ਪृथਵੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਭਟਕਾਵਾ ਕਿਵੇਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ, ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਆਪਣੀ ਮੱਤ ਤੇ ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ?" ਪਹਿਲਾਂ, ਮੰਤਰੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਉਹ ਦਾਸਾਂ, ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, "ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਸਮੇਤ ਜਿੱਤ ਲਵਾਂਗੇ," ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਇਸ ਵਿਚ ਜੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮੌਤ, ਜੋ ਨੇੜੇ ਹੀ ਹੈ, ਉਹਨੂੰ ਦਿਸਦੀ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਹੱਦ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੁਨੀਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਬੂ ਹੇਠ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਮੁਕਤੀ ਕੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਕੀ ਹੈ? ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲਏ ਬਿਨਾਂ, ਰਾਜੇ ਵੱਡੇ ਭਟਕਾਵੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੇਰੇ ਕਰਕੇ, ਪਿਤਾ-ਪੁੱਤਰ, ਭਰਾ-ਭਰਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਮਨ ਦੇ ਭਟਕਾਵੇ ਤੇ ਜੁੜਾਵ ਦੇ ਕਾਰਨ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਮੇਰੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਦਾ ਲਈ ਮੇਰੇ ਤੇ ਮੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਵੀ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਗਲਤ ਸੋਚ ਲਈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮਨ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਛੱਡ ਕੇ ਮੌਤ ਦੇ ਅਧੀਨ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਜੁੜਾਵ ਕਿਸੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਵੱਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? "ਇਹ ਧਰਤੀ ਮੇਰੀ ਹੈ—ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ!"—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜੇ ਆਪਣੇ ਦੂਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੇਰਾ ਜੁੜਾਵ ਵਧੇਰੇ ਹੈ, ਪਰ ਭਟਕਾਵੇ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਦਇਆ ਫਿਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤਦ, ਪਰਾਸ਼ਰ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਤ੍ਰੇਯਾ, ਇਹ ਧਰਤੀ ਦੀ ਵਾਣੀ ਦੇ ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਇਹ ਸੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੁੜਾਵ ਪਿਘਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਹਿਮ ਪਿਘਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ Manu ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਕਥਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਜੇ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਤੇ ਉਪ-ਅੰਸ਼ ਹਨ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ Manu ਦੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" "ਜੋ ਚੰਨ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਤੁੱਲ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਤੇ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਕਦੇ ਵਿਗੜਦੀਆਂ ਨਹੀਂ।" "ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ, ਜਹਨੂ, ਮਾਂਧਾਤਾ, ਸਗਰ, ਅਵਿਕਸ਼ਿਤ, ਰਘੂ, ਯਯਾਤੀ, ਨਹੁਸ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ, ਜੋ ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਪਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ," "ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਧਨ-ਦੌਲਤ ਵਾਲੇ, ਅਮਰ ਰਾਜੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹੁਣ ਸਿਰਫ ਕਥਾਵਾਂ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਸਮੇਂ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਹਾਰ ਗਏ," "ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ, ਘਰ, ਖੇਤ ਜਾਂ ਦੌਲਤ ਵਿਚ ਜੁੜਾਵ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ।" "ਜੋ ਬੀਰ ਪੁਰਸ਼, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਨੇਕਾਂ ਸਾਲ ਤਪ ਕਰੀ, ਵੱਡੇ ਯਜਨ ਕੀਤੇ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਰੱਖੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹੁਣ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਸਿਰਫ ਬਚੀਆਂ ਹਨ।" "ਪ੍ਰਥੁ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰਿਆ, ਵੈਰੀਆਂ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਵੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਆਂਧੀ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਰੇਸ਼ਮ ਕਪਾਸ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" "ਕਾਰਤਵੀਰਯ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦਵੀਆਂ ਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰਾਜ-ਸੰਪਤੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਿਆ, ਉਹ ਹੁਣ ਸਿਰਫ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਹਕੀਕਤ 'ਤੇ ਸੰਦੇਹ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ।" "ਦਸ-ਮੁਖੀ ਰਾਵਣ ਦੀ ਜੋ ਚਮਕ ਸਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਘਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕੀ, ਉਹ ਤ੍ਰਿਪੁਰ-ਵਿਨਾਸੀ ਦੇ ਇਕ ਮੋਹ-ਭਰਾਵ ਨਾਲ, ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਰਾਖ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ।" "ਮਾਂਧਾਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਹੁਣ ਸਿਰਫ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਗਿਆ; ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਾਵੇਂ ਮਨ ਮੰਦ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਲੋਭ ਨੂੰ ਸਤਕਾਰੀ ਸਮਝ ਕੇ ਜੁੜਾਵ ਕਿਵੇਂ ਪੈਦਾ ਕਰੇ?" "ਭਗੀਰਥ ਤੇ ਹੋਰ, ਸਗਰ, ਕਕੁਤਸਥ, ਦਸ-ਮੁਖੀ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਤੇ ਹੋਰ—ਇਹ ਸਚਮੁਚ ਹੋਏ, ਝੂਠ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ ਹਨ? ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।" "ਜੋ ਰਾਜੇ ਹੁਣ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਆਉਣਗੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦੱਸਿਆ, ਇਹ ਤੇ ਹੋਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਲਏ, ਉਹ ਵੀ ਪਿਛਲੇ ਵਾਂਗ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।" "ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਲਈ ਵੀ ਲੋਭ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ, ਖੇਤ, ਤੇ ਹੋਰ embodied ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਨਹੀਂ।" ਫਿਰ, ਮੈਤ੍ਰੇਯਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਰਾਜ-ਵੰਸ਼ ਦੀ ਵਾਧੂ ਕਥਾ ਪੂਰੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਤਬ ਵੀ ਜਿਵੇਂ ਹੋਏ, ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੇ। ਹੁਣ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਅੰਸ਼-ਅਵਤਾਰ ਦੀ ਸਚੀ ਕਥਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" "ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਹ ਕਰਤਬ ਦੱਸੋ, ਜੋ ਭਗਵਾਨ, ਪੂਰਨ ਪੁਰਸ਼, ਜਗਤ 'ਤੇ ਅੰਸ਼ ਤੇ ਉਪ-ਅੰਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਕੀਤੇ।" ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਤ੍ਰੇਯਾ, ਜੋ ਤੂੰ ਪੂਛਿਆ, ਉਹ ਸੁਣ—ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਕਰਤਬ, ਜੋ ਅੰਸ਼ ਤੇ ਉਪ-ਅੰਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਗਤ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਆਏ।" "ਪਹਿਲਾਂ, ਵਸੁਦੇਵ ਨੇ ਦੇਵਕੀ, ਜੋ ਦੇਵਕਾ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਦੇਵੀ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।" "ਕੰਸ, ਜੋ ਭੋਜ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਵਿਆਹ ਦੇ ਰਥ ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਬਣਿਆ—ਵਸੁਦੇਵ ਤੇ ਦੇਵਕੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।" "ਤਦ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਜ਼ ਆਈ, ਜਿਸ ਦੀ ਧੁਨ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਕੰਸ ਨੂੰ ਸੰਮਾਨ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ:" 'ਮੂਰਖ, ਤੂੰ ਇਸ ਔਰਤ ਨੂੰ, ਜਿਸਦਾ ਪਤੀ ਰਥ 'ਤੇ ਖੜਾ ਹੈ, ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਇਸ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਤੇਰੀ ਜਾਨ ਲੈ ਲਵੇਗਾ।' ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕੰਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਕੱਢੀ ਤੇ ਦੇਵਕੀ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲੱਗਾ, ਪਰ ਵਸੁਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਨਿਰਪਾਪ, ਤੁਸੀਂ ਭਗਵਤੀ ਦੇਵਕੀ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰੋ; ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਤੁਹਾਡੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ।' ਕੰਸ ਨੇ ਵਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਜੋ ਹੋਵੇ,' ਤੇ ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਵਚਨ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਕੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਧਰਤੀ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸੀ, ਮਾਊਂਟ ਮੇਰੂ 'ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਗਈ। ਉਥੇ, ਧਰਤੀ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮ ਸਕੇ, ਤੇ ਦੁਖ ਤੇ ਦਇਆ ਭਰੇ ਸ਼ਬਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਹੇ: "ਸੋਨੇ ਲਈ ਅੱਗ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ; ਗਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੂਰਜ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ; ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੀ, ਨਾਰਾਇਣ ਹੀ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ।" "ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹੈ, ਉਹ ਸਮੇਂ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪ ਹੈ, ਪਲ, ਖਸ਼ਣ, ਤੇ ਮਾਪਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ, ਤੇ ਅਪਰਕਾਸ਼ੀ ਰੂਪ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਸਭ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅੰਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ; ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੁਹਾਡੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ।