ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਵਿਆਕਰਣ, ਮੀਮਾਂਸਾ, ਤਰਕ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਸਭ ਗ੍ਰੰਥ ਹੋ। ਜੋ ਕੁਝ ਆਤਮਾ, ਇਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਬਾਰੇ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੇਰੇ ਸੱਚੇ ਸਰੂਪ ਦੀ ਹੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਅਵਿਆਖਿਆਣਯੋਗ, ਅਕਲਪਨੀਯ, ਬਿਨਾ ਸਰੀਰਕ ਸਾਜ-ਸਮਾਨ ਦੇ, ਹੱਥਾਂ-ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਪਵਿੱਤਰ, ਸਦਾ-ਕਾਇਮ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਬਿਨਾ ਕੰਨਾਂ ਦੇ ਸੁਣਦੇ ਹੋ, ਬਿਨਾ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਵੇਖਦੇ ਹੋ, ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਨਿਰਾਕਾਰ ਹੋ। ਹੱਥ-ਪੈਰ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਫੜ ਲੈਂਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੀ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸਭ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਖਮ ਹੋ, ਪਰ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ। ਜਿਸ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਗਿਆਨ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਉਹ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ, ਸਿਰਫ ਤੇਰੇ ਹੀ ਸਰੂਪ ਨੂੰ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੋ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹੋ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਨ। ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਸ ਸਭ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸੁਖਮ ਤੋਂ ਵੀ ਸੁਖਮ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ। ਇੱਕ ਪ੍ਰਭੂ, ਚਾਰ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ, ਯਜਨ-ਅੱਗ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਚਮਕ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਰਚਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਪਗ ਰੱਖਦੇ ਹੋ। ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਅੱਗ ਆਪਣੀ ਮੂਲਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਤੇਰਾ ਉਹ ਸਰਵੋਚ ਅਵਸਥਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਜਾਣਨਯੋਗ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਲੱਖਣ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ—ਨਾ ਹੋਰ ਰੂਪ, ਨਾ ਭੂਤਕਾਲ, ਨਾ ਭਵਿੱਖ। ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਗਟ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰਗਟ ਦੋਹਾਂ ਸਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਸਮੂਹਕ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਧਣੀ ਹੋ; ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ, ਸਭ ਜਗ੍ਹਾ ਮੌਜੂਦ, ਸਭ ਸ਼ਕਤੀ, ਗਿਆਨ, ਬਲ ਅਤੇ ਸੰਪੱਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਨਾ ਘਟਦੇ ਹੋ, ਨਾ ਵਧਦੇ ਹੋ, ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ, ਬਿਨਾ ਆਰੰਭ ਦੇ, ਸਰਵ-ਸਵਾਮੀ, ਥਕਾਵਟ, ਆਲਸ, ਡਰ, ਕ੍ਰੋਧ, ਇੱਛਾ ਆਦਿ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਸਰਵੋਚ, ਅਪਰਾਪਤ, ਅਡੋਲ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਧਰਮ ਹੋ; ਸਭ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਰਵੋਚ ਆਧਾਰ, ਤੇਜ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਅਮਰ ਹੋ। ਹੇ ਪਰਮ ਪੁਰਖ, ਜਿਸ ਦੀ ਧਿਆਨ ਅਵਰਣ-ਰਹਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਮਹਾਨ ਮਹਿਮਾ ਹੈ—ਤੁਸੀਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਕਾਰਨ, ਜਾਂ ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ, ਤੁਸੀਂ ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ; ਸਿਰਫ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਅਵਤਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹੋ। ਪ੍ਰਸਾਦੀ ਪਾਰਾਸਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਹ ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਗ ਸਤੁਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਜਨਮੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ ਵਿਖਾ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਮੰਗਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੋ, ਇਹ ਮੰਨੋ ਕਿ ਉਹ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਪਾਰਾਸਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ, ਹਰੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਤਮਕ ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਭੈ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ ਸਨ, ਦੁਬਾਰਾ ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰੀ ਨਮਸਕਾਰ, ਹੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਅਨੇਕ ਚਿਹਰੇ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਅਣਗਿਣਤ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ, ਹੇ ਅਪਾਰ! ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਸੰਘਾਰ ਅਤੇ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਖਮ, ਅਪਾਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਰੀ, ਜੜ ਤੱਤ, ਮਨ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਹੋ—ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ। ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਇਹ ਧਰਤੀ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉਤਪੰਨ ਮਹਾਬਲੀ ਦੈਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੀੜਤ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਹੈ, ਹੇ ਅਗਾਧ, ਆਪਣੇ ਭਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ। ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਹਾਂ—ਇੰਦਰ, ਦੋ ਅਸ਼ਵਿਨੀ, ਵਰੁਣ, ਰੁਦ੍ਰ, ਵਸੁ, ਸੂਰਜ, ਵਾਯੁ, ਅੱਗ ਤੇ ਹੋਰ ਸੁਖਦਾਤਾ ਦੇਵਤੇ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਤੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ; ਜੋ ਵੀ ਕੰਮ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਅਸੀਂ ਉਹ ਨਿਭਾਵਾਂਗੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ। ਪਾਰਾਸਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਦੋ ਵਾਲ—ਇੱਕ ਚਿੱਟਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਾਲਾ—ਤੋੜੇ। ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: ਮੇਰੇ ਇਹ ਦੋ ਵਾਲ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਉਤਰ ਕੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਗੇ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਅੰਸ਼ਾਂ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਪਾਗਲ ਮਹਾਦੈਤਿਆਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਨ। ਫਿਰ, ਉਹ ਦੈਤ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਣਗੇ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ—ਮੇਰੇ ਅਵਤਾਰ ਨਾਲ ਉਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਵਸੁਦੇਵ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਦੇਵਕੀ, ਜੋ ਦੇਵੀ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਠਵਾਂ ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਕਰੇਗੀ—ਮੇਰਾ ਹੀ ਵਾਲ—ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ। ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੰਸ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮੇ ਕਾਲਨੇਮੀ ਨੂੰ ਮਾਰੇਗਾ; ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਹਰੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਮੇਰੂ ਪਰਬਤ ਦੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਜਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਤਰੇ। ਅਤੇ ਨਾਰਦ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕੰਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਕਿ ਦੇਵਕੀ ਦਾ ਅੱਠਵਾਂ ਗਰਭ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਧਾਰਕ, ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ। ਨਾਰਦ ਤੋਂ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੰਸ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਦੇਵਕੀ ਅਤੇ ਵਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕਰਕੇ ਰਖਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਸੁਦੇਵ ਨੇ ਕੰਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਸੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁਣ ਵੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵਸੁਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਛੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਨੀਂਦ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਰਾਹੀਂ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਆਏ। ਯੋਗਨਿੰਦਰਾ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਮਹਾਨ ਮਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਸੰਸਾਰ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਨੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਨੀਂਦ, ਮੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਨੀਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਅਤੇ ਉਹ ਛੇ ਪੁੱਤਰ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਲਿਆ। ਉਹ ਛੇ ਜਦੋਂ ਕੰਸ ਵਲੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਣ, ਤਦ ਮੇਰਾ ਅੰਸ਼, ਸ਼ੇਸ਼ਾ ਨਾਂ ਵਾਲਾ, ਸੱਤਵਾਂ ਗਰਭ ਹੋਵੇਗਾ, ਅੰਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ। ਗੋਕੁਲ ਵਿੱਚ, ਵਸੁਦੇਵ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਰੋਹਿਣੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ; ਦੇਵਕੀ ਦਾ ਗਰਭ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਉਸ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾ ਦੇ, ਓਸੇ ਸਮੇਂ। ਭੋਜ ਰਾਜੇ ਦੇ ਡਰ ਅਤੇ ਅਤਿਆਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਲੋਕ ਆਖਣਗੇ ਕਿ ਦੇਵਕੀ ਦਾ ਸੱਤਵਾਂ ਪੁੱਤਰ ਗਰਭਪਾਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਗਰਭ ਦੀ ਪੁਨਰਸਥਾਪਨਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ, ਚਿੱਟੇ ਪਰਬਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਖੁਦ, ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਵਾਂਗਾ; ਪਰ ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਮੇਰੀ ਤੇਜ ਲੈ ਕੇ ਯਸ਼ੋਦਾ ਕੋਲ ਚਲੀ ਜਾ।