ਹਰ ਰੋਜ਼, ਉਹ ਅਨਮੋਲ ਰਤਨ ਅੱਠ ਮਾਪ ਸੋਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਰਤਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਕਦੇ ਭੁੱਖਮਰੀ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਡਰ, ਅੱਗ, ਅਕਾਲ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਫ਼ਤ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਸੀ। ਇਤਨਾ ਮਹਾਨ ਰਤਨ ਦੇਖ ਕੇ, ਅਚ੍ਯੁਤ—ਯਾਨੀ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ—ਨੇ ਵੀ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਰਤਨ ਰਾਜਾ ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਉਚਿਤ ਹੈ। ਪਰ ਉਹ, ਇੱਛਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਨਹੀਂ ਲੈ ਕੇ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀ ਤੋੜਨ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਸਨ। ਸਤਰਾਜਿਤ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਰਤਨ ਸੀ, ਸਮਝ ਗਿਆ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਉਸ ਤੋਂ ਇਹ ਰਤਨ ਮੰਗਣਗੇ। ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਰਤਨ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਪ੍ਰਸੇਨਾ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਰਤਨ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨੁੱਖ ਰੱਖੇ, ਤਾਂ ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੁਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਅਯੋਗ ਰੱਖੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਸੇਨਾ, ਇਹ ਗੱਲ ਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਸਿਆਮੰਤਕ ਰਤਨ ਗਲ ਵਿਚ ਪਾ ਕੇ ਘੋੜੀ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜੰਗਲ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਇਕ ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਘੋੜੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਸ਼ੇਰ, ਉਹ ਨਿਰਮਲ ਰਤਨ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਫੜ ਕੇ ਜਾ ਹੀ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਜਾਮਬਵਾਨ, ਜੋ ਰੀਛਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸਨ, ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖ ਲਿਆ ਅਤੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਾਮਬਵਾਨ ਨੇ ਉਹ ਰਤਨ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਗੁਫਾ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹ ਰਤਨ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ੍ਰ ਸੁਕੁਮਾਰਾ ਲਈ ਖਿਡੌਣਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਪ੍ਰਸੇਨਾ ਵਾਪਸ ਨਾ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਯਾਦਵ ਆਪਸ ਵਿਚ ਫੁਸਫੁਸਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ—"ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਨੂੰ ਇਹ ਰਤਨ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ਉਹੀ ਲੈ ਗਏ ਹੋਣਗੇ; ਇਹ ਸਾਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੀ ਕੰਮ ਹੈ।" ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ, ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਫੈਲ ਰਹੀਆਂ ਅਫਵਾਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਪੂਰੀ ਯਾਦਵ ਫੌਜ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੇਨਾ ਦੇ ਘੋੜੇ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਤੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਪ੍ਰਸੇਨਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਘੋੜੀ ਇੱਕ ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਮਾਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਲੱਗੇ ਦੋਸ਼ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਉਹ ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਗਏ। ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਰੀਛਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜਾਮਬਵਾਨ ਨੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਟੁਕੜੇ 'ਚ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਰਤਨ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਨੇ ਰੀਛ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਦਾ ਵੀ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ। ਇਕ ਪਹਾੜੀ ਢਲਾਨ ਉੱਤੇ, ਸਾਰੀ ਯਾਦਵ ਫੌਜ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਹੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਗੁਫਾ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ। ਗੁਫਾ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਦਾਈ ਛੋਟੇ ਸੁਕੁਮਾਰਾ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਕਰਵਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਕਹਿ ਰਹੀ ਸੀ, "ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਪ੍ਰਸੇਨਾ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਜਾਮਬਵਾਨ ਨੇ ਮਾਰਿਆ; ਸੁਕੁਮਾਰਾ, ਤੂੰ ਨਾ ਰੋ, ਇਹ ਤੇਰਾ ਸਿਆਮੰਤਕ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਅੰਦਰ ਗਏ ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਰਤਨ, ਜੋ ਹੁਣ ਖਿਡੌਣਾ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ, ਨੌਣੀ ਦੀ ਹਥੀਲੀ 'ਚ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦ ਨੌਣੀ ਨੇ ਇਹ ਅਜਿਹੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਰਤਨ ਵੱਲ ਟਿਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਚੀਕ ਪਈ, "ਬਚਾਓ! ਬਚਾਓ!" ਉਸ ਦੀ ਚੀਕ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਾਮਬਵਾਨ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੁਰੰਤ ਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਦੋਵੇਂ ਵਿਚ, ਭਾਰੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਇਕਵੀਹ ਦਿਨ ਤੱਕ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਯਾਦਵ ਸੈਨਿਕ ਸੱਤ-ਅੱਠ ਦਿਨ ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਜਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਬਾਹਰ ਨਾ ਆਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਮਧੁ-ਸੂਦਨ ਇਸ ਗੁਫਾ ਵਿਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇੰਨੇ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਵਾਪਸ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਏ?" ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਦੁਆਰਕਾ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਰੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ, ਜੋ ਲੜ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਖਾਣਾ-ਪੀਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਜੀਵਨ-ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਪਸ ਲੈ ਆਇਆ। ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਜਾਮਬਵਾਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਤਾਕਤਵਰ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਘੇਰੇ ਹਮਲੇ ਨਾਲ ਥੱਕ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਭੁੱਖ ਵਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਘਟਦੀ ਗਈ। ਆਖਰਕਾਰ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਹਾਰ ਕੇ, ਜਾਮਬਵਾਨ ਨੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਦੇਵਤਾ, ਅਸੁਰ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼, ਰਾਖਸ਼ਸ—ਕੋਈ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਹਰਾ ਸਕਦਾ; ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਜਿਹੇ ਆਮ ਜੰਤੂਆਂ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਕੀ ਗੱਲ? ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਰਾਮ ਜੀ ਹੋ, ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਅੰਸ਼, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਵਤਾਰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਭਾਰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਹੋਇਆ ਦੱਸਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਦਾ ਸਪਰਸ਼ ਕਰਕੇ ਜਾਮਬਵਾਨ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ, ਜਾਮਬਵਾਨ ਨੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਜਾਮਬਵਤੀ, ਜੋ ਘਰ ਆਈ ਸੀ ਅਤੇ ਆਦਰਯੋਗ ਸੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਨਾਲ ਹੀ, ਉਹ ਅਨਮੋਲ ਸਿਆਮੰਤਕ ਰਤਨ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ। ਅਚ੍ਯੁਤ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੰਨੀ ਅਰਦਾਸ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਵਾਲੇ ਤੋਂ ਰਤਨ ਲੈਣਾ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਲੱਗੇ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਨ ਲਈ, ਰਤਨ ਲੈ ਲਿਆ। ਜਾਮਬਵਤੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਦੁਆਰਕਾ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੁਆਰਕਾ ਦੇ ਲੋਕ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਝੂਮ ਉਠੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨਵੇਂ ਜਵਾਨ ਹੋ ਗਏ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਸਨ। ਸਾਰੇ ਯਾਦਵ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ, "ਧੰਨ ਭਾਗ, ਧੰਨ ਭਾਗ!" ਕਹਿ ਕੇ। ਫਿਰ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਯਾਦਵ ਸਭਾ ਵਿਚ, ਜੋ ਕੁਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ, ਸੁਣਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਆਮੰਤਕ ਰਤਨ ਸਤਰਾਜਿਤ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਲੱਗੇ ਝੂਠੇ ਦੋਸ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ। ਜਾਮਬਵਤੀ ਨੂੰ ਅੰਦਰਲੇ ਭਾਗ ਵਿਚ ਵਸਾ ਦਿੱਤਾ। ਸਤਰਾਜਿਤ, ਜੋ ਝੂਠਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਉਣ ਕਰਕੇ ਡਰ ਗਿਆ ਸੀ, ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਸਤ੍ਯਭਾਮਾ ਭੀ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਈ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਕਰੂਰ, ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਨ, ਸ਼ਤਧਨਵਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਯਾਦਵ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਮੰਗ ਚੁਕੇ ਸਨ।