ਇਕ ਵਾਰ, ਸਭ ਦੇਵਤੇ—ਇੰਦਰ, ਜੋ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਦੁਸ਼ਮਨ ਹੈ, ਦੋ ਅਸ਼ਵਿਨ, ਵਰੁਣ, ਰੁਦ੍ਰ, ਵਾਸੁ, ਸੂਰਿਆ, ਵਾਯੂ, ਅਗਨਿ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਸੁਖ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ—ਇਕਠੇ ਹੋਏ। ਉਹ ਸਭ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਅਤੇ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਕਹਿਆ, “ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਅਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ; ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕੰਮ ਸਾਨੂੰ ਸੌਂਪੋਗੇ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਭਾ ਦਿਆਂਗੇ, ਸਦੀਵ ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਰਹਾਂਗੇ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਰਾਸ਼ਰ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਵਾਲ—ਇੱਕ ਚਿੱਟਾ ਤੇ ਇੱਕ ਕਾਲਾ—ਨਿਕਾਲੇ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਮੇਰੇ ਦੋ ਵਾਲ ਧਰਤੀ ਤੇ ਉਤਰ ਕੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਕਰਨਗੇ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਅੰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਓ ਅਤੇ ਪਾਗਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਉਠੇ ਮਹਾਂ ਦੈਤਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰੋ।” ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਹ ਦੈਤ ਧਰਤੀ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣਗੇ; ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ, ਮੇਰੇ ਅਵਤਾਰ ਨਾਲ ਉਹ ਤਬਾਹ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਦੇਵਕੀ, ਜੋ ਦੇਵੀ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਅੱਠਵਾਂ ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਕਰੇਗੀ—ਮੇਰਾ ਵਾਲ—ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ। ਉਥੇ ਉਤਰ ਕੇ, ਉਹ ਕਮਸ ਨੂੰ ਅਤੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਕਾਲਨੇਮੀ ਨੂੰ ਮਾਰੇਗਾ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਹਰੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਦੇਵਤੇ, ਜਦ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਮਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਉਤਰਦੇ ਹਨ। ਨਾਰਦ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਮਸ ਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ ਕਿ ਦੇਵਕੀ ਦਾ ਅੱਠਵਾਂ ਗਰਭ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਧਾਰਕ, ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ। ਕਮਸ ਨੇ ਨਾਰਦ ਤੋਂ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਦੇਵਕੀ ਅਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕਰ ਲਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਵਾਉਣ ਲੱਗਾ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਮਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਵੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ। ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੂ ਦੇ ਛੇ ਪੁੱਤਰ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਨੀਂਦ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਰਾਹੀਂ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਆਏ। ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਮਹਾ ਮਾਇਆ, ਯੋਗਨਿਦ੍ਰਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਮੋਹ-ਵਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਧਨਵੰਤ ਹਰੀ ਨੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਨੀਂਦ! ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਨੀਵਾਂ ਜਾ ਅਤੇ ਛੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਲਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਛੇ ਕਮਸ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਜਾਂਗੇ, ਤਦ ਮੇਰਾ ਅੰਸ਼, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ੇਸ਼ਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਸੱਤਵਾਂ ਗਰਭ ਹੋਵੇਗਾ—ਅਧ-ਅਵਤਾਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ।” “ਗੋਕੁਲ ਵਿੱਚ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਹੋਰ ਪਤਨੀ, ਰੋਹਿਨੀ, ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਗਰਭ ਦਾ ਅੰਸ਼, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਉਸਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ‘ਸਥਾਨਾਂਤਰ’ ਕਰ।” “ਭੋਜ ਰਾਜਾ ਦੇ ਡਰ ਅਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਕਹਿਣਗੇ ਕਿ ਦੇਵਕੀ ਦਾ ਸੱਤਵਾਂ ਬੱਚਾ ਮਿਸਕੈਰੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਰ ਗਰਭ ਦੇ ਸਥਾਨਾਂਤਰ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਵੀਰ, ਚਿੱਟੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸੰਕਰਸ਼ਣਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।” “ਫਿਰ ਮੈਂ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਵਾਂਗਾ; ਪਰ ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਯਸ਼ੋਦਾ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤਾ ਲੈ ਜਾ।” “ਵਰਖਾ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ, ਅੰਧੇਰੇ ਪਖਵਾਂ ਦੀ ਅੱਠਵੀਂ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਮੈਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਨਮ ਲਵਾਂਗਾ; ਪਰ ਤੂੰ ਨੌਂਵੇਂ ਦਿਨ ਜਨਮ ਲਵੇਂਗੀ। ਯਸ਼ੋਦਾ ਦੇ ਪਲੰਗ ਤੇ ਮੈਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਅਤੇ ਤੂੰ, ਹੇ ਨਿਰਮਲ, ਦੇਵਕੀ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੀ ਜਾਵੇਗੀ; ਵਾਸੁਦੇਵ, ਮੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ, ਇਹ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ।” “ਕਮਸ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਸੁੱਟ ਦੇਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਵੇਂਗੀ। ਫਿਰ, ਹਜ਼ਾਰ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਚਕਰਾ-ਧਾਰੀ, ਮੇਰੀ ਇਜ਼ਤ ਕਰਕੇ, ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਮੰਨ ਕੇ ਨਮਨ ਕਰੇਗਾ।” “ਤੂੰ ਸ਼ੁੰਭ, ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰੇਂਗੀ, ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਆਸਥਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਵੇਗੀ। ਤੂੰ ਹੀ ਲੱਖਮੀ, ਨਮਰਤਾ, ਧੈਰਜ, ਸੁੰਦਰਤਾ, ਆਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ, ਸਥਿਰਤਾ, ਲੱਜਾ, ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਗੁੱਸਾ ਹੈਂ—ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਉਹ ਸਭ ਹੈਂ।” “ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਆਰਿਆ, ਦੁਰਗਾ, ਵੇਦਗਰਭਾ, ਅੰਬਿਕਾ, ਭਦਰਾ, ਭਦਰਕਾਲੀ, ਖੇਮ-ਦਾਤਾ ਜਾਂ ਭਾਗ-ਦਾਤਾ ਆਖਦੇ ਹਨ—ਸਵੇਰੇ ਤੇ ਦੁਪਿਹਰ, ਉਹ ਭਗਤ ਨਮਨ ਕਰਕੇ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ। ਮਦਿਰਾ, ਮਾਸ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਦੇਣ ਤੇ, ਤੂੰ ਸਭ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰੇਗੀ।” ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ, ਉਹ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਨੇ ਗਰਭ ਦਾ ਸਥਾਨਾਂਤਰ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਦਾ ਨਿਕਾਸ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਰੋਹਿਨੀ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਆਇਆ, ਹਰੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਸੇ ਦਿਨ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਯੋਗਮਾਇਆ ਯਸ਼ੋਦਾ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈ। ਫਿਰ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ, ਤਾਰੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੁਮਤ ਭਾਵ ਨਾਲ ਚਲਣ ਲੱਗੇ; ਜਦ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਧਰਤੀ ਤੇ ਉਤਰਾ, ਰੁੱਤਾਂ ਸ਼ੁਭ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਕੋਈ ਵੀ ਦੇਵਕੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਅਸਧਾਰਣ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ; ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਦੇਖ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਉਲਝ ਗਏ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਟੋਲੀ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ, ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਦੇਵਕੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਦਿ-ਸੂਖਮ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਗਰਭ ਦੀ ਉਤਪਤੀ; ਫਿਰ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ, ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਚੀਤਾ ਦੀ ਵਾਣੀ, ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਰਭ ਬਣੀ। ਤੂੰ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰੂਪ ਦਾ ਗਰਭ, ਸਦੀਵੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਸਰੋਤ; ਤੂੰ ਸਭ ਦਾ ਬੀਜ, ਯਜਨਾ ਦਾ ਸਾਰ, ਤ੍ਰੈ-ਵੇਦ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਫਲ ਦਾ ਗਰਭ, ਪੂਜਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ; ਤੂੰ ਅਗਨਿ ਤੇ ਅਰਣੀ ਦਾ ਗਰਭ; ਤੂੰ ਅਦਿਤੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਗਰਭ, ਅਤੇ ਦਿਤੀ, ਦੈਤਾਂ ਦਾ ਗਰਭ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ, ਦਿਨ ਦਾ, ਗਿਆਨ ਦਾ, ਨਮਰਤਾ ਦਾ, ਮਾਰਗ-ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ, ਉੱਚ ਆਚਰਨ ਦਾ, ਲੱਜਾ ਅਤੇ ਆਦਰ ਦਾ ਗਰਭ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਇੱਛਾ, ਇਰਾਦਾ, ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ, ਤ੍ਰਿਪਤੀ, ਬੁੱਧੀ, ਗਿਆਨ, ਅਤੇ ਧੈਰਜ, ਸ਼ੂਰਤਾ ਦਾ ਗਰਭ ਹੈਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਅਤੇ ਮਾਇਆ ਦੇ ਕੰਮ ਨਾਲ, ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਅਵਤਾਰ, ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਅਤੇ ਯੋਗਮਾਇਆ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ।