ਇਸ ਰਾਤ, ਦੇਵਕੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਣੁ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅੱਜ ਕਮਸਾ, ਜੋ ਜਾਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਅਵਤਾਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਅਨੰਤ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਹੋ, ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ। ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਆਪਣਾ ਇਹ ਚਤੁਰਭੁਜ ਰੂਪ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਵੋ ਤਾਂ ਜੋ ਕਮਸਾ, ਜੋ ਦਿਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪਾਪੀ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਅਵਤਾਰ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾ ਲੈ ਸਕੇ।” ਤਦ ਵਿਸ਼ਣੁ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਤੇਰਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲੇਗਾ, ਉਹ ਅੱਜ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵੀ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਿਆ ਹੈ।” ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਵਸੁਦੇਵ ਨੇ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਪਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਹਲ ਦੇ ਰਾਖੇ, ਜੋ ਯੋਗਮਾਇਆ ਦੀ ਨੀਂਦ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋਏ ਪਏ ਸਨ, ਵਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਮਥੁਰਾ ਛੱਡਦੇ ਵੇਖ ਨਾ ਸਕੇ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੋਹਾਂ ਵਰਗਾ ਮੀਂਹ ਪੈ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਗ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫਣ ਨਾਲ ਵਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲਿਆ। ਵਸੁਦੇਵ, ਵਿਸ਼ਣੁ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਗਹਿਰੀ ਅਤੇ ਤੇਜ ਧਾਰਾਂ ਵਾਲੀ ਯਮੁਨਾ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਿਆ। ਪਾਣੀ ਉਸਦੇ ਘੁੱਟਿਆਂ ਤੱਕ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਪਾਰ ਲੰਘ ਗਿਆ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕਿਨਾਰੇ ਉੱਤੇ, ਕਮਸਾ ਦਾ ਟੈਕਸ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਸੁਦੇਵ ਨੇ ਨੰਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਮਥੁਰਾ ਤੋਂ ਆਏ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਯਸ਼ੋਦਾ ਵੀ ਯੋਗਮਾਇਆ ਦੀ ਨੀਂਦ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋਈ ਪਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਵਸੁਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਥਾਂ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਉਸੇ ਰਾਤ ਯਸ਼ੋਦਾ ਦੇ ਪਾਸ ਗਿਆ। ਜਦ ਯਸ਼ੋਦਾ ਜਾਗੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ ਜਨਮੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਨੀਲੇ ਕੌਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵਾਂਗ ਗੂੜ੍ਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਵਸੁਦੇਵ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਪਣੇ ਘਰ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪਾਸ ਪਿਛਲੇ ਵਾਂਗ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਕੁੜੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ, ਰਾਖੇ ਜਾਗ ਪਏ ਅਤੇ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਕਮਸਾ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਕਮਸਾ ਤੁਰੰਤ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ। ਦੇਵਕੀ ਨੇ, ਹੰਝੂਆਂ ਅਤੇ ਰੋਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ, “ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ,” ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਕਮਸਾ ਨਾ ਰੁਕਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਕੁੜੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰ ਗਈ ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਅੱਠ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੀ ਮਹਾਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ। ਉਹ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਉੱਚੀ ਹੱਸ ਪਈ ਤੇ ਕਮਸਾ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, “ਮੂਰਖ! ਮੈਨੂੰ ਸੁੱਟ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਮਿਲੇਗਾ? ਜੋ ਤੇਰੀ ਮੌਤ ਬਣੇਗਾ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਸੀ, ਹੁਣ ਤੇਰੀ ਮੌਤ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਲਈ ਜਲਦੀ ਕੁਝ ਕਰ।” ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ ਹਥਿਆਰਾਂ, ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਅਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਸਿੱਧਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਉਂਦੀ, ਰਾਜਾ ਕਮਸਾ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਮਸਾ ਬੜੇ ਚਿੰਤਤ ਮਨ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ, ਪ੍ਰਲੰਭ ਅਤੇ ਕੇਸੀ ਦੇ ਆਗੂਪਣ ਵਿੱਚ, ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਪ੍ਰਲੰਭ, ਹੇ ਕੇਸੀ, ਧੇਨੁਕ, ਪੂਤਨਾ, ਅਰਿਸ਼ਟ ਆਦਿਕ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ। ਦੇਵਤੇ ਬੁਰੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਮਾਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਤੰਗ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ। ਇੰਦਰ ਜਾਂ ਹਰੀ, ਜੋ ਇਕੱਲਾ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਹਰੀ, ਜੋ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਆਦਿਤਿਆ, ਵਾਸੂ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਅਮਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਘੱਟ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਭੱਜਦੇ ਵੇਖਿਆ ਹੈ। ਜਦ ਇੰਦਰ ਨੇ ਮਦਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੀਂਹ ਰੋਕਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਵੀ ਬੱਦਲ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਰ੍ਹਦੇ ਸਨ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਰਾਜਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਭਿਆਨਕ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਜਰਾਸੰਧ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਹੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਾਸੇ ਜੋਗ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਵੀ, ਹੇ ਦੈਤਿਆ ਦੇ ਆਗੂ, ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਾਂ। ਇਸ ਲਈ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ ਜਾਂ ਯਜ੍ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇ।” “ਜੇਕਰ ਮੌਤ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ ਹੈ, ਫਿਰ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਠੀਕ ਹੈ—ਇਹ ਕੁੜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬੱਚਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੇਹੱਦ ਤਾਕਤ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁਕਮ ਦੇ ਕੇ, ਕਮਸਾ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵਸੁਦੇਵ ਤੇ ਦੇਵਕੀ ਨੂੰ ਕੈਦ ਤੋਂ ਰਿਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕਮਸਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਤੁਾਡੇ ਗਰਭ ਦੇ ਜਿਹੜੇ ਬੱਚੇ ਮੈਂ ਮਾਰੇ, ਉਹ ਹੁਣ ਵਿਅਰਥ ਗਏ; ਕੋਈ ਹੋਰ ਬੱਚਾ ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਲਈ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹੋਰ ਦੁੱਖ ਨਾ ਕਰੋ; ਉਹ ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਭਾਗ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਤੁਹਾਡੀ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਯੁ ਘੱਟ ਹੋਈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦੇ ਕੇ ਤੇ ਰਿਹਾ ਕਰ ਕੇ, ਕਮਸਾ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਬਾਕੀ ਸੀ। ਰਿਹਾ ਹੋ ਕੇ, ਵਸੁਦੇਵ ਨੰਦ ਦੀ ਰਥ ਵੱਲ ਗਿਆ ਤੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਨੰਦ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਖ ਰਿਹਾ ਸੀ, “ਮੇਰੇ ਘਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ ਹੈ!” ਵਸੁਦੇਵ ਨੇ ਵੀ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, “ਤੇਰੇ ਵੱਡੇ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਹੈ।” ਫਿਰ ਵਸੁਦੇਵ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸਾਲਾਨਾ ਟੈਕਸ ਦੇ ਚੁੱਕੇ ਹੋ; ਇਸੀ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਆਏ ਸੀ, ਹੁਣ ਹੋਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਜਿਸ ਕੰਮ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਆਏ ਸੀ, ਉਹ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਨੰਦ, ਹੁਣ ਜਲਦੀ ਆਪਣੇ ਗਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਾਪਸ ਜਾ।