ਸਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅੰਡਰਵਰਲਡ ਵਿਚ ਘੋੜਾ ਵਗਦਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਸਰਤ ਰੁੱਤ ਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਸਿਰ ਝੁਕਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਹਰ ਓਟੇ ਚਾਨਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ—ਉਹ ਘੋੜਾ ਚੋਰ ਮਹਾਸ਼ਿ ਕਪਿਲ ਸੀ। ਫਿਰ, ਉਹ ਮੰਦਬੁੱਧੀ ਪੁੱਤਰ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਚੀਕ ਪਏ: "ਇਹ ਦੁਸ਼ਮਣ ਸਾਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰ ਗਿਆ, ਯਜਨਾ ਰੋਕੀ, ਘੋੜਾ ਚੋਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਓ!" ਤੇ ਉਸ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਏ। ਪਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਘੁੰਮਾਏ ਹੋਏ ਨੈਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਗਏ। ਸਗਰ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਸ਼ਿ ਕਪਿਲ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਘੋੜਾ ਲੱਭਦੇ ਹੋਏ, ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੋਤੇ ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਨੂੰ ਘੋੜਾ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਭੇਜਿਆ। ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ, ਸਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਖੋਦਿਆ ਰਸਤਾ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਰਧਾ ਤੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਕਪਿਲ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਬਾਤ ਕੀਤੀ। "ਜਾ, ਘੋੜਾ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਨੂੰ ਲਿਆ ਦੇ, ਤੇ ਵਰ ਮੰਗ। ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ਜ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਲਿਆਉਣਗੇ।" ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ: "ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਵਰ ਦਿਓ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਪੂਰਵਜ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਸਵਰਗ ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਣ।" ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਜੋ ਤੂੰ ਮੰਗਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਿਹਾ ਹੈ—ਤੇਰਾ ਪੋਤਾ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਲਿਆਵੇਗਾ।" "ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਾਣੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਤੇ ਅੰਗਾਰਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹੇਗਾ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।" "ਇਹ ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਪੈਰ ਦੀ ਉਂਗਲੀ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਸੀ।" "ਸਿਰਫ਼ ਇਰਾਦਤ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਨ੍ਹਾਉਣ ਜਾਂ ਵਿਹਾਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ਤੇ—ਹੱਡੀਆਂ, ਚਮੜੀ, ਨਸਾਂ, ਵਾਲ ਜਾਂ ਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਹਿੱਸਾ—ਇਸ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸਪর্শ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਆਤਮਾ ਤੁਰੰਤ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਨੇ ਨਮਨ ਕੀਤਾ, ਘੋੜਾ ਲਿਆ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਦੀ ਯਜਨਾ ਤੇ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਸਗਰ ਨੇ ਘੋੜਾ ਲੱਭ ਕੇ ਯਜਨਾ ਪੂਰੀ ਕਰੀ। ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਮੰਨਿਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦਿਲੀਪ ਜਨਮਿਆ। ਦਿਲੀਪ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭਗੀਰਥ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਲਿਆ ਕੇ "ਭਗੀਰਥੀ" ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ। ਭਗੀਰਥ ਤੋਂ ਸੁਹੋਤ੍ਰ, ਸੁਹੋਤ੍ਰ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੁਤ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਾਭਾਗਾ; ਉਸ ਤੋਂ ਅੰਬਰਿਸ਼, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਿੰਧੁਦਵੀਪ, ਤੇ ਸਿੰਧੁਦਵੀਪ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਯੁਤਾਯੂ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਿਤੁਪਰਨਾ, ਜੋ ਨਲ ਦਾ ਸਾਥੀ ਸੀ ਤੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਰਿਤੁਪਰਨਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਰਵਕਾਮਾ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਦਾਸਾ, ਤੇ ਸੁਦਾਸਾ ਤੋਂ ਸੌਦਾਸਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਿਤ੍ਰਸਹਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਬਾਘ ਵੇਖੇ। ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਨੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਨੂੰ ਤੀਰ ਨਾਲ ਵੱਜਾ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਡਰਾਉਣੇ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ—ਇਹ ਰਾਖਸ਼ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਬਦਲਾ ਲਵਾਂਗਾ," ਤੇ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਸੌਦਾਸਾ ਨੇ ਯਜਨਾ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਯਜਨਾ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ, ਉਹ ਰਾਖਸ਼ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਯਜਨਾ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਆਇਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਮਾਸ ਖਾਣ ਲਈ ਦਿਓ," ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਜਲਦੀ ਆਵੇਗਾ, ਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ, ਰਾਖਸ਼ ਰਸੋਈਏ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਮਾਸ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ; ਰਾਜਾ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਾਤਰ ਵਿਚ ਉਹ ਮਾਸ ਰੱਖ ਕੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੀ ਆਉਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਆਏ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਹਾਏ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਇਹ ਕਿੰਨੀ ਬੁਰਾਈ ਹੈ, ਕਿ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਮਾਸ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੀ ਹੈ?" ਤੇ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲੱਗ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਮਾਸ ਹੈ। ਫਿਰ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਮਹਾਸ਼ਿ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ। "ਜਦ ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਸਾਡੇ ਵਰਗੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਲਈ ਅਯੋਗ ਹੈ, ਤੂੰ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਹੀ ਇਸ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਫਸ ਜਾਵੇਂਗਾ।" ਤੁਰੰਤ, ਜਦ ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਕਰਨ ਲਈ ਆਖਿਆ ਸੀ," ਮਹਾਸ਼ਿ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੀ ਗਲਤ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਫਿਰ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲੱਗ ਗਏ। ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ: "ਇਹ ਤੇਰੀ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਸਥਾਈ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ, ਸਿਰਫ਼ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਤੱਕ ਰਹੇਗੀ।" ਰਾਜਾ ਨੇ ਵੀ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ, ਮਹਾਸ਼ਿ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮਦਯੰਤੀ ਨੇ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਗੁਰੂ ਤੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ; ਬਦਲੀ ਦੀ ਰਖਿਆ ਲਈ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਪਾਣੀ ਨ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਸੁੱਟਿਆ, ਨ ਆਸਮਾਨ ਵਿਚ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਪਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਪਾਣੀ ਨੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਜਲਾਇਆ, ਤੇ ਉਹ ਕਾਲੇ ਹੋ ਗਏ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ "ਕਲਮਾਸ਼ਪਾਦ"—ਕਾਲੇ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ—ਕਹਾਇਆ। ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ, ਹਰ ਛੇਵੇਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਰਾਖਸ਼ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ, ਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਫਿਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਕਈ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦਾ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਮਹਾਸ਼ਿ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਰਤੂ ਕਾਲ ਵਿਚ।