹਰੀ ਦੀ ਲੀਲਾ' ਖੇਡਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਜੋੜੇ ਬਣਾਏ ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਉੱਠੇ। ਗੋਵਿੰਦ ਦਾ ਜੋੜਾ ਸ੍ਰੀਦਾਮਾ ਨਾਲ ਬਣਿਆ, ਬਲਰਾਮ ਦਾ ਪ੍ਰਲੰਭਾ ਨਾਲ, ਤੇ ਹੋਰ ਗਵਾਲੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜੇ ਬਣ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਗਵਾਲੇ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਏ। ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਸ੍ਰੀਦਾਮਾ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਰੋਹਣੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪ੍ਰਲੰਭਾ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਦੇ ਗਵਾਲੇ ਜਿੱਤ ਗਏ, ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਹਾਰ ਗਏ। ਜੋ ਹਾਰ ਗਏ, ਉਹ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੋਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕ ਕੇ ਭਾਂਡੀਰਾ ਨਾਮਕ ਵਟਵ੍ਰਿੱਛ ਤੱਕ ਲੈ ਗਏ, ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਪਰ ਅਚਾਨਕ, ਪ੍ਰਲੰਭਾ ਨੇ ਬਲਰਾਮ ਨੂੰ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਤੇ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਚਾਂਦ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇ। ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਰੋਹਣੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਭਾਰ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੀਂਹ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਵਧ ਗਿਆ। ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਦਾਨਵ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੜਦੇ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਮਾਲਾ, ਸਰੀਰ ਤੇ ਗਹਿਣੇ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਮਕੁਟ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਰਥ ਦੇ ਪਹੀਏ ਵਰਗੀਆਂ, ਧਰਤੀ ਹਿਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਰੋਹਣੀ ਦਾ ਨੀਰਭੈ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਦਾਨਵ ਦੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਮਾਰੀ: "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ! ਇਹ ਦਾਨਵ, ਜੋ ਗਵਾਲੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਆਇਆ, ਮੈਨੂੰ ਪਹਾੜ ਵਰਗੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ—ਵੇਖ!" "ਮਧੁਸੂਦਨ, ਦੱਸੋ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੀਏ? ਇਹ ਦੁਸ਼ਟ, ਵੱਡੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਉੱਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਗੋਵਿੰਦ, ਜੋ ਰੋਹਣੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਹੌਲੀ ਹੱਸ ਕੇ ਰਾਮਾ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ: "ਤੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਭਾਵਨਾ ਕਿਉਂ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਅੰਤਰਆਤਮਾ ਹੈਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਰਾਜ਼? ਯਾਦ ਕਰ, ਹੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ, ਤੂੰ ਸਭ ਕਾਰਣਾਂ ਦਾ ਕਾਰਣ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਬੀਜ ਹੈਂ—ਇਕੋ ਇਕ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਮੈਂ ਤੇ ਤੂੰ, ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਣ ਹਾਂ, ਤੇ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਆਏ ਹਾਂ?" "ਅਕਾਸ਼ ਤੇਰਾ ਸਿਰ, ਦਰਿਆ ਤੇਰੇ ਵਾਲ, ਧਰਤੀ ਤੇਰੇ ਪੈਰ, ਤੇਰਾ ਮੂੰਹ ਅਨੰਤ ਅੱਗ, ਚੰਦ ਤੇਰਾ ਮਨ, ਤੇਰੀ ਸਾਸ਼ਾਂ ਹਵਾ, ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਤੇਰੀਆਂ ਅਟੱਲ ਬਾਂਹਾਂ ਹਨ।" "ਧੰਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਚਿਹਰੇ, ਹੱਥ ਤੇ ਪੈਰ, ਅਣਗਿਣਤ ਰੂਪ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਮਲਾਂ ਦਾ ਆਦਿ ਹੈਂ—ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਿਸ਼ੀ ਤੇਰੀ ਸਤਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਹੋਰ ਕੋਈ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ, ਤੇਰੇ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਨੂੰ, ਤੇਰੇ ਅਵਤਾਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਆਖਰਕਾਰ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?" "ਹੇ ਅਨੰਤ ਰੂਪ, ਧਰਤੀ ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਥੰਮਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਝ ਚਲਦਾ ਤੇ ਨਾ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੇਰਾ ਭਾਰ ਹੈ। ਅਜਨਮਾ, ਤੂੰ ਆਪ ਸਮਾਂ ਹੈਂ, ਪਲਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ।" "ਜਿਵੇਂ ਜਲ ਅੱਗ ਦੁਆਰਾ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਰਫ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਫਿਰ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਪਿੱਛੇ ਵਾਪਸ ਜਲ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—" "ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਸਮੋ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ, ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਜਦ ਤੂੰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਸੰਸਾਰ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਤੇ ਤੂੰ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਕਾਰਣ ਹਾਂ; ਪਰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਅਸੀਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਾਂ।" "ਮੇਰੀ ਅਸੰਖ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾਨਵ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ। ਸਿਰਫ਼ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਤੇ ਆਸਰਾ ਕਰ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਸੱਜਣਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਲੋਂ ਯਾਦ ਕਰਵਾਉਣ 'ਤੇ, ਬਲਰਾਮ ਹੱਸ ਪਿਆ ਤੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਪ੍ਰਲੰਭਾ ਨੂੰ ਤੜਫਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਕ ਨਾਲ ਪ੍ਰਲੰਭਾ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਵੱਜਾ ਮਾਰੀ। ਉਸ ਮੁੱਕ ਦੇ ਘਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਲੰਭਾ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਆਈਆਂ, ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਲਹੂ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਦਾਨਵ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਤੇ ਮਰ ਗਿਆ। ਜਦ ਗਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਪ੍ਰਲੰਭਾ ਬਲਰਾਮ ਦੇ ਅਦਭੁਤ ਕਾਰਜ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚੀਕ ਪਏ, ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, "ਵਧਾਈ ਹੋ! ਵਧਾਈ ਹੋ!" ਜਦ ਪ੍ਰਲੰਭਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਗਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਰਾਮਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸਮੇਤ ਮੁੜ ਗੋਕੁਲ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ। ਜਦ ਰਾਮਾ ਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਗੋਚਰ ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਸਨ, ਮੀਂਹ ਦਾ ਮੌਸਮ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਤੇ ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਆ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਫੁੱਲ ਖਿੜ ਗਏ। ਦਲਦਲੀ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀਆਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਘਰ-ਗ੍ਰਹਿਸਥੀ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਖੇਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਦੁੱਖੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੋਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਝਕੀਆਂ ਛੱਡ ਕੇ ਚੁੱਪ ਕਰ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਜੋਗੀ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸੁੰਨਤਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸੁੱਚੇ ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਪਾਣੀ ਛੱਡ ਕੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਕਰ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਦੀਆਂ ਤਪਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਝੀਲਾਂ ਸੁੱਕਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੋਹ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ, ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਬਣ ਗਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਫ ਦਿਲ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਨ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।