ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਕੇਸ਼ਵ, ਜਿਸ ਨੇ ਸੂਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੰਦ ਦੀ ਨੋਕ 'ਤੇ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ। ਕੇਸ਼ਵ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਨਰਸਿੰਘ ਬਣ ਕੇ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀ ਦੀ ਛਾਤੀ ਨੂੰ ਨੁਕੀਲੇ ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੁਹਾਡੀ ਰਾਖੀ ਕਰੇ। ਵਾਮਨ, ਜੋ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਦਮਾਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਦਾ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ। ਗੋਵਿੰਦ ਤੁਹਾਡੇ ਸਿਰ ਦੀ, ਕੇਸ਼ਵ ਤੁਹਾਡੇ ਗਲੇ ਦੀ, ਵਿਣੁ ਤੁਹਾਡੇ ਗੁਪਤ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦੀ, ਜਨਾਰਦਨ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਰਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰੇ। ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਅਜਰ ਅਤੇ ਸਰਵ-ਸੰਪੂਰਨ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਮੂੰਹ, ਬਾਂਹਾਂ, ਹਥੇਲੀਆਂ, ਮਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪਿਸ਼ਾਚਾਂ, ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਵੈਰੀ ਹਨ, ਉਹ ਸੰਗਨਾਦ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰੰਗ, ਚਕਰ, ਗਦਾ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਣ। ਵੈਕੁੰਠ ਸਭ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਧੁਸੂਦਨ ਮੱਧ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਜਮੀਨ 'ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਨੰਦ ਨੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਰਥ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਉਸਦੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਬਿਸਤਰ 'ਤੇ ਸੁਟਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਗੋਪ ਅਤੇ ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਪੁਤਨਾ ਦੇ ਵੱਡੇ, ਮਰੇ ਹੋਏ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਡਰ ਅਤੇ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਮਧੁਸੂਦਨ ਰਥ ਹੇਠਾਂ ਲੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਦੁੱਧ ਲੱਭਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕੇ ਅਤੇ ਰੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਦੇ ਪੈਰ ਦੀ ਥਾਪ ਨਾਲ ਰਥ ਉਲਟ ਗਿਆ, ਉਸਦੇ ਮਟਕੇ ਅਤੇ ਭਾਂਡੇ ਟੁੱਟ ਗਏ, ਅਤੇ ਰਥ ਉਲਟੀ ਦਿਸਾ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਫਿਰ, ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੇ ਗੋਪ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਹੁਟੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਦੇ ਆਏ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ। ਗੋਪ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ, "ਕਿਸ ਨੇ, ਕਿਸ ਨੇ ਇਹ ਰਥ ਉਲਟਿਆ?" ਉਥੇ ਖੇਡਦੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਬੱਚੇ ਨੇ ਰਥ ਥੱਲੇ ਸੁੱਟਿਆ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਗੋਪਾਂ ਨੇ ਵੱਡੀ ਹੈਰਾਨੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ, ਨੰਦ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਯਸ਼ੋਦਾ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਟੁੱਟੇ ਭਾਂਡੇ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਦਹੀਂ, ਫੁੱਲ, ਫਲ ਅਤੇ ਅਖੰਡ ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਰਥ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਗੋਕੁਲ ਵਿੱਚ, ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਗਰਗ ਨੇ ਗੋਪਾਂ ਵਿਚ ਲੁਕ ਕੇ ਦੋਨਾਂ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤੇ। ਗਰਗ, ਜੋ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚ ਅਗਵਾਨ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੇ ਨੂੰ "ਰਾਮ" ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਨੂੰ "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ" ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ। ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਦੋਵੇਂ ਮੁੰਡੇ ਘੁੱਟਣਾਂ ਉੱਤੇ ਰੈਂਗਦੇ ਹੋਏ ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਚਲਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਗੋਬਰ ਤੇ ਭਸਮ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਖੇਡਦੇ ਫਿਰਦੇ, ਅਤੇ ਨ ਯਸ਼ੋਦਾ ਨ ਰੋਹਿਣੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦੀਆਂ। ਗੋਸ਼ਾਲਾ ਵਿਚ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਦੋਵੇਂ ਬੱਚੇ ਉਸ ਦਿਨ ਨਵੇਂ ਜਣੇ ਹੋਏ ਬਛੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪੂੰਛਾਂ ਖਿੱਚਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਜਦ ਵੀ ਯਸ਼ੋਦਾ ਦੋਵੇਂ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਖੇਡਦੇ ਵੇਖਦੀ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਚੈਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ। ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਯਸ਼ੋਦਾ ਲੱਕੜੀ ਲੈ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਕੋਲ ਆਈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੀ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਡਾਂਟਣ ਲੱਗ ਪਈ। "ਜੇ ਤੂੰ ਸਮਝਦਾ ਏਂ, ਤਾਂ ਕਰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਾਰਤ!" ਆਖ ਕੇ ਉਹ ਘਰੇਲੂ ਕੰਮਾਂ ਵਲ ਮੁੜ ਗਈ। ਉਸਦੇ ਵਿਅਸਤ ਹੋਣ ਦੌਰਾਨ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜਿਹਦੇ ਪੇਟ ਉੱਤੇ ਰੱਸੀ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਓਹੁ ਓਖਲੀ ਘਸੀਟਦਾ ਹੋਇਆ ਦੋ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲੰਘ ਗਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਓਖਲੀ ਨੂੰ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲੈ ਗਿਆ, ਉੱਚੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਟੁੱਟ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਰੁੱਖ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਜਦ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੱਡਾ ਧਮਾਕਾ ਸੁਣਿਆ, ਤਾਂ ਵੜਜ ਦੇ ਲੋਕ ਡਰ ਕੇ ਆਏ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਰੁੱਖ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਵੇਖੇ। ਦੋਵੇਂ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪੈ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਉਹ ਬੱਚਾ, ਜਿਸਦੇ ਮੁੰਹ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਨਿਕਲੇ ਦੰਦ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਮੁਸਕਾਨ ਸੀ, ਰੁੱਖਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਪੇਟ ਉੱਤੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ "ਦਾਮੋਦਰ" ਆਖਿਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਗੋਪ, ਨੰਦ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਡਰ ਕੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਕਿ ਇੱਥੇ ਰਹਿਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਭਲਾਈ ਨਹੀਂ, ਆਓ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਚਲਦੇ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਪੁਤਨਾ ਦੀ ਮੌਤ, ਰਥ ਦਾ ਉਲਟਣਾ, ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦਾ ਡਿੱਗਣਾ—ਇਹ ਸਭ ਨਾ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਨਾ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਨਾਲ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੈਸਲਾ ਕਰਕੇ, ਵੜਜ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਚਲੋ, ਜਲਦੀ ਚਲੋ, ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰੋ।" ਫੇਰ, ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਵੜਜ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਰਥਾਂ, ਗਾਈਆਂ, ਬਛੜਿਆਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਟੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚਲ ਪਏ। ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੀ ਦੇਰ ਵਿੱਚ, ਵੜਜ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਈ, ਨਾ ਲੋਕ ਰਹੇ, ਨਾ ਸਮਾਨ, ਸਿਰਫ ਕਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਦਾਂ ਰਹਿ ਗਈਆਂ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਰਮ ਅਸਾਨ ਹਨ, ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਨੂੰ ਸੋਚਿਆ, ਗਾਈਆਂ ਦੀ ਵਾਧੂ ਲਈ। ਫਿਰ, ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਗਰਮੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਮੀਂਹ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਹਰ ਥਾਂ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਖੇਤ ਉੱਗ ਆਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੜਜ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਗਾਈਆਂ ਸਮੇਤ ਅਰਧ-ਗੋਲਾਕਾਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਏ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਅਤੇ ਦਾਮੋਦਰ ਗੋਪਾਲ ਬਣ ਗਏ, ਅਤੇ ਚਰਾਗਾਹ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਮੋਰ ਪੰਖਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਕੁਟਾਂ, ਜੰਗਲੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਵਾਰਾਂ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਵਾਂਸਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿੱਠੇ ਸੁਰ ਵਜਾਉਂਦੇ। ਦੋਵੇਂ ਮੁੰਡੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਕਾਂਵਾਂ ਦੇ ਪਰਾਂ ਵਰਗੇ ਸਨ, ਅੱਗ ਦੇ ਨਵੇਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਹੱਸਦੇ-ਖੇਡਦੇ ਫਿਰਦੇ, ਤੇ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਦਿਸਦੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਦਾਮੋਦਰ, ਆਪਣੇ ਮਾਸੂਮ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਅਨੰਦ ਨਾਲ, ਵੜਜ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਰੰਗੀਨ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।