ਸ੍ਰੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਜੀ ਨੇ ਕਹਾਣੀ ਵਰਨਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਗਰ ਦੇ ਕੁਝ ਲੋਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫਰਜ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਤੇ ਉਹ ਮਲੇਛ ਹੋ ਗਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਗਰ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਤੇ ਸਾਤ ਦਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਅਟਲ ਹਕੂਮਤ ਕੀਤੀ। ਸਗਰ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ—ਸੁਮਤੀ, ਜੋ ਕਾਸ਼ਯਪ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਿਨੀ, ਜੋ ਵਿਦਰਭ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਪਤਨੀਆਂ ਤੋਂ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਸਗਰ ਨੇ ਉਰਵਾ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਉੱਚਤਮ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ—ਇੱਕ ਪਤਨੀ ਇਕ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਵੇਗੀ, ਜੋ ਵੰਸ਼ ਚਲਾਏਗੀ; ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਸਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤ ਜਣੇਗੀ। ਜੋ ਚਾਹੋ, ਚੁਣ ਲਵੋ। ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਨੇ ਇਕ ਪੁੱਤ ਚੁਣਿਆ; ਸੁਮਤੀ ਨੇ ਸਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤ ਚੁਣੇ। ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ, ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਨੇ ਇਕ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅਸਮੰਜਸਾ ਸੀ, ਜੋ ਵੰਸ਼ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੋਇਆ। ਸੁਮਤੀ, ਕਾਸ਼ਯਪ ਦੀ ਧੀ, ਨੇ ਸਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤ ਜਣੇ। ਅਸਮੰਜਸਾ ਤੋਂ ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਜਨਮਿਆ। ਪਰ ਅਸਮੰਜਸਾ, ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ, ਮੰਦ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਇਹ ਬਚਪਨ ਪਾਰ ਕਰ ਲਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਚੰਗਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਚਪਨ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ, ਉਹਦੀ ਬੁਰੀ ਆਦਤ ਨਾ ਗਈ, ਤਾਂ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ। ਸਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤ ਵੀ ਅਸਮੰਜਸਾ ਦੇ ਚਲਣ ਦਾ ਅਨੁਕਰਣ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਜਦੋਂ ਸਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਾਂ ਨੇ ਅਸਮੰਜਸਾ ਵਾਂਗ ਹੀ ਬੁਰਾ ਚਲਣ ਕੀਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਯਜਨਾ ਵਿਗੜ ਗਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤੇ, ਜੋ ਪੂਰਨ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸਨ, ਕਪਿਲ ਰਿਸ਼ੀ—ਜੋ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਸੀ—ਦੇ ਕੋਲ ਗਏ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਾਂ ਦੀ ਚਲਣ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ: "ਸਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤ ਅਸਮੰਜਸਾ ਦੇ ਚਲਣ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੇ ਇਹ ਬੁਰਾ ਚਲਣ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ, ਦੁਨੀਆ ਕਿਵੇਂ ਟਿਕੇਗੀ?" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਸੁਣ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।" ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਸਗਰ ਨੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਸਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤ ਘੋੜਾ ਰੱਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਚੋਰੀ ਕਰ ਲਿਆ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿਚਲੇ ਇੱਕ ਗੜ੍ਹੇ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਸਗਰ ਦੇ ਹਰ ਪੁੱਤ ਨੇ ਘੋੜੇ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਧਰਤੀ ਖੋਦ ਲਈ। ਪਾਤਾਲ ਲੋਕ ਵਿਚ, ਸਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਾਂ ਨੇ ਘੋੜਾ ਟਹਿਲਦਾ ਵੇਖਿਆ। ਉਥੇ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀ ਧੁੱਪ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਸਿਰ ਝੁਕਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਸਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਉਹੀ ਘੋੜਾ ਚੋਰ—ਕਪਿਲ ਰਿਸ਼ੀ—ਸਨ। ਮੰਦ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤ, ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਬੋਲੇ, "ਇਹ ਵੈਰੀ ਸਾਡਾ ਯਜਨਾ ਰੋਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਘੋੜਾ ਚੋਰ ਨੂੰ ਮਾਰੋ!" ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਦੌੜੇ। ਪਰ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਅੱਖਾਂ ਮੋੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਅੱਗ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤ ਸੜ ਗਏ। ਸਗਰ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤ, ਘੋੜੇ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮਹਾਨ ਕਪਿਲ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਫਿਰ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪੋਤੇ ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਨੂੰ ਘੋੜਾ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ, ਸਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਖੋਦੀ ਹੋਈ ਰਾਹ ਤੇ, ਭਗਵਾਨ ਕਪਿਲ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਗਿਆ, ਸ਼ਰਧਾ ਤੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਘੋੜਾ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾ, ਤੇ ਵਰ ਮੰਗ। ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ਜ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਲਿਆਉਣਗੇ।" ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਵਰ ਦਿਓ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪੂਰਵਜ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁਕੇ ਹਨ, ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂ।" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੋ ਤੂੰ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਿਹਾ ਹੈ—ਤੇਰਾ ਪੋਤਾ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਲਿਆਏਗਾ।" ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਸਥੀਆਂ ਤੇ ਰਾਖ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛੂਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਗੇ। ਇਹ ਪਾਣੀ, ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਪੈਰ ਦੀ ਉਂਗਲੀ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ, ਵੱਡੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਜਾਨ-ਬੁਝ ਕੇ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਜਾਂ ਮੌਜ ਮਸਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇ ਹੱਡੀਆਂ, ਚਮੜੀ, ਨਸਾਂ, ਵਾਲ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗ ਨਾਲ ਅਣਜਾਣੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੰਪਰਕ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਆਤਮਾ ਤੁਰੰਤ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਨੇ ਨਮਨ ਕੀਤਾ, ਘੋੜਾ ਲਿਆ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਦੇ ਯਜਨਾ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਸਗਰ ਨੇ ਘੋੜਾ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਯਜਨਾ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਲਈ ਪਿਆਰ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤ ਮੰਨਿਆ। ਫਿਰ, ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤ ਦਿਲੀਪਾ ਜਨਮਿਆ। ਦਿਲੀਪਾ ਦਾ ਪੁੱਤ ਭਗੀਰਥ ਹੋਇਆ, ਜਿਸਨੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਲਿਆਇਆ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਭਾਗੀਰਥੀ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ। ਭਗੀਰਥ ਤੋਂ ਸੁਹੋਤ੍ਰ, ਸੁਹੋਤ੍ਰ ਤੋਂ ਸ੍ਰੁਤ, ਉਸਦਾ ਪੁੱਤ ਨਾਭਾਗਾ; ਉਸ ਤੋਂ ਅੰਬਰਿਸ਼ਾ, ਜਿਸਦਾ ਪੁੱਤ ਸਿੰਧੁਦਵੀਪਾ, ਤੇ ਸਿੰਧੁਦਵੀਪਾ ਦਾ ਪੁੱਤ ਅਯੁਤਾਯੁ। ਉਸਦਾ ਪੁੱਤ ਰਿਤੁਪਰਣ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਨਲ ਦਾ ਸਾਥੀ ਸੀ ਤੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ। ਰਿਤੁਪਰਣ ਦਾ ਪੁੱਤ ਸਰਵਕਾਮਾ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਗਰ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਇਹ ਮਹਾਨ ਕਥਾ, ਨਮ੍ਰਤਾ, ਭਗਤੀ, ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗੰਗਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ, ਪੂਰੀ ਹੋਈ।