ਚੇਦੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਮਘੋਸ਼ ਨੇ ਸ਼੍ਰੁਤਸ਼੍ਰਵਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਿਸੁਪਾਲ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਪਰ ਇਹ ਕੋਈ ਆਮ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਸੀ—ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਹੀ ਆਤਮਾ ਮਹਾਨ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੀ। ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਸਭ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਨਰਸਿੰਘ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਅਖੂਤ ਸ਼ਕਤੀ, ਸ਼ੌਰਯ, ਧਨ-ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਤੀਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲੈ ਕੇ ਦਸ਼ਾਨਨ (ਰਾਵਣ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮਿਆ। ਕਈ ਯੁੱਗਾਂ ਤੱਕ ਅਣਗਿਣਤ ਸੁਖ-ਸੰਪਤੀ ਭੋਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਖ਼ਿਰਕਾਰ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਰਾਘਵ (ਰਾਮ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੀ ਪਿਛਲੀ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਪੂੰਜੀ ਦਾ ਫਲ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਫਿਰ, ਉਹੀ ਆਤਮਾ ਚੇਦੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਦਮਘੋਸ਼ ਦੇ ਘਰ ਸ਼ਿਸੁਪਾਲ ਵਜੋਂ ਜਨਮਿਆ। ਸ਼ਿਸੁਪਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਘਣੀ ਵੈਰਤਾ ਰੱਖੀ, ਜੋ ਇਸ ਵਾਰੀ ਪੁੰਡਰੀਕਨਯਨ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਉਣ ਆਏ ਸਨ। ਆਖ਼ਿਰਕਾਰ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਅੰਤ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਉਸ ਸਮੇਂ, ਸ਼ਿਸੁਪਾਲ ਦਾ ਮਨ ਇਕਾਗਰ ਹੋ ਕੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਉੱਤੇ ਟਿਕ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਮਿਲ ਗਈ। ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਮਹਾਨਤਾ ਹੈ ਭਗਵਾਨ ਦੀ—ਜੇ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਜੋ ਵੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੋਵੇ, ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਵੈਰੀ ਵਜੋਂ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਵੀ ਅਨੋਖੀ ਤੇ ਅਦੁੱਤੀਅ ਅਵਸਥਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੂ ਤੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਸ਼ਣੁ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਭੋਗ-ਵਿਲਾਸੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀਆਂ। ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਸ਼ਿਸੁਪਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕਿਵੇਂ ਸਦਾ ਲਈ ਹਰੀ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪਾ ਲਈ? ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।” ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਨਰਸਿੰਘ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ। ਪਰ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਕਿ ਇਹ ਵਿਸ਼ਣੁ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ—ਇਹ ਕੋਈ ਮਹਾਨ ਪੁੰਨ ਦੇ ਜੋੜ ਨਾਲ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਵਾਸਨਾ ਭਰੀ ਇਕਾਗਰਤਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਧਿਆਨ ਦੀ ਅਭਿਆਸ ਕਰਕੇ, ਦਸ਼ਾਨਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਤੀਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮਹਾਨ ਭੋਗ-ਅਵਸਥਾ ਮਿਲੀ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀ। ਪਰ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਆਦਿ-ਅੰਤ ਰਹਿਤ, ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਮਨ ਲੀਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸ਼ਾਨਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਉਹ ਜਾਨਕੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵਾਸਨਾ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸਦੀ ਧਾਰਣਾ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਰੂਪ ਤੱਕ ਸੀ; ਉਸਦਾ ਮਨ ਅਵਿਨਾਸੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੁੜਿਆ—ਉਸਦਾ ਅੰਦਰ ਆਮ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਹੀ ਫਸਿਆ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ, ਅਵਿਨਾਸੀ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੇ ਫਲ ਵਜੋਂ, ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਚੇਦੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਸੁਪਾਲ ਵਜੋਂ ਜਨਮਿਆ। ਇੱਥੇ ਵੀ, ਉਸਨੇ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਰਹਿਤ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਇੱਥੇ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨਾਮ ਉਚਾਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ। ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਵੈਰਤਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਦਾ ਵਧਦੀ ਰਹੀ, ਤੇ ਉਸਦਾ ਮਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਤੇ ਧਮਕੀ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਜੁੜਿਆ ਰਿਹਾ, ਤੇ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਨਿੰਦਿਆ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨਾਮਾਂ ਨੂੰ ਉਚਾਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਿਛਲੇ ਸਮਿਆਂ ਤੋਂ ਆਦਤ ਸੀ। ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਜੋ ਰੂਪ—ਚੌੜੀਆਂ, ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਚਮਕਦਾਰ ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ, ਨਿਰਮਲ ਮਉੜਾ, ਬਾਂਹ-ਬੰਦ, ਹਾਰ, ਕੰਗਣ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ—ਉਸਦੀ ਗਹਿਰੀ ਵੈਰਤਾ ਕਰਕੇ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਤੁਰਦਾ, ਖਾਂਦਾ, ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ, ਬੈਠਦਾ, ਲੈਂਦਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਕਰਦਾ, ਉਸਦਾ ਮਨ ਕਦੇ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਦਾ ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਜਿੰਨਾ ਸਮੇਂ ਉਹ ਜੀਉਂਦਾ ਰਿਹਾ, ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਹੀ ਵੇਖਿਆ—ਚਮਕਦਾਰ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਚਕਰ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ, ਅਣਖੁੱਟ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਬ੍ਰਹਮ ਸਰੂਪ, ਵੈਰ ਆਦਿ ਤੋਂ ਰਹਿਤ। ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਉਸਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ, ਤਦ ਤੁਰੰਤ ਉਸਦੇ ਚਕਰ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਯਾਦ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਸੜ ਗਏ, ਤੇ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਪਰਮ ਲੀਨਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਸਿਮਰਨ ਜਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਵੈਰ ਨਾਲ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਹ ਅਣਮੁੱਲ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹਨ—ਫਿਰ ਜਿਸ ਕੋਲ ਸੱਚੀ ਭਕਤੀ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਲਈ ਤਾਂ ਕਿਹੜੀ ਗੱਲ? ਫਿਰ ਪਰਾਸ਼ਰ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਅਨਕਦੁੰਦੁਭੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮੁੱਖ ਸੀ ਦੇਵਕੀ, ਰੋਹਿਣੀ, ਮਦੀਰਾ, ਭਦਰਾ ਆਦਿ। ਰੋਹਿਣੀ ਤੋਂ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਬਲਭਦ੍ਰ, ਸ਼ਠ, ਸਾਰਣ, ਦੁਰਮਦਾ ਆਦਿ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਬਲਦੇਵ ਨੇ ਰੇਵਤੀ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਠ ਤੇ ਉਲਮੁਕ ਨਾਮ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ। ਸਾਰਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਾਰਸ਼ਟੀ, ਮਾਰਸ਼ਟੀ, ਸ਼ਿਸੁ, ਸਤਿਆ, ਸਤਿਧ੍ਰਿਤ ਆਦਿ ਹੋਏ। ਰੋਹਿਣੀ ਤੋਂ ਭਦਰਾਸ਼ਵ, ਭਦਰਬਾਹੁ, ਦੁਰਦਮਾ ਆਦਿ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਮਦੀਰਾ ਤੋਂ ਨੰਦਾ, ਉਪਨੰਦਾ, ਕ੍ਰਿਤਕ ਆਦਿ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਭਦਰਾ ਤੋਂ ਉਪਨਿਧਿ ਤੇ ਗਦਾ ਆਦਿ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਵੈਸ਼ਾਲੀ ਤੋਂ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ, ਕੌਸ਼ਿਕ, ਹੋਇਆ। ਦੇਵਕੀ ਤੋਂ ਅਨਕਦੁੰਦੁਭੀ ਦੇ ਛੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ—ਕੀਰਤਿਮਾਨ, ਸੁਸ਼ੇਣ, ਉਦਾਯੁ, ਭਦਰਸੇਨ, ਰਿਜੁਦਾਸ, ਤੇ ਭਦਰਦੇਵ। ਇਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕੰਸ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਦੀ ਨੀਂਦ ਨੇ ਸੱਤਵੇਂ ਭ੍ਰੂਣ ਨੂੰ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਰੋਹਿਣੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਾਂਤਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ (ਕਰਸ਼ਣ), ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਜੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੇ ਮਹਾਨ ਵਰਖ ਦਾ ਮੂਲ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦੈਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਇਤਿਹਾਸਕ, ਵਰਤਮਾਨ ਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਆ ਕੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਪੁਜਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਆਦਿ, ਮੱਧ ਤੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਅਵਤਰਿਤ ਹੋਏ।