ਪਾਂਡੁ ਨੇ ਕੁੰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਇਆ। ਕੁੰਤੀ ਦੀ ਕੋਖ ਤੋਂ, ਧਰਮ, ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਅਨੁਗ੍ਰਹ ਨਾਲ, ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ—ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਭੀਮਸੇਨ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ—ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਪਰ ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ, ਇਕ ਚਮਕਦਾਰ ਦਿਵ੍ਯ ਪੁਰਖ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਕਣੇਨਾ ਪੁੱਤਰ ਕਰਣ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਾਣੀਨਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁੰਤੀ ਦੀ ਇਕ ਹੋਰ ਸਹਪਤਨੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮਾਦਰੀ ਸੀ। ਮਾਦਰੀ ਦੀ ਕੋਖ ਤੋਂ, ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਗ੍ਰਹ ਨਾਲ, ਨਕੁਲ ਅਤੇ ਸਹਦੇਵ—ਪਾਂਡੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ—ਉਪਜੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੁਤਦੇਵਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰੂਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵ੍ਰਿਧਧਰਮ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਕੋਖ ਤੋਂ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ ਦੰਤਵਕ੍ਰਾ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਸ਼੍ਰੁਤਕੀਰਤੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕੇਕਯ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੋਖ ਤੋਂ ਸੰਤਾਰਦਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਕੇਕਯ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਰਾਜਾਧੀਦੇਵੀ ਤੋਂ, ਅਵੰਤੀ ਦੇ ਦੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰ—ਵਿੰਦ ਅਤੇ ਅਨੁਵਿੰਦ—ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਸ਼੍ਰੁਤਸ਼੍ਰਵਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਚੇਦੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਮਘੋਸ਼ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਕੋਖ ਤੋਂ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲਾ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਇਹੀ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਸੀ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ, ਨਰਸਿੰਘ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਫਿਰ ਨਵੀਂ ਅਖੰਡ ਤਾਕਤ, ਵਿਰਤਾ, ਤੇਜ ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ, ਦਸ਼ਾਨਨ ਰਾਵਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ। ਕਈ ਯੁੱਗ ਭੋਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਘੁਨੰਦਨ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਪੂੰਜੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਪੂਣ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰ ਗਇਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਚੇਦੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਮਘੋਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲਾ ਵਜੋਂ ਜਨਮਿਆ। ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਲ ਵੱਡੀ ਵੈਰਤਾ ਰੱਖੀ, ਜਿਹੜੇ ਪੁੰਡਰੀਕਨਯਨ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ) ਵਜੋਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਅਵਤਾਰ ਲਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿੱਚ ਏਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਵੀ ਮੰਗਿਆ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਵੈਰੀ ਵਜੋਂ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਕੇ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਅਤੁੱਲ ਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਅਵਸਥਾ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਧਰਮਧਾਰੀ, ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਣੁ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਉਪਰਾਂਤ ਵੀ, ਉਹ ਅਜਿਹੀਆਂ ਭੋਗ-ਵਿਲਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਿਆ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀਆਂ। ਪਰ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ; ਫਿਰ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਹਰੀ ਨਾਲ ਸਨਾਤਨ ਏਕਤਾ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ? ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।" ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਨਰਸਿੰਘ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਰਚਨ, ਸਥਿਤੀ ਤੇ ਪ੍ਰਲਯ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਪਰ, ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਕਿ ਇਹ ਵਿਣੁ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਇਹ ਜੀਵ ਕਿਸੇ ਅਸਮਾਨ ਪੂੰਜੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਪੂਣੀ ਦਾ ਫਲ ਹੈ।' ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਤੀਬਰ ਰਾਗ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਧਿਆਨ ਦੀ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ, ਦਸ਼ਾਨਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਰਮ ਭੋਗ-ਸੰਪੱਤੀ ਅਤੇ ਵਿਰਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਪਰ, ਪ੍ਰਭੂ ਜੋ ਆਦਿ ਤੇ ਅੰਤ ਰਹਿਤ, ਅਸੰਗ ਤੇ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਲੀਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਦਸ਼ਾਨਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਜਾਨਕੀ ਲਈ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਰੂਪ ਵੱਲ ਸੀ, ਅਕ੍ਸ਼ਰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵੱਲ ਨਹੀਂ; ਉਸ ਦਾ ਅੰਦਰਲਾ ਮਨ ਕੇਵਲ ਮਾਨਵਿਕ ਬੁੱਧੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੁਝਿਆ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ, ਅਮਰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੇ ਫਲ ਵਜੋਂ, ਉਹ ਚੇਦੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲਾ ਵਜੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਅਤੇ ਅਣਰੋਕੀ ਹਕੂਮਤ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਿਆ। ਉੱਥੇ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨਾਮਾਂ ਦੇ ਉਚਾਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ। ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਵੈਰਤਾ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਤੇ ਧਮਕੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਸਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਮਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰੋਧ ਤੇ ਨਿੰਦਾ ਨਾਲ ਉਚਾਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਅਤੇ ਉਹ ਰੂਪ—ਸ਼ਾਨਦਾਰ, ਪੂਰਨ ਖਿੜੇ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਚਮਕਦਾਰ ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ, ਨਿਰਮਲ ਮੋੜ, ਬਾਂਹ-ਬੰਦ, ਮਾਲਾ, ਚੂੜੀਆਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੰਖ, ਚਕ੍ਰ ਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰਣ ਕਰਦੇ—ਉਸ ਦੀ ਵੈਰਤਾ ਕਾਰਨ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਰ ਪਲ, ਚਲਦੇ, ਖਾਂਦੇ, ਨ੍ਹਾਉਂਦੇ, ਬੈਠਦੇ, ਸੁੱਦੇ ਆਦਿ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਿਆਂ ਵੀ, ਪਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ, ਤੇ ਜਦ ਤੱਕ ਜੀਉਂਦਾ ਰਿਹਾ, ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ—ਚਕ੍ਰ ਦੇ ਰੋਸ਼ਨ ਰਸ਼ਮੀਆਂ ਨਾਲ, ਅਤੁੱਟ ਤੇਜ ਵਾਲੇ, ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ, ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਵਰਗੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ—ਦੇਖਿਆ, ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਉਸ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਫਿਰ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਕ੍ਰ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਉਪਰੰਤ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਯਾਦ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਸੜ ਗਏ, ਤੇ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਜਾਂ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਵੈਰਤਾ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਅਤਿ ਦੁਲਭ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ—ਫਿਰ ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰੇ, ਉਸ ਲਈ ਤਾਂ ਕਹਿਣ ਹੀ ਕੀ! ਅੱਗੇ, ਅਨਕਦੁੰਦੁਭੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀਆਂ ਕਈ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੁੱਖ ਸੀ: ਦੇਵਕੀ, ਰੋਹਿਣੀ, ਮਦੀਰਾ, ਭਦਰਾ ਆਦਿ। ਰੋਹਿਣੀ ਤੋਂ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਬਲਭਦ੍ਰ, ਸ਼ਠ, ਸਾਰਣ, ਦੁਰਮਦ ਆਦਿ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ। ਬਲਦੇਵ ਨੇ ਵੀ, ਰੇਵਤੀ ਰਾਹੀਂ, ਵਿਸ਼ਠ ਅਤੇ ਉਲਮੁਕ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ।