ਜਦੋਂ ਰੋਹਣੀ ਨक्षਤਰ ਵਾਲਾ ਸੱਤਵਾਂ ਮਹੀਨਾ ਆਇਆ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਹਰੀ ਨੇ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਦਿਨ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਯੋਗਮਾਇਆ ਨੇ ਯਸ਼ੋਦਾ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜਾਈ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਹੇ ਦਵਿਜ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹਿ ਸੁਮੇਲ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਲੱਗੇ; ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਇਆ ਤਾਂ ਰੁੱਤਾਂ ਵੀ ਸ਼ੁਭ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਦੇਵਕੀ ਦੀ ਚਮਕ ਅਜਬ ਸੀ—ਉਸ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੇਖ ਕੇ ਕੋਈ ਵੀ ਉਸ ਵੱਲ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ; ਲੋਕ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾ ਤੋਂ ਅਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ। ਦੇਵਕੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਸਵਰੂਪ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕੀਤੀ; ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਅਦ੍ਰਿਸ਼੍ਯ ਰਹੇ। ਉਹ ਮਾਤਾ, ਸਰਵੋਤਮ ਸੁਭਾਵ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਗਰਭ ਦੀ ਮੂਲ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਚੀਤਾ ਦੀ ਵਾਣੀ, ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਗਰਭ ਹੈ। ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰੂਪ ਦੀ ਗਰਭ, ਸਦਾ ਰਚਨਾ ਦਾ ਸਰੋਤ, ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਬੀਜ, ਯਜਨਾ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਅਤੇ ਤ੍ਰੈਵੇਦ ਹੈ। ਉਹ ਫਲ ਦੀ ਗਰਭ, ਪੂਜਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਅਰਨੀ ਦੀ ਗਰਭ, ਅਦਿਤੀ—ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਅਤੇ ਦਿਤੀ—ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੀ ਗਰਭ, ਦਿਨ ਦੀ ਗਰਭ, ਗਿਆਨ, ਨਮਰਤਾ, ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ, ਉੱਚ ਆਚਰਨ, ਲਜਾ, ਅਤੇ ਆਦਰ ਦੀ ਗਰਭ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਛਾ, ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ, ਬੁੱਧੀ, ਗਿਆਨ, ਧੀਰਜ, ਅਤੇ ਹੌਸਲੇ ਦੀ ਗਰਭ ਹੈ। ਉਹ ਗ੍ਰਹਿ, ਤਾਰੇ, ਨक्षਤਰਾਂ ਦੀ ਗਰਭ ਹੈ; ਆਕਾਸ਼ ਉਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਆਧਾਰ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੋਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ। ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਪਾਲਣਹਾਰ, ਸਮੁੰਦਰ, ਪਹਾੜ, ਟਾਪੂ, ਜੰਗਲ, ਸ਼ਹਿਰ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਤੇਰੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ, ਵਾਸਤੇ, ਬਸਤੇ, ਧਰਤੀ, ਅੱਗ, ਪਾਣੀ, ਹਵਾ—ਇਹ ਸਭ ਤੂੰ ਆਪ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਆਕਾਸ਼, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਹਿ, ਤਾਰੇ, ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਉਡਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ, ਅੰਤਰਿਕਸ਼, ਸਵਰਗ, ਮਹਰ, ਜਨ, ਤਪ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ—ਇਹ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਾ, ਦੈਤ, ਗੰਧਰਵ, ਚਾਰਣ, ਮਹਾਨ ਸੱਪ, ਯਕਸ਼, ਰਾਖਸ਼, ਪ੍ਰੇਤ, ਅਤੇ ਲੁਕਵੇਂ ਜੀਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧਾ, ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ, ਪਸ਼ੂ, ਹੋਰ ਜੀਵ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਬਾਹਰ, ਅਨੰਤ, ਸਭ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਰਚਨਹਾਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਦੇ ਰੂਪ ਤੇ ਕਰਮ ਵਰਨਣ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਾਪ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ—ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੇਰੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਆਕਾਸ਼, ਸਵਧਾ, ਗਿਆਨ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ, ਸਵਾਹਾ, ਸਵਧਾ, ਗਿਆਨ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਹੈ; ਤੂੰ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਧਰਤੀ ਤੇ ਉਤਰ ਆਈ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਕਿਰਪਾ ਕਰ। ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ। ਤੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪਾਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵਡਿਆਈ ਹੋਣ ਤੇ, ਦੇਵਕੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਕੌਮਲ-ਨੇਤਰ ਵਾਲੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਲਈ, ਸਵੇਰੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪਹਰ, ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਅਚ੍ਯੁਤ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਉਸ ਦਿਨ, ਉਸ ਦੀ ਜਨਮ ਘੜੀ, ਚੰਦਨੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਾਂਗ, ਚੌਂਕਾਂ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਲਿਆਈ। ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਧੀਕ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਹੋਈ; ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਠੰਡੀ ਹੋ ਗਈ; ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਵੀ ਮੀਠੇ ਹੋ ਗਏ ਜਦੋਂ ਜਨਾਰਦਨ ਜਨਮੇ। ਨਦੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਵਜਾਇਆ; ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੇ ਗੀਤ ਗਾਏ; ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਟੋਲਿਆਂ ਨੇ ਨਾਚ ਕੀਤਾ। ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਫੁੱਲ ਵਰਸਾਏ; ਅੱਗ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਗਈ; ਜਨਾਰਦਨ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ। ਅੱਧੀ ਰਾਤ, ਜਦ ਜਨਾਰਦਨ, ਸਭ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਜਨਮੇ, ਬੱਦਲ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਗੱਜੇ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ। ਜਦੋਂ ਵਸੁਦੇਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ—ਉਹ ਨੀਲੇ ਕੌਮਲ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਸੀਨੇ 'ਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ—ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਕਾਂਸਾ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ, ਵਸੁਦੇਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਦਵਿਜ। "ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸ਼ੰਖ, ਚਕ੍ਰ, ਗਦਾ ਵਾਲਾ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈਂ। ਆਪਣਾ ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਕਰ।" "ਅੱਜ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਾਂਸਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਉਤਰ ਆਇਆ ਹੈ; ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦਾ ਮਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਘਰ ਹੈਂ।" "ਉਹ, ਜਿਸਦਾ ਰੂਪ ਅਨੰਤ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਜਿਸ ਨੇ ਗਰਭਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਵੱਸਾਇਆ—ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ, ਕਿਰਪਾ ਕਰੇ।" "ਤੂੰ, ਸਭ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਆਪਣਾ ਚਾਰ-ਬਾਂਹਾ ਰੂਪ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਕਾਂਸਾ, ਦਿਤੀ ਦਾ ਕੁਟਿਲ ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰੀ ਉਤਰਾਈ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣ ਸਕੇ।" "ਜੋ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਅੱਜ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਦੇਵੀ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਿਆ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਵਸੁਦੇਵ ਨੇ, ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਗਿਆ। ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘੋੜੇ ਯੋਗਮਾਇਆ ਦੀ ਨੀਂਦ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਏ, ਅਨਕਦੁੰਦੁਭੀ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕੇ। ਉਸ ਰਾਤ, ਬੱਦਲ ਤੇਜ਼ ਮੀਂਹ ਪਾ ਰਹੇ ਸਨ; ਸ਼ੇਸ਼ਾ ਨੇ ਅਨਕਦੁੰਦੁਭੀ ਦੀ ਪਿੱਛੇ ਕੀਤਾ, ਆਪਣੀ ਫਣ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਓਟ ਦਿੱਤੀ। ਵਸੁਦੇਵ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਗਹਿਰੀ ਯਮੁਨਾ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਘੁੰਮਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਉਸਦੇ ਘੁਟਣਾਂ ਤੱਕ ਆਇਆ। ਕੰਢੇ 'ਤੇ, ਕਾਂਸਾ ਦਾ ਕਰ ਲਗਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਨੰਦ ਤੇ ਹੋਰ ਗੋਪਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਮਥੁਰਾ ਤੋਂ ਆਏ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਯਸ਼ੋਦਾ ਵੀ, ਯੋਗਮਾਇਆ ਦੀ ਨੀਂਦ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਰਹੀ ਸੀ, ਹੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯ, ਜਦ ਸਭ ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਸੀ।