ਜਦੋਂ ਵੀ ਯਸ਼ੋਦਾ ਮਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੋਨੋ ਮੁੰਡਿਆਂ—ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ—ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਖੇਡਦੇ ਵੇਖਦੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚੰਚਲਤਾ ਤੇ ਸ਼ਰਾਰਤਾਂ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨਾ ਉਸਦੇ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਯਸ਼ੋਦਾ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜੀ ਚੁੱਕੀ ਤੇ ਕਮਲ ਦੀ ਪੰਖੁੜੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਡਾਂਟ ਪਾਈ। ਉਸਨੇ ਕਹਿਆ, "ਜੇ ਤੂੰ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਤਾ ਆਪਣੀਆਂ ਇਹ ਚੰਚਲ ਸ਼ਰਾਰਤਾਂ ਜਾਰੀ ਰੱਖ!" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਘਰੇਲੂ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਈ। ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਅਸਤ ਹੋਣ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਪਿੱਛੇ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਓਖਲ ਨੂੰ ਖਿੱਚਿਆ ਤੇ ਉਹ ਦੋ ਵੱਡੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲੰਘ ਗਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਓਖਲ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਪਾਸੇ ਕਰਕੇ ਲੈ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਦਰੱਖਤ ਉੱਚੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਸਮੇਤ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੇਖ ਕੇ ਪੂਰੇ ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਲੋਕ ਡਰ ਗਏ ਤੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਦੌੜ ਆਏ। ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਪਈਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਛੋਟਾ ਬੱਚਾ—ਜਿਸਦੇ ਦੰਦ ਨਵੇਂ ਨਿਕਲੇ ਹੋਏ ਤੇ ਮੂੰਹ ‘ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਮੁਸਕਾਨ ਸੀ—ਉਹਨਾਂ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕਮਰ ‘ਤੇ ਰੱਸੀ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੂੰ "ਦਾਮੋਦਰ" ਆਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨੰਦ ਜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਗੋਪਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, "ਇਥੇ ਸਾਡਾ ਰਹਿਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ, ਚਲੋ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਦੇ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪੂਤਨਾ ਦੀ ਮੌਤ, ਰਥ ਦਾ ਉਲਟਣਾ, ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦਾ ਡਿੱਗਣਾ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹਵਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।" ਫੈਸਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਵ੍ਰਜ ਛੱਡ ਕੇ ਤੁਰਨਾ ਹੈ। ਸਭ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਚਲੋ, ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰੋ, ਫ਼ੌਰਨ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਓ।" ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਰਥਾਂ ਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨਾਲ, ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਛੋਟਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਟੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚਲ ਪਏ। ਵ੍ਰਜ ਦੀ ਧਰਤੀ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਹੁਣ ਸਿਰਫ ਕਾਂ ਤੇ ਕਾਂ-ਮਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਰਹਿ ਗਈਆਂ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜਿਸਦੇ ਕੰਮ ਸਹਿਜ ਤੇ ਨਿਰਲੇਪ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਵਾਧੂ ਹੋ ਸਕੇ। ਫਿਰ, ਚਾਹੇ ਗਰਮੀ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਸੀ, ਹਰ ਥਾਂ ਨਵੇਂ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਪੈਦਾਵਾਰ ਉੱਗ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਮੌਸਮ ਸਾਵਣ ਦਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਵ੍ਰਜ ਵਾਸੀ ਆਪਣੇ ਰਥਾਂ ਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਸਮੇਤ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ ਆ ਵਸੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਰਧ-ਗੋਲਾਕਾਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਹੁਣ ਰਾਮ ਤੇ ਦਾਮੋਦਰ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਗੋਪਾਲ ਬਣ ਗਏ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਚਰਾਗਾਹ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ, ਨੱਚਦੇ ਤੇ ਗਾਉਂਦੇ ਫਿਰਦੇ। ਉਹ ਮੋਰਪੰਖਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਕੁਟਾਂ, ਜੰਗਲੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਪਾਈਆਂ, ਬਾਂਸਰੀਆਂ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਵਾਜੇ ਵਜਾਉਂਦੇ, ਮਿੱਠੇ ਸੁਰ ਛੇੜਦੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਕਾਂ ਦੇ ਪਰਾਂ ਵਰਗੇ ਕਾਲੇ, ਤੇ ਉਹ ਅੱਗ ਦੇ ਨਵੇਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਲਗਦੇ, ਹੱਸਦੇ-ਖੇਡਦੇ ਤੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਸੀ। ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੇ ਹੋ ਕੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੇ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਗੋਪਾਲ ਬਣ ਗਏ। ਫਿਰ ਮੀਂਹਾਂ ਦਾ ਮੌਸਮ ਆ ਗਿਆ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਛਾ ਗਏ, ਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਜਾਪਦੇ। ਧਰਤੀ ਨਵੇਂ ਪੈਦਾਵਾਰ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਨਾ ਮਣਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਵੇ। ਵੱਡੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਹਰ ਥਾਂ ਵਗਦੀਆਂ, ਨਵੇਂ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਬਦਚਲਣ ਮਨੁੱਖ ਧਨ ਮਿਲਣ ‘ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਇੰਦਰ, ਜਿਸਦੇ ਘੋੜੇ ਕਿਸੇ ਰੁਕਾਵਟ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੇ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਬੱਦਲਾਂ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਮੂਰਖਾਂ ਦੇ ਬੇਅਕਲ ਬੋਲ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਨਹੀਂ। ਇੰਦਰ ਦੇ ਤੀਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਵੀ ਅਸਮਾਨ ਦਾ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਬੁਧੀਹੀਨ ਰਾਜਾ ਦੌਲਤ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਪਿੱਠ ‘ਤੇ, ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੀ ਕ੍ਰੌਂਚ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਲਾਈਨ ਚਮਕਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਚਰਣ ਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਨਿਕਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਬਿਜਲੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਚੰਚਲ ਸੀ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਜਿਵੇਂ ਮੰਦ ਲੋਕ ਵੱਲੋਂ ਚੰਗੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਦੋਸਤੀ ਕਦੇ ਪੱਕੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਰਾਹ ਨਵੇਂ ਅਨਾਜ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਅਰਥ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਹੋਰ ਗੋਪਾਲਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਗਾਉਂਦੇ ਤੇ ਨੱਚਦੇ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਬਹੁਤ ਠੰਢ ਪੈਣ ਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਹੇਠਾਂ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ। ਕਦੇ ਕਦੰਬ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਪਾਂਦੇ, ਕਦੇ ਮੋਰਪੰਖ ਲਾ ਲੈਂਦੇ, ਕਦੇ ਪਹਾੜੀ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜਦੇ—ਹਰ ਵਾਰੀ ਨਵੇਂ ਰੂਪ ‘ਚ ਦਿਸਦੇ। ਕਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਬਿਸਤਰਾਂ ‘ਤੇ ਸੁੱਤ ਜਾਂਦੇ, ਕਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ, ਤੇ ਕਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੱਜਣ ਤੇ ਡਰ ਕੇ ਚੀਕ ਮਾਰਦੇ। ਕਦੇ ਹੋਰ ਗੋਪਾਲਾਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ, ਕਦੇ ਮੋਰਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਂ ਗੋਪੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਦੇ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਬਲਰਾਮ ਤੇ ਕੇਸ਼ਵ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ ਜਿੱਥੇ ਖਜੂਰਾਂ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦਾ ਸੁਹਾਵਣਾ ਝੁੰਡ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਦੈਤ, ਧੇਨੁਕਾ ਨਾਮਕ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਮਾਸ ਖਾਂਦਾ ਸੀ, ਗਧੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਜਦ ਗੋਪਾਲਾਂ ਨੇ ਉਹ ਖਜੂਰਾਂ ਦਾ ਬਾਗ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਪੱਕੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਖਜੂਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਈ ਕਿ ਇਹ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਣ। ਉਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, "ਹੇ ਰਾਮ! ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ! ਇਹ ਥਾਂ ਧੇਨੁਕਾ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਇਹ ਪੱਕੇ ਫਲ ਹਨ। ਵੇਖੋ, ਇਹ ਖਜੂਰਾਂ ਦੇ ਫਲ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਦੂਰ ਤੱਕ ਫੈਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਹ ਖਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਇਹ ਪੱਟ ਦਿਓ।" ਗੋਪਾਲਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੰਕਰਸ਼ਣ (ਬਲਰਾਮ) ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਹ ਖਜੂਰਾਂ ਦੇ ਫਲ ਥੱਲੇ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤੇ। ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਫਲਾਂ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੈਤ, ਜੋ ਗਧੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ ਤੇ ਜਿਸਦੇ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਵੀ ਔਖਾ ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਉੱਥੇ ਆ ਗਿਆ।