ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਨੇ ਅੱਗ ਦੇ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਥਾਂ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਮੁੜ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਅੰਜੀਰ ਦਾ ਰੁੱਖ ਹੁਣ ਸਮੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੇ ਅੰਕੁਰ ਵਾਂਗ ਉੱਗ ਆਇਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਅੱਗ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲੈ ਜਾਂਵਾਂਗਾ, ਇਸ ਤੋਂ ਅਰਣੀ (ਅੱਗ ਘਿਸਣ ਵਾਲੀ ਲੱਕੜ) ਬਣਾਵਾਂਗਾ ਅਤੇ ਉਸ ਅੱਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਾਂਗਾ ਜੋ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਵੇਗੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਰਣੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਨਾਲ ਅਰਣੀ ਨੂੰ ਮਾਪ ਕੇ, ਗਾਯਤਰੀ ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਮੰਤਰ ਦੇ ਅੱਖਰ ਗਿਣ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਜੰਗਲ ਬਣ ਗਈਆਂ। ਉਥੇ, ਉਸਨੇ ਘਿਸਾਈ ਕਰਕੇ ਅੱਗ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਅੱਗਾਂ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਹਵਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਦਾ ਮਨ ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਸੀ। ਉਸੇ ਅੱਗ ਦੇ ਯਜਨ ਰਾਹੀਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਗ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਉਰਵਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਹੋਇਆ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਅੱਗ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਈ। ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਧੀਮਾਨ, ਆਵਸੁ, ਵਿਸ਼੍ਵਾਵਸੁ, ਸ਼ਤਾਯੁ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੁਤਾਯੁ (ਜਾਂ ਅਯੁਤਾਯੁ) ਸਨ। ਅਮਾਵਸੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭੀਮ ਸਨ, ਭੀਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕਾਂਚਨ, ਕਾਂਚਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੁਹੋਤ੍ਰ, ਅਤੇ ਸੁਹੋਤ੍ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਜਹਨੂ ਹੋਏ। ਜਦੋਂ ਜਹਨੂ ਨੇ ਪੂਰੇ ਯਜਨ ਸਥਲ ਨੂੰ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਡੁੱਬਿਆ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਨੇੱਤ੍ਰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਏ। ਉਸ ਨੇ ਘੋਰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਰਖ ਲਿਆ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਪੀ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ। ਜਹਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੁਜਹਨੂ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਜਕ, ਫਿਰ ਬਲਾਕਾਸ਼ਵ, ਫਿਰ ਕੁਸ਼। ਕੁਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕੁਸ਼ਾਸ਼ਵ, ਕੁਸ਼ਨਾਭ, ਅਮੂਰਤਰਯਸ, ਆਵਸੁ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਤਾਰਾ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਸ਼ਾਸ਼ਵ ਨੇ ਘੰਭੀਰ ਤਪ ਕੀਤਾ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ ਕਿ "ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਇੰਦਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇ।" ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਭਾਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇਖ ਕੇ ਸੋਚਿਆ, "ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਾ ਹੋਵੇ," ਤੇ ਆਪ ਹੀ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਗਾਧੀ ਪਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਕਉਸ਼ਿਕ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਾਧੀ ਨੇ ਇੱਕ ਧੀ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਜਣਮੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਭਾਰਗਵ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਰੁਚੀਕ ਨੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਚੁਣਿਆ। ਪਰ ਗਾਧੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਇਸ ਬੁੱਢੇ ਅਤੇ ਤਪੱਸਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਰੱਖੀ ਕਿ "ਮੈਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਘੋੜੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ—ਕਾਲੀ ਕੰਨ ਵਾਲੇ, ਇਕ ਚਿੱਟਾ ਟਿੱਕਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਹਵਾ ਅਤੇ ਚੰਦ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਹੋਣ।" ਰੁਚੀਕ ਨੇ ਇਹ ਘੋੜੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਦਿਤੇ। ਫਿਰ ਰੁਚੀਕ ਨੇ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਲਈ ਇੱਕ ਹਵਨ ਸਮੱਗਰੀ ਬਣਾਈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਹਵਨ ਸਮੱਗਰੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕਸ਼ਤਰੀ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲੇ। ਰੁਚੀਕ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੈ, ਦੂਜੀ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਲਈ। ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਰਤਣਾ।" ਅਤੇ ਉਹ ਜੰਗਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹਰ ਕੋਈ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਵਧੀਆ ਹੋਵੇ। ਧੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਭਰਾ ਦੀ ਇੰਨੀ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਸਮੱਗਰੀ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਦੇ ਤੇ ਮੇਰੀ ਲੈ ਲੈ।" "ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਤਾਂ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ," ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ। ਜਦ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਿੰਨੀ ਹੈ?" ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਮੱਗਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਜਦ ਰੁਚੀਕ ਵਾਪਸ ਆਏ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਪਾਪਣ! ਤੂੰ ਇਹ ਕੀ ਕਰ ਬੈਠੀ? ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੂੰ ਮਾਂ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਵਰਤ ਲਈ। ਇਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।" "ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਬਲ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗੁਣ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਗਿਆਨ, ਧੈਰਜ ਆਦਿ ਵੀ ਰੱਖੇ ਸਨ। ਜੇ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਇਹ ਉਲਟ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਕਸ਼ਤਰੀ ਵਰਗਾ ਉੱਤਪਾਤੀ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਧਾਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਰਗਾ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਵੇਗਾ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਨੇ ਉਸਦੇ ਚਰਨ ਫੜ ਲਏ ਅਤੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਮੈਂ ਅਗਿਆਨਤਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਰ ਬੈਠੀ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਇਹ ਗੁਣ ਨਾ ਮਿਲਣ, ਇਹ ਗੁਣ ਮੇਰੇ ਪੋਤੇ ਨੂੰ ਮਿਲਣ।" ਰੁਚੀਕ ਨੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ, "ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ।" ਫਿਰ, ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਨੇ ਜਮਦਗਨੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਖੁਦ ਕਉਸ਼ਿਕੀ ਨਦੀ ਬਣ ਗਈ। ਜਮਦਗਨੀ, ਜੋ ਕਿ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰੇਣੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਨੇ ਰੇਣੁਕਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਜਮਦਗਨੀ ਨੇ ਪਾਰਸ਼ੁਰਾਮ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਰੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰਕ, ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਅਤੇ ਸਭ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਆਚਾਰਯਾ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਰਾਸ਼ਰ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪੁਰੂਰਵਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਨਾਮ ਆਯੁ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਰਾਹੂ ਦੀ ਧੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ—ਨਹੁਸ਼, ਕਸ਼ਤ੍ਰਵ੍ਰਿਧ, ਰੰਭ, ਰਾਜੀ ਅਤੇ ਅਨੇਨਾ। ਕਸ਼ਤ੍ਰਵ੍ਰਿਧ ਤੋਂ ਸੁਹੋਤ੍ਰ ਜਨਮੇ। ਉਸਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ—ਕਾਸ਼ਯਪ, ਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਗ੍ਰਿਤਸਮਦ। ਗ੍ਰਿਤਸਮਦ ਤੋਂ ਸ਼ੌਨਕ ਜਨਮੇ, ਜੋ ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਕਾਸ਼ਯਾ ਤੋਂ ਕਾਸ਼ਯਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਫਿਰ ਰਾਸ਼ਟਰ, ਫਿਰ ਰਾਸ਼ਟਰ ਤੋਂ ਦੀਰਘਤਪਾ। ਦੀਰਘਤਪਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਧਨਵੰਤਰੀ ਹੋਏ। ਉਹ ਹਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਅਨੁਸ਼ੇਸ਼ ਰਹਿ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਨਾਰਾਇਣ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ, "ਤੂੰ ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਏਂਗਾ, ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਅੱਠ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇਂਗਾ ਅਤੇ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਵੇਂਗਾ।" ਧਨਵੰਤਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕੇਤੁਮਾਨ, ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭੀਮਰਥ, ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਿਵੋਦਾਸ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਤਾਰਦਨ ਹੋਏ। ਪ੍ਰਤਾਰਦਨ ਨੇ ਭਦ੍ਰਸ਼੍ਰੇਣਯ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਭ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸ਼ਤ੍ਰੁਜਿਤ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉਸਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਵਤ੍ਸਾ ਆਖਿਆ ਗਿਆ। ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਰਿਤਧ੍ਵਜ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਉਸਨੂੰ ਕੁਵਲਯਾ ਨਾਮ ਦਾ ਘੋੜਾ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੁਵਲਯਾਸ਼ਵ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਚਿਰਕਾਲ ਤੱਕ ਯਾਦ ਰਹੀ।