ਕੰਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਸ ਪਾਸ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ, "ਓ ਪ੍ਰਲੰਭਾ, ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਭੁਜਾ ਵਾਲੇ! ਕੇਸ਼ੀ! ਧੇਨੁਕਾ! ਪੂਤਨਾ! ਅਰਿਸ਼ਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਦੈਤਿਆਓ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।" ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਮੰਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਕਈ ਵਾਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਤੰਗ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਅਹਿਮੀਅਤ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਇੰਦਰ, ਜਿਸਦੀ ਤਾਕਤ ਘੱਟ ਹੈ, ਜਾਂ ਹਰੀ, ਜੋ ਇਕੱਲਾ ਫਿਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਹਰੀ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੋਸ਼ ਲੱਭਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਕੀ ਕਰ ਲਵੇਗਾ? ਆਦਿਤਿਆ, ਵਾਸੂ, ਮਾਰੁਤ ਜਾਂ ਹੋਰ ਅਮਰ ਲੋਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੀਆਂ ਭੁਜਾਵਾਂ ਨੇ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ?" ਕੰਸ ਨੇ ਹੋਰ ਵੀ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਕੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਖੁਦ ਜੰਗ ਕਰਨ ਆਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਤੀਰ ਪਿੱਠ ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਛਾਤੀ ਮੋੜ ਕੇ ਭੱਜ ਗਿਆ? ਜਦੋਂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਮਦਰ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਮੀਂਹ ਰੋਕਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਕੀ ਹੋਇਆ? ਮਦਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ, ਪਾਣੀ ਵਗਾ ਦਿੰਦੇ।" "ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਭੁਜਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਜਰਾਸੰਧ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਹੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਤਿਰਸਕਾਰ ਹੈ; ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਹਾਸੇ ਜੋਗ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਵੀ। ਫਿਰ ਵੀ, ਹੇ ਦੈਤਿਆ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ, ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਤਨ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੰਦ-ਚਿੱਤ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਾਂ।" "ਇਸ ਲਈ, ਜਿਹੜੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਜਾਂ ਜੋ ਯਜਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪੂਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇ। ਭਾਵੇਂ ਮੌਤ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਠੀਕ ਹੈ—ਇਹ ਗੱਲ ਉਸ ਕੁਆਰੀ ਨੇ ਕਹੀ ਸੀ ਜੋ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਜਣਮੀ ਸੀ।" "ਇਸ ਲਈ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਅਸਾਧਾਰਣ ਬੱਚਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਜਿਸ ਬੱਚੇ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤ ਤਾਕਤ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਜਤਨ ਕਰਕੇ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ, ਕੰਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵਸੁਦੇਵ ਤੇ ਦੇਵਕੀ ਨੂੰ ਕੈਦ ਤੋਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਤੁਹਾਡੇ ਗਰਭਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੇ ਬੱਚੇ ਮੈਂ ਮਾਰੇ, ਉਹ ਹੁਣ ਵਿਅਰਥ ਚਲੇ ਗਏ; ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਕੋਈ ਹੋਰ ਬੱਚਾ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਹੋਰ ਦੁੱਖ ਨਾ ਕਰੋ; ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਉਹ ਬੱਚੇ ਇਸੀ ਭਾਗ ਲਈ ਜਣਮੇ ਸਨ। ਤੁਹਾਡੀ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਘੱਟ ਰਹਿ ਗਈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੇ ਕੇ ਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਕੇ, ਕੰਸ ਫਿਰ ਵੀ ਸ਼ੱਕੀ ਮਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਵਸੁਦੇਵ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਨੰਦ ਦੇ ਰਥ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਨੰਦ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਖ ਰਿਹਾ ਸੀ, "ਮੇਰੇ ਘਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ ਹੈ!" ਵਸੁਦੇਵ ਨੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ, ਤੇਰੀ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ ਹੈ।" ਉਹ ਫਿਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸਾਲਾਨਾ ਕਰ ਲੈ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹੋ; ਇਸੀ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹੋ, ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਧਨਵਾਨੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਜਿਸ ਕੰਮ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਆਏ ਸੀ, ਉਹ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਰਹਿਣਾ? ਨੰਦ, ਜਲਦੀ ਆਪਣੇ ਗੋਪਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਾਪਸ ਜਾ। ਉੱਥੇ ਮੇਰਾ ਵੀ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਰੋਹਣੀ ਤੋਂ ਜਣਿਆ ਹੈ; ਤੂੰ ਉਸਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਕਰੀਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਨੰਦ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਗੋਪਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਮਾਨ ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਲਾਦਿਆ, ਕਰ ਲੈ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਵਾਪਸ ਪਿੰਡ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਗੋਕੁਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, ਪੂਤਨਾ, ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਹਤਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੈ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਛਾਤੀ ਲਗਾ ਕੇ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਉਣ ਲੱਗੀ। ਜਿਸ ਵੀ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪੂਤਨਾ ਆਪਣਾ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਂਦੀ, ਉਹ ਬੱਚਾ ਪਲ ਵਿੱਚ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਉਸਦੀ ਛਾਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਫੜ ਲਿਆ, ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਜਾਨ ਵੀ ਚੂਸ ਲਈ। ਵੱਡੀ ਭਿਆਨਕ ਚੀਖ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਅੰਗ ਢਿੱਲੇ ਪੈ ਗਏ ਤੇ ਪੂਤਨਾ ਡਿੱਗ ਪਈ, ਮਰੀ ਹੋਈ, ਦਰਾਉਣੀ ਲੱਗਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਡਰਾਉਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਵਸਦੇ ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਵਾਸੀ ਜਾਗ ਪਏ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪੂਤਨਾ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਮਰੀ ਪਈ ਹੈ। ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ, ਯਸ਼ੋਦਾ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਉੱਤੇ ਗਾਂ ਦੀ ਪੂੰਛ ਹਵਾ ਕੇ ਉਸਦੀ ਨਜ਼ਰ ਉਤਾਰੀ। ਨੰਦ ਨੇ ਵੀ ਗੋਬਰ ਲਿਆ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰੇ: "ਹਰੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਨਾਭੀ ਦੇ ਕਮਲ ਤੋਂ ਸੰਸਾਰ ਰਚਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ। ਕੇਸ਼ਵ, ਜਿਸ ਨੇ ਸੂਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੰਦ ਤੇ ਚੁੱਕਿਆ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ। ਕੇਸ਼ਵ, ਜੋ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਨਰਸਿੰਘ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨੁਕੀਲੇ ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰੀ ਦੀ ਛਾਤੀ ਚੀਰ ਦਿੱਤੀ, ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ। ਵਾਮਨ, ਜੋ ਤੁਰੰਤ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਸਦੇ ਕਦਮਾਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਲੰਘੇ, ਜਿਸਦੇ ਹਥਿਆਰ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਦਾ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।" "ਗੋਵਿੰਦ ਤੇਰੇ ਸਿਰ ਦੀ, ਕੇਸ਼ਵ ਤੇਰੇ ਗਲੇ ਦੀ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਤੇਰੇ ਗੁਪਤ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦੀ, ਜਨਾਰਦਨ ਤੇਰੀਆਂ ਜੰਘਾਂ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ। ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਅਖੰਡ ਅਤੇ ਸਰਵ-ਸੰਪੂਰਨ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਮੁੱਖ, ਬਾਂਹਾਂ, ਹਥੇਲੀਆਂ, ਮਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ। ਜੋ ਤੇਰੇ ਵੈਰੀ ਹਨ—ਪਿਸਾਚ, ਕੁਸ਼ਮਾਂਡ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ—ਉਹ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਧੁਨ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ (ਸ਼ਾਰੰਗ, ਚੱਕਰ, ਗਦਾ, ਤਲਵਾਰ) ਨਾਲ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਣ।" "ਵੈਕੁੰਠਾ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਮਧੁਸੂਦਨ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਜਮੀਨ ਉੱਤੇ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਨੰਦ ਨੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਰਥ ਹੇਠਾਂ, ਉਸਦੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਬਿਸਤਰੇ ਤੇ ਸੁਤਾ ਦਿੱਤਾ। ਗੋਪਾਂ ਨੇ, ਪੂਤਨਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਵੱਡਾ ਡਰ ਅਤੇ ਹੈਰਾਨੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ। ਇਕ ਵਾਰੀ, ਜਦ ਮਧੁਸੂਦਨ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ) ਰਥ ਹੇਠਾਂ ਸੁੱਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਦੁੱਧ ਲੈਣ ਲਈ ਪੈਰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।