ਇੱਕ ਸਮਝਦਾਰ ਜੀਵਨ ਜੀਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਵਿਸ਼ਣੁ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸੁਚੱਜੇ ਤੇ ਸੂਖਮ ਆਚਾਰ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਚੌਰਾਹਿਆਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਰੁੱਖਾਂ, ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਜਾਂ ਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮੂਰਤੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਂ ਦੀਵੇ ਦੀ ਛਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਇੱਕਲਾ ਸੁੰਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ, ਜਾਂ ਖਾਲੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਵਾਲ, ਹੱਡੀਆਂ, ਕੰਟੇ, ਅਸ਼ੁੱਧ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਯਜਨ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਅੰਸ਼, ਰਾਖ, ਚੋਪੜੀਆਂ ਅਤੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਿੱਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗੁਣਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਅਨਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਨਾ ਹੀ ਕਪਟਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ; ਸੱਪ ਦੇ ਨੇੜੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਲੰਮਾ ਖੜ੍ਹਾ ਜਾਂ ਬੈਠਾ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਉਹ ਨਾ ਤਾਂ ਵਧੇਰੇ ਜਾਗਣਾ, ਨਾ ਵਧੇਰੇ ਸੋਣਾ, ਨਾ ਵਧੇਰੇ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਜਾਂ ਬੈਠਣਾ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਵਧੇਰੇ ਲੰਘਣਾ ਜਾਂ ਸ਼ਰੀਰਕ ਕਸਰਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਉਹ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਜਾਂ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ, ਧੁੰਦ, ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਅਤੇ ਧੁੱਪ ਤੋਂ ਵੀ ਦੂਰ ਰਹੇ। ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਨੰਗਾ ਹੋ ਕੇ ਨਾ ਤਾਂ ਨ੍ਹਾਉਣਾ, ਨਾ ਸੌਣਾ, ਨਾ ਹੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਦੇ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ; ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਨਾ ਤਾਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਯਜਨ, ਪੂਜਾ ਜਾਂ ਆਚਮਨ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਹੀ ਕਪੜੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ। ਮੰਦ ਆਚਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ; ਪਰ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵੀ ਸੰਗਤ ਮਹਾਨ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਮਝਦਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲੋਂ ਉੱਚੇ ਜਾਂ ਹੇਠਲੇ ਨਾਲ ਝਗੜਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਵਿਆਹ ਜਾਂ ਵਿਵਾਦ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਮਾਨ ਚਰਿੱਤਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਝਗੜੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਾ ਕਰੇ, ਨਾ ਹੀ ਸੁੱਕੀ ਵੈਰਤਾ ਰੱਖੇ; ਜੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਹਿਣ ਕਰ ਲਵੇ, ਅਤੇ ਵੈਰ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲੀ ਲਾਭ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੇ। ਨ੍ਹਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਜਾਂ ਨ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਅੰਗ ਨਹੀਂ ਸੁੱਕੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਵਾਲ ਝਾੜਣੇ ਜਾਂ ਉੱਠਦੇ ਹੀ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਪੈਰ ਉੱਤੇ ਪੈਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣਾ, ਨਾ ਹੀ ਪੈਰ ਪਵਿੱਤਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੱਲ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾ ਨਿਮਰਤਾ ਦੇ ਉੱਚੀ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਨਹੀਂ ਬੈਠਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਮੰਦਰਾਂ, ਚੌਰਾਹਿਆਂ ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਜਾਂ ਉਲਟੇ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ, ਸਦਾ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਹੀ ਫੇਰਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਵੀ ਚੰਦ, ਸੂਰਜ, ਅੱਗ, ਪਾਣੀ, ਹਵਾ ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਥੁੱਕਣਾ, ਪੇਸ਼ਾਬ ਜਾਂ ਪਖਾਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਪੇਸ਼ਾਬ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਖੜ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ, ਨਾ ਹੀ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਕਦੇ ਵੀ ਕਫ, ਪਖਾਨਾ, ਪੇਸ਼ਾਬ ਜਾਂ ਖੂਨ ਉੱਤੇ ਪੈਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਭੋਜਨ, ਹੋਮ, ਪਾਠ, ਯਜਨ ਜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਕਫ ਜਾਂ ਨੱਕ ਦੀ ਰੇਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਸੁੱਟਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਸਮਝਦਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਘਟੀਆ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਾ, ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਅੰਧ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨਾ, ਨਾ ਹੀ ਈਰਖਾ ਕਰਨੀ, ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਮਾੜਾ ਬੋਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਫੁੱਲਾਂ, ਰਤਨਾਂ ਜਾਂ ਘਿਉ ਨਾਲ ਆਦਰਯੋਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ। ਚੌਰਾਹਿਆਂ ਉੱਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ, ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਤੇ ਯਜਨ ਕਰੇ, ਦੁਖੀ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕੇ, ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇ ਤੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਕਰੇ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਤੇ ਭੋਜਨ ਦਿੰਦਾ, ਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਉੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਸਮੇਂ ਤੇ ਸੁਖਦਾਈ, ਮਾਪਤ ਤੇ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਦਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਦਾ, ਉਹ ਅਮਰ ਆਨੰਦ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਗਿਆਨ, ਨਮਰਤਾ, ਧੀਰਜ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਵਡੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਅਸਮੇਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ, ਤਿਉਹਾਰਾਂ, ਅਸ਼ੁੱਧੀ ਜਾਂ ਗ੍ਰਹਣ ਆਦਿ ਸਮੇਂ ਪਾਠ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਦਾ, ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਡਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੰਦਾ, ਅਤੇ ਚੰਗਾ ਆਚਰਨ ਰੱਖਦਾ, ਉਸ ਲਈ ਤਾਂ ਸਵਰਗ ਵੀ ਛੋਟਾ ਹੈ। ਮੀਂਹ ਜਾਂ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਛਤਰੀ, ਰਾਤ ਜਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਲਾਠੀ, ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜੁੱਤੀ ਪਹਿਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਮਝਦਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਉੱਤੇ, ਪਾਸੇ ਜਾਂ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਤੱਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਸਿਰਫ਼ ਅੱਗੇ ਯੋਗ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਜਿੰਨੀ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਚਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੇ, ਧਨ ਜਾਂ ਕਾਮ ਵਿਚ ਕਦੇ ਵੀ ਘਾਟ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ। ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ, ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ, ਮਾੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਵੀ ਅਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਉਹ ਰੁੱਖਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਦਿਲ ਵਿਚ ਮਿੱਤਰਤਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਰਾਗ, ਕ੍ਰੋਧ ਤੇ ਲੋਭ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਚੰਗਾ ਆਚਰਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬਰਕਤ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸਮਝਦਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ ਸੱਚ ਬੋਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਜੋ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਵੇ; ਜੇ ਸੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣਾ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਜੇ ਸੁਖਦਾਈ ਗੱਲ ਲਾਭਕਾਰੀ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣੀ ਚਾਹੀਦੀ; ਉਲਟ, ਲਾਭਕਾਰੀ ਗੱਲ, ਭਾਵੇਂ ਔਖੀ ਹੋਵੇ, ਉਹੀ ਕਹਿਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਥੇ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਸਮਝਦਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸੋਚ, ਕਰਮ ਅਤੇ ਬੋਲ ਚੰਗੇ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਔਰਵ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ ਹੀ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵੇਲੇ ਜਨਮ ਸੰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜੋੜਿਆਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ ਆਦਰ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦੇਵੇ। ਦਹੀਂ, ਅਖੰਡ ਚੌਲ ਅਤੇ ਜੌ ਨਾਲ, ਪੂਰਬ ਜਾਂ ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਪਿੰਡ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇਵੇ, ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਇਸ ਸ਼ਰਾਧ ਨਾਲ ਨਾਂਦੀਮੁਖ ਪਿਤਰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਾਧੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਧੀਆਂ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ, ਨਵੇਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼, ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮਕਰਨ, ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਾਲ ਕਟਵਾਉਣ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਸਮੇਂ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਆਪਣੇ ਨੇੜੇ ਆਉਣ, ਘਰਵਾਲੇ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਨਾਂਦੀਮੁਖ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਿਤਰ ਪੂਜਾ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਪੁਰਾਤਨ ਰੀਤ ਹੈ। ਹੁਣ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਿਧੀ ਸੁਣੋ।