ਕਦੇ ਕਦੇ ਕਦੰਬ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਕਦੇ ਮੋਰ ਦੇ ਪੰਖ ਲਾਏ ਹੋਏ, ਤੇ ਕਦੇ ਪਹਾੜੀ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤੇ ਬਲਰਾਮ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਉਹ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਬਿਸਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰਦੇ, ਕਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ, ਤੇ ਜਦੋਂ ਬੱਦਲ ਗੱਜਦੇ, ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਉਚੇ-ਉਚੇ ਬੋਲ ਪਾਂਦੇ। ਕਦੇ ਹੋਰ ਗਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ, ਕਦੇ ਮੋਰਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਂ ਗਵਾਲਣਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਦੇ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਬਲਰਾਮ ਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਆਪਣੀਆਂ ਗਾਇਆਂ ਚਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਸੁਹਣੇ ਤਾਲ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਥੇ ਧੇਨੁਕਾ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅਸੁਰ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਾਸ ਖਾਂਦਾ ਸੀ, ਗਧੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਗਵਾਲੇ ਉਸ ਤਾਲ ਦੇ ਬਾਗ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ, ਜਿੱਥੇ ਪੱਕੇ ਹੋਏ ਫਲ ਲਟਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਲਾਲਚ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਆਖਦੇ, "ਹੇ ਰਾਮ! ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ! ਇਹ ਥਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧੇਨੁਕਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਥੇ ਫਲ ਪਏ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਵੇਖੋ, ਕਿੰਨੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਫਲ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦਿਓ।" ਗਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਤਾਲਾਂ ਦੇ ਫਲ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤੇ। ਫਲਾਂ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਦੁਰਜਨ, ਅਸੁਰ ਰੂਪ ਗਧਾ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਤਦ ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋ ਪਿੱਛਲੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਾ ਵਾਰ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਉਹ ਫੜਿਆ ਨਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਘੁੰਮਾਇਆ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਿਕਲ ਗਈ। ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਘਾਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਮੌਕੇ, ਇੱਕ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਚੱਲੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਫਲ ਰੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੀ ਹਵਾ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਉਡਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਧੇਨੁਕਾ ਦੇ ਹੋਰ ਗਧਾ-ਅਸੁਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਧਰਤੀ ਰਸ ਭਰੇ ਤਾਲਾਂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਗਧਾ-ਅਸੁਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਜ ਗਈ, ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਸੋਹਣੀ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਹੁਣ, ਗਾਇਆਂ ਡਰ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਤਾਲ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਚਰਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ, ਉਹ ਹਰਾ-ਭਰਾ ਘਾਹ ਖਾਂਦੀਆਂ ਜਿਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ। ਸ੍ਰੀ ਪਾਰਾਸ਼ਰ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ—ਜਦੋਂ ਉਹ ਗਧਾ-ਅਸੁਰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਉਹ ਤਾਲ ਦਾ ਬਾਗ ਗਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਗਵਾਲਣਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਨਮੋਹਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ, ਧੇਨੁਕਾ ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਭਾਂਡੀਰ ਨਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਬਰਗਦ ਦੇ ਰੁੱਖ ਕੋਲ ਗਏ। ਉਥੇ ਉਹ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦੇ, ਗੀਤ ਗਾਂਦੇ, ਰੁੱਖ ਲੱਭਦੇ, ਦੂਰ-ਦੂਰ ਗਾਇਆਂ ਚਰਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨਾਂ ਲੈ ਕੇ ਸੱਦਦੇ ਘੁੰਮਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੋਹਣੇ ਮੋਹਣੇ ਮੱਥਿਆਂ ਉੱਤੇ ਬਛੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਰੱਸੀਵਾਂ, ਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਪਈਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਬਲਦਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਉਹ ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੇ। ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖੇਡਾਂ ਕਰਦੇ ਘੁੰਮਦੇ, ਜਗਤ ਦੇ ਸਿੱਧਾਂ ਨਾਲ ਰਸ ਖੇਡ ਕਰਦੇ, ਆਪ ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਅਤੇ ਆਚਰਨ ਦੀ ਲਾਜ ਰੱਖਦੇ। ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਤੇ ਸੁਭਾਅ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਖੇਡਾਂ ਕਰਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਿਹੜਦੇ। ਇਕ ਦਿਨ, ਦੋਵੇਂ ਬਲਵਾਨ ਉਥੇ ਝੂਲਿਆਂ, ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਪੱਥਰ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰਮ ਗਏ। ਉਥੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਲੰਭਾ ਨਾਂ ਦਾ ਅਸੁਰ, ਗਵਾਲੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਆ ਗਿਆ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ੱਕ ਨਾ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਉਹ ਦਾਨਵ, ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਆਮ ਗਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਉਹ ਮੌਕਾ ਲੱਭਣ ਲੱਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਅਜੇਤ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਰੋਹਣੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਸਭ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ 'ਹਰੀ ਦੀ ਖੇਡ' ਨਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਖੇਡਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜੋੜੇ ਬਣਾਏ ਤੇ ਉੱਚੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੇ। ਗੋਵਿੰਦਾ ਦਾ ਜੋੜਾ ਸ੍ਰੀਦਾਮਾ ਨਾਲ, ਬਲਰਾਮ ਦਾ ਪ੍ਰਲੰਭਾ ਨਾਲ, ਤੇ ਹੋਰ ਗਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਜੋੜੇ ਬਣਾਏ। ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਸ੍ਰੀਦਾਮਾ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ, ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਪ੍ਰਲੰਭਾ ਨੂੰ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪਾਸੇ ਵਾਲੇ ਗਵਾਲੇ ਜਿੱਤ ਗਏ, ਹੋਰ ਹਾਰ ਗਏ। ਫਿਰ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਚੁੱਕਦੇ ਹੋਏ, ਸਭ ਭਾਂਡੀਰ ਵੱਡੇ ਬਰਗਦ ਦੇ ਰੁੱਖ ਕੋਲ ਆਏ, ਤੇ ਜੋ ਹਾਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ। ਪਰ, ਅਚਾਨਕ, ਅਸੁਰ ਨੇ ਬਲਰਾਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕਿਆ ਤੇ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੰਘਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਚੰਨ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਸੁਰ, ਰੋਹਣੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਭਾਰ ਨਾ ਸਹਿ ਸਕਿਆ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਮੀਂਹ ਦੇ ਮੋਸਮ ਵਿਚਲੇ ਵੱਡੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ, ਵਧ ਗਿਆ। ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਨੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਅਸੁਰ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੜਦੇ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ, ਮਾਲਾਵਾਂ, ਗਹਣਿਆਂ ਅਤੇ ਤਾਜ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਰਥ ਦੇ ਪਹੀਏ ਵਰਗੀਆਂ, ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਥਾਪਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਕੰਬ ਰਹੀ ਸੀ। ਨਿਰਭੈ ਰੋਹਣੀ ਪੁੱਤਰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਸੁਰ ਉਸਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ! ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ! ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਅਸੁਰ, ਜੋ ਗਵਾਲੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਆਇਆ, ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਦੇਹ ਵਾਲਾ, ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵੇਖੋ! ਮਧੁਸੂਦਨ, ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੀਏ? ਇਹ ਦੁਰਾਤਮਾ ਮੈਨੂੰ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਸ੍ਰੀ ਪਾਰਾਸ਼ਰ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ—ਫਿਰ, ਗੋਵਿੰਦ, ਜੋ ਰੋਹਣੀ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਹੌਲੀ ਹਾਸੀ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਭਾਵ ਕਿਉਂ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ, ਜਦ ਤੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਅੰਤਰਯਾਮੀ, ਸਭ ਰਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈਂ? ਯਾਦ ਕਰ, ਹੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ, ਸਭ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਬੀਜ, ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਰੂਪ—ਜਿਵੇਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਸਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।